przetoki skórne
Przetoki skórne to nieprawidłowe połączenia między skórą a inną strukturą anatomiczną, które umożliwiają wypływ treści z głębiej położonych tkanek, narządów lub przestrzeni na powierzchnię skóry. Mogą powstawać w przebiegu różnych procesów chorobowych, takich jak stany zapalne, infekcje, urazy, nowotwory lub jako powikłania zabiegów chirurgicznych.
Etiologia przetok skórnych jest zróżnicowana. Najczęstsze przyczyny to: choroby zapalne jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna), ropnie, gruźlica, promienica, ciała obce, powikłania pooperacyjne oraz choroby nowotworowe. Przetoki mogą łączyć skórę z przewodem pokarmowym, układem moczowym, układem oddechowym lub innymi strukturami.
Objawy kliniczne przetok skórnych obejmują widoczny otwór na skórze, przez który może wypływać treść ropna, kałowa, mocz lub inna wydzielina. Pacjenci zgłaszają również ból, obrzęk, zaczerwienienie okolicznych tkanek oraz objawy ogólnoustrojowe, jak gorączka czy osłabienie. Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (fistulografia, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny) oraz badania laboratoryjne.
Leczenie przetok skórnych zależy od ich przyczyny, lokalizacji oraz stanu ogólnego pacjenta. Podstawą jest terapia choroby podstawowej. W niektórych przypadkach konieczna jest interwencja chirurgiczna polegająca na wycięciu kanału przetoki, drenażu ropni czy resekcji fragmentu zajętego narządu. Stosuje się również leczenie zachowawcze, obejmujące antybiotykoterapię, leki immunosupresyjne oraz odpowiednią pielęgnację rany.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Hidradenitis suppurativa (trądzik odwrócony) – Leczenie
Hidradenitis suppurativa (HS) to przewlekła, zapalna dermatoza charakteryzująca się bolesnymi guzkami, ropnymi przetokami i bliznowaceniem. Leczenie wymaga indywidualnego podejścia, uwzględniającego stopień zaawansowania choroby według klasyfikacji Hurleya. W terapii stosuje się antybiotyki miejscowe (np. klindamycyna 1% dwa razy dziennie) i doustne (doksycyklina, klindamycyna 300 mg x2/d, ryfampicyna 300 mg x2/d), retinoidy (acytretyna, izotretynoina), leki hormonalne (spironolakton, doustne środki antykoncepcyjne, finasteryd 5-10 mg/d, metformina 500-1500 mg/d), a także biologiczne inhibitory TNF-α (adalimumab, infliksymab) i IL-17 (sekukinumab, bimekizumab). Adalimumab, zatwierdzony dla pacjentów ≥12 lat, wykazał w badaniach PIONEER I i II odpowiedź HiSCR u 41,8-58,9% chorych. Bimekizumab, zatwierdzony w 2024 r., poprawia objawy już po 16 tygodniach terapii. Dodatkowo stosuje się iniekcje triamcynolonu (0,05-0,25 ml zawiesiny 2,5-10 mg/ml) oraz leczenie laserowe (CO2, Nd:YAG) i fototerapię.
acytretyna, adalimumab, antagonista receptora IL-1, bimekizumab, blizna włóknista, dapson, finasteryd, fostamatinib, hidradenitis suppurativa, infliksymab, inhibitor TNF-alfa, inhibitory JAK, izotretynoina, klasyfikacja Hurleya, klindamycyna, laser CO2, laser Nd:YAG, metformina, metronidazol, moksyfloksacyna, prednizolon, przetoki skórne, remibrutinib, rezorcynol, ryfampicyna, sekukinumab, spironolakton, terapia fotodynamiczna, trądzik odwrócony, triamcynolon, ustekinumab