produkt pochodzenia roślinnego
Produkty pochodzenia roślinnego to żywność pozyskiwana z roślin, obejmująca owoce, warzywa, zboża, nasiona, orzechy, rośliny strączkowe, oleje roślinne, zioła i przyprawy. W medycynie i dietetyce stanowią one istotny element zdrowej diety, dostarczając organizmowi niezbędnych składników odżywczych, w tym witamin, minerałów, błonnika, antyoksydantów i fitozwiązków.
Z punktu widzenia medycznego, dieta bogata w produkty roślinne wiąże się z licznymi korzyściami zdrowotnymi. Badania naukowe konsekwentnie wykazują, że zwiększone spożycie produktów pochodzenia roślinnego koreluje z niższym ryzykiem chorób przewlekłych, takich jak choroby sercowo-naczyniowe, cukrzyca typu 2, niektóre rodzaje nowotworów oraz otyłość. Wynika to głównie z obecności związków bioaktywnych o właściwościach przeciwzapalnych i przeciwutleniających.
Produkty roślinne stanowią również źródło substancji wykorzystywanych w farmakoterapii. Liczne leki konwencjonalne mają swoje korzenie w związkach pochodzenia roślinnego, a fitoterapia wciąż odgrywa istotną rolę w medycynie komplementarnej. Przykładami leków pochodzenia roślinnego są digoksyna (z naparstnicy), taksany (z cisu), czy alkaloidy barwinka (winkrystyna, winblastyna) stosowane w onkologii.
W praktyce klinicznej, lekarze coraz częściej zalecają pacjentom zwiększenie udziału produktów roślinnych w diecie jako element profilaktyki pierwotnej i wtórnej wielu chorób. Jednocześnie istotne jest uwzględnianie potencjalnych interakcji między składnikami roślinnymi a lekami, szczególnie w przypadku preparatów ziołowych i suplementów diety.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pelafen MED 0,8 mg/ml
Preparat Pelafen MED to nalewka z korzenia pelargonii (Pelargonium sidoides DC i/lub Pelargonium reniforme Curt.) o stężeniu 0,8 g/ml, dostępna w formie kropli doustnych (roztwór). Produkt zawiera 8 g surowca roślinnego na 10 g kropli (10 ml), z ekstraktem o stosunku DER 1:8–10, rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym jest etanol 15% V/V. Jednostkowo 1 g preparatu odpowiada 20 kroplom. Preparat charakteryzuje się klarownym roztworem o barwie od czerwonobrązowej do brązowej oraz delikatnie gorzkim smaku, zawierając około 11,2% (V/V) etanolu jako rozpuszczalnika.
Pelafen MED jest produktem leczniczym roślinnym o długotrwałym tradycyjnym stosowaniu, co zwalnia go z obowiązku przedstawiania danych farmakokinetycznych zgodnie z art. 16c (1) (a) (iii) dyrektywy 2001/83/WE. Produkt podlega szczególnym regulacjom rejestracyjnym dla tradycyjnych produktów leczniczych roślinnych. Jego profil farmakokinetyczny nie jest wymagany do oceny bezpieczeństwa i skuteczności, co jest zgodne z obowiązującymi przepisami unijnymi dotyczącymi preparatów roślinnych o udokumentowanym, długotrwałym zastosowaniu klinicznym.
badanie farmakokinetyczne, etanol, korzeń pelargonii, krople doustne, nalewka z korzenia pelargonii, Pelargonium reniforme, Pelargonium sidoides, postać farmaceutyczna, produkt pochodzenia roślinnego, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, surowiec roślinny, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nagietek fix –
Produkt leczniczy Nagietek fix zawiera 1,0 g kwiatu nagietka (Calendula officinalis L.) w każdej saszetce, przeznaczony do przygotowania naparu. Ze względu na tradycyjne zastosowanie oraz pochodzenie roślinne, nie jest wymagane szczegółowe określenie właściwości farmakodynamicznych zgodnie z oficjalną charakterystyką produktu leczniczego. Mechanizmy działania tego surowca nie zostały w pełni zdefiniowane na podstawie współczesnych badań farmakodynamicznych spełniających aktualne standardy naukowe.
- Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Liść Babki lancetowatej –
Produkt leczniczy Liść Babki lancetowatej (Plantago lanceolata L. s.l., folium) w formie ziół do zaparzania nie posiada dostępnych danych dotyczących wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługiwania maszyn. Pomimo braku badań, lekarz powinien uwzględnić potencjalne działania niepożądane, które mogą negatywnie oddziaływać na funkcje psychomotoryczne pacjenta, takie jak senność czy zawroty głowy. W praktyce klinicznej zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności, zwłaszcza podczas pierwszego zastosowania preparatu, oraz uwzględnienie indywidualnych cech pacjenta, w tym wieku, chorób współistniejących i stosowanych leków, które mogą wpływać na zdolności psychomotoryczne.
choroba współistniejąca, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, farmakoterapia, interakcja lekowa, liść babki lancetowatej, Plantago lanceolata, praktyka kliniczna, produkt pochodzenia roślinnego, produkt ziołowy, profil bezpieczeństwa, senność, zawrót głowy, zdolność psychomotoryczna, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lipa fix –
Produkt leczniczy LIPA Fix, zawierający kwiat lipy (Tilia cordata Miller, Tilia platyphyllos Scop. lub ich mieszaninę), nie posiada kompleksowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa farmakologicznego. Brak jest szczegółowych badań w kluczowych obszarach takich jak toksyczność reprodukcyjna, genotoksyczność oraz kancerogenność. W szczególności nie przeprowadzono badań oceniających wpływ na płodność, rozwój zarodka i płodu, mutagenność składników ani potencjał rakotwórczy. Ten stan wynika z faktu, że LIPA Fix jest tradycyjnym produktem leczniczym pochodzenia roślinnego, którego profil bezpieczeństwa opiera się głównie na wieloletnim doświadczeniu klinicznym, a nie na standardowych badaniach toksykologicznych wymaganych dla nowych substancji chemicznych.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, ciąża, działanie mutagenne, genotoksyczność, kancerogenność, karmienie piersią, kwiat lipy, materiał genetyczny, medycyna oparta na dowodach, medycyna tradycyjna, płodność, potencjał rakotwórczy, produkt pochodzenia roślinnego, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka i płodu, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, toksyczność reprodukcyjna, tradycyjny produkt leczniczy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Krople miętowe –
Produkt leczniczy KROPLE MIĘTOWE w formie kropli doustnych zawiera nalewkę miętową (Menthae piperitae tinctura) z zawartością olejku miętowego ≥5,0%, przy stosunku surowca do ekstrahenta (DER) 1:19,7-21, z użyciem etanolu 90% (V/V) jako ekstrahenta. Nie przeprowadzono formalnych badań farmakokinetycznych dotyczących wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu ani wydalania składników czynnych po podaniu doustnym. Produkt ma postać przezroczystego, zielonego płynu o charakterystycznym mentolowym zapachu i zawiera etanol w stężeniu 80-86% (V/V), który może wpływać na farmakokinetykę, jednak brak jest szczegółowych danych w tym zakresie.
badanie farmakokinetyczne, biodostępność, ekstrahent, etanol, etanol 90%, farmakokinetyka, interakcja farmakokinetyczna, klirens, krople miętowe, Menthae piperitae tinctura, nalewka miętowa, objętość dystrybucji, okres półtrwania, olejek miętowy, parametr farmakokinetyczny, produkt pochodzenia roślinnego - Leksykon substancji czynnych
Baptisia tinctoria – Wskazania do stosowania
Baptisia tinctoria, obecna w preparacie Esberitox N w postaci alkoholowo-wodnego wyciągu (1:11), dostarcza 10 mg korzenia na jedną tabletkę i stanowi kluczowy składnik w terapii wspomagającej infekcje wirusowe górnych dróg oddechowych. Preparat zawiera również 7,5 mg korzenia Echinaceae purpureae oraz 2 mg ziela Thujae occidentalis, co razem zapewnia działanie immunomodulujące i łagodzące objawy przeziębienia. Esberitox N wskazany jest do stosowania w początkowej fazie infekcji, przy nawracających infekcjach sezonowych oraz jako uzupełnienie leczenia objawowego, skracając czas trwania infekcji i łagodząc jej przebieg. Preparat jest dostępny w formie tabletek zawierających 0,215 ml wyciągu, ekstrahowanego etanolem 30% (v/v). Należy uwzględnić obecność laktozy i sacharozy, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją tych cukrów.
Baptisia tinctoria, ból gardła, choroba autoimmunologiczna, echinacea purpurea, Esberitox N, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja wirusowa górnych dróg oddechowych, korzeń dzikiego indygo, korzeń jeżówki purpurowej, nawracająca infekcja wirusowa, nietolerancja cukrów, początkowa faza przeziębienia, preparat mukolityczny, produkt pochodzenia roślinnego, przeziębienie, terapia wspomagająca, Thuja occidentalis, właściwość immunomodulująca, wyciąg alkoholowo-wodny, ziele żywotnika zachodniego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kalms 45 mg + 33,75 mg + 22,5 mg
Produkt leczniczy Kalms zawiera Lupuli flos pulvis (45 mg), Valerianae extractum hydroalcoholicum siccum (33,75 mg) oraz Gentianae extractum siccum (22,50 mg). W przypadku tego złożonego preparatu roślinnego nie przeprowadzono standardowych badań przedklinicznych, co jest zgodne z obowiązującymi przepisami regulacyjnymi dotyczącymi produktów o takim charakterze. Brak danych przedklinicznych nie wynika z zaniedbania, lecz z faktu, że dla tego typu preparatów nie są one wymagane, a bezpieczeństwo opiera się na innych źródłach informacji.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dane przedkliniczne, doświadczenie kliniczne, gentianae extractum siccum, korzeń goryczki, korzeń kozłka lekarskiego, lecznictwo tradycyjne, lupuli flos pulvis, produkt leczniczy, produkt pochodzenia roślinnego, produkt roślinny, profil bezpieczeństwa, szyszki chmielu, valerianae extractum hydroalcoholicum siccum - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Neurapas 60 mg + 32 mg + 28 mg
Produkt leczniczy Neurapas w postaci tabletek powlekanych zawiera kombinację wyciągów roślinnych: 60 mg ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.) o pierwotnym DER 4,6-6,5:1, 32 mg ziela męczennicy (Passiflora incarnata L.) o DER 6-7:1 oraz 28 mg korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L.) o DER 3,8-5,6:1. Każdy wyciąg uzyskano z użyciem odpowiednio 45%, 68% i 47% etanolu jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego. Ze względu na złożony skład preparatu, zawierający liczne bioaktywne związki o różnorodnych strukturach chemicznych, nie przeprowadzono szczegółowych badań farmakokinetycznych, a parametry takie jak wchłanianie, dystrybucja, metabolizm i wydalanie nie zostały określone.
ADME, badanie farmakokinetyczne, działanie farmakologiczne, etanol 45%, etanol 47, etanol 68%, glukoza suszona rozpyłowo, korzeń kozłka lekarskiego, laktoza jednowodna, płyn biologiczny, produkt pochodzenia roślinnego, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, składnik bioaktywny, tabletka powlekana, właściwość farmakokinetyczna, współczynnik DER, wyciąg suchy, wyciąg z dziurawca, wyciąg z kozłka lekarskiego, wyciąg z męczennicy, ziele dziurawca, ziele męczennicy, związek biologicznie aktywny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Pelavo Med 20 mg
Produkt leczniczy Pelavo Med zawiera 20 mg wyciągu suchego z korzenia pelargonii afrykańskiej (Pelargonium sidoides DC i/lub Pelargonium reniforme Curt.) w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej. Preparat charakteryzuje się brązowymi plamkami na białych tabletkach o słodkim owocowo-mlecznym smaku, a wyciąg jest ekstrahowany etanolem 11% m/m w stosunku surowiec:wyciąg 4-25:1. Produkt zawiera śladowe ilości dwutlenku siarki (0,000032 mg) oraz do 2 mg glukozy jako substancji pomocniczych. Do tej pory nie odnotowano przypadków przedawkowania Pelavo Med, a brak danych klinicznych uniemożliwia określenie objawów czy dawki powodującej toksyczność.
charakterystyka produktu leczniczego, dwutlenek siarki, ekstrakcja etanolem, korzeń pelargonii, nietolerancja cukrów, Pelargonium reniforme, Pelargonium sidoides, PELAVO Med, produkt leczniczy, produkt pochodzenia roślinnego, profil bezpieczeństwa, przedawkowanie leku, substancja pomocnicza, substancja uczulająca, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, wrażliwość na siarczyny - Leksykon substancji czynnych
Liść mięty pieprzowej – Właściwości farmakokinetyczne
Liść mięty pieprzowej (Menthae piperitae folium) jest składnikiem kilku preparatów leczniczych dostępnych na rynku, takich jak Iberogast Balance, Septosan fix, Krople Żołądkowe oraz Digestonic. W tych produktach zawartość liścia mięty pieprzowej różni się: Iberogast Balance zawiera 0,10 mL wyciągu płynnego (1:2,5-3,5) na 1 mL produktu z 30% etanolem jako rozpuszczalnikiem, Septosan fix – 0,5 g liścia na saszetkę 2,0 g, Krople Żołądkowe – 25,0 g nalewki (1:18-20) z 90% etanolem na 100 g produktu, a Digestonic – 2,84 części liścia na 1 mL płynu doustnego. Pomimo szerokiego zastosowania, brak jest specyficznych badań farmakokinetycznych dotyczących tych preparatów, co wynika z wieloskładnikowej natury ekstraktów roślinnych oraz trudności metodologicznych w śledzeniu losów poszczególnych związków biologicznie czynnych w organizmie.
badanie farmakokinetyczne, biodostępność, charakterystyka produktu leczniczego, ekstrahent, ekstrakt roślinny, etanol, liść mięty pieprzowej, Mentha piperita, nalewka z mięty pieprzowej, olejek eteryczny, parametr farmakokinetyczny, produkt pochodzenia roślinnego, substancja pomocnicza, związek biologicznie czynny - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Kłącze Perzu –
Produkt leczniczy Kłącze perzu (Agropyron repens (L.) P.Beauv., rhizoma) w postaci ziół do zaparzania, stosowany w dawce 1g/g, nie był poddany badaniom oceniającym jego wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługę urządzeń mechanicznych i maszyn. Brak danych w tym zakresie nie wyklucza potencjalnego wpływu na zdolności psychomotoryczne, co stanowi istotną informację kliniczną. Dokumentacja produktu jednoznacznie wskazuje na brak przeprowadzonych badań dotyczących tych parametrów, co wymaga szczególnej uwagi lekarza przepisującego preparat.
badanie kliniczne, kłącze perzu, lek roślinny, obsługa urządzeń mechanicznych, personel medyczny, praktyka lekarska, produkt leczniczy, produkt pochodzenia naturalnego, produkt pochodzenia roślinnego, reakcja organizmu, sprawność psychofizyczna, zdolność prowadzenia pojazdów, zdolności psychomotoryczne, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Propofol 1% Fresenius 10 mg/ml
Propofol 1% Fresenius (10 mg/ml) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na propofol lub substancje pomocnicze, w tym olej sojowy (100 mg/ml emulsji), co wyklucza jego stosowanie u osób uczulonych na soję lub orzeszki ziemne ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym anafilaksji. Konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego przed podaniem leku, aby uniknąć poważnych powikłań. Ponadto, stosowanie propofolu do sedacji w intensywnej terapii jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów w wieku 16 lat i młodszych, ze względu na zwiększone ryzyko powikłań w tej grupie wiekowej.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Liść Melisy
Podczas terapii z wykorzystaniem liścia melisy (Melissa officinalis L., folium) w formie ziół do zaparzania w saszetkach, należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza u pacjentów pediatrycznych. Stosowanie u dzieci poniżej 12 roku życia nie jest zalecane z powodu braku danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo. Pacjenci powinni być dokładnie poinformowani o konieczności monitorowania objawów podczas terapii, a w przypadku ich nasilenia lub pogorszenia stanu zdrowia, natychmiast przerwać stosowanie i skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Kwiatostan Lipy –
Produkt leczniczy Kwiatostan lipy (Tilia cordata Miller i/lub Tilia platyphyllos Scop., flos) stosowany w formie ziół do zaparzania zawiera 1 g kwiatu lipy na 1 g preparatu. Z uwagi na charakter produktu, będącego złożoną mieszaniną związków naturalnych i stosowanego tradycyjnie w postaci naparu, badania farmakokinetyczne nie są wymagane zgodnie z oficjalną dokumentacją. Brak konieczności przeprowadzania takich badań wynika z faktu, że dla preparatów roślinnych o ugruntowanym zastosowaniu medycznym, szczególnie stosowanych zewnętrznie lub w formie naparów, ocena bezpieczeństwa i skuteczności opiera się głównie na doświadczeniu klinicznym, a nie na parametrach farmakokinetycznych typowych dla leków syntetycznych.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Marimigran 100 mg
Marimigran to tradycyjny produkt leczniczy roślinny w postaci kapsułek twardych zawierających 100 mg ziela maruny (Tanacetum parthenium, herba), stosowany wyłącznie u dorosłych pacjentów jako środek profilaktyczny w nawracających migrenach. Preparat opiera swoje wskazania na długotrwałym doświadczeniu medycyny tradycyjnej, a nie na rozbudowanych badaniach klinicznych. Przed wdrożeniem terapii konieczne jest przeprowadzenie diagnostyki różnicowej w celu wykluczenia poważnych chorób organicznych, takich jak guzy mózgu, tętniaki, malformacje naczyniowe czy nadciśnienie tętnicze, które mogą manifestować się bólami głowy o podobnym charakterze. Marimigran nie jest wskazany do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie.
ból migrenowy, diagnostyka różnicowa, guz mózgu, interakcja lekowa, kapsułka twarda, malformacja naczyniowa, nadciśnienie tętnicze, napad migrenowy, nawracająca migrena, ostry napad migreny, produkt pochodzenia roślinnego, profilaktyka farmakologiczna, profilaktyka migreny, tętniak naczyń mózgowych, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, ziele maruny