zanik błony śluzowej żołądka

Zanik błony śluzowej żołądka (atrofia błony śluzowej żołądka) to proces degeneracyjny, w którym dochodzi do redukcji liczby i funkcjonalności komórek gruczołowych żołądka. Procesowi temu towarzyszy często metaplazja jelitowa, czyli zastępowanie prawidłowego nabłonka żołądkowego przez nabłonek podobny do jelitowego.

Głównymi przyczynami zaniku błony śluzowej żołądka są przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka, najczęściej związane z infekcją Helicobacter pylori, choroby autoimmunologiczne (szczególnie zapalenie żołądka typu A z przeciwciałami przeciwko komórkom okładzinowym), długotrwałe stosowanie inhibitorów pompy protonowej oraz starzenie się organizmu. Rzadszymi przyczynami mogą być niedobory witaminy B12, infekcje wirusowe czy ekspozycja na toksyny.

Diagnostyka zaniku błony śluzowej żołądka opiera się głównie na badaniu endoskopowym z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego. Dodatkowo wykonuje się testy na obecność H. pylori, badania serologiczne (przeciwciała przeciwko komórkom okładzinowym i czynnikowi wewnętrznemu) oraz pomiar stężenia gastryny i pepsynogenu w surowicy krwi.

Klinicznie zanik błony śluzowej żołądka może przebiegać bezobjawowo lub manifestować się niespecyficznymi objawami dyspeptycznymi, uczuciem pełności, nudnościami czy bólem w nadbrzuszu. W zaawansowanym stadium może prowadzić do niedokrwistości megaloblastycznej wskutek niedoboru witaminy B12. Co istotne, zanik błony śluzowej żołądka, szczególnie z towarzyszącą metaplazją jelitową, stanowi istotny czynnik ryzyka rozwoju raka żołądka, zwiększając to ryzyko 3-6 krotnie.

Leczenie obejmuje eliminację czynnika wywołującego (np. eradykację H. pylori), suplementację witaminy B12 w przypadku jej niedoboru oraz regularne monitorowanie endoskopowe pacjentów z zaawansowanymi zmianami atroficznymi w celu wczesnego wykrycia ewentualnych zmian nowotworowych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl