siarczan polimyksyny B

Siarczan polimyksyny B to antybiotyk peptydowy, należący do grupy polimyksyn, stosowany głównie w leczeniu infekcji wywołanych przez bakterie Gram-ujemne. Jego mechanizm działania polega na wiązaniu się z lipopolisacharydem (LPS) w błonie zewnętrznej bakterii, co prowadzi do zwiększenia przepuszczalności błony komórkowej i ostatecznie do śmierci komórki bakteryjnej.

W praktyce klinicznej siarczan polimyksyny B jest stosowany przede wszystkim w leczeniu zakażeń wywołanych przez wielolekooporne patogeny Gram-ujemne, w tym Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter baumannii i szczepy Klebsiella pneumoniae wytwarzające karbapenemazy. Ze względu na swój profil bezpieczeństwa (potencjalna nefrotoksyczność i neurotoksyczność) jest zwykle stosowany jako lek ostatniego wyboru.

Siarczan polimyksyny B może być podawany parenteralnie, dokanałowo lub miejscowo. W formulacjach miejscowych jest często łączony z innymi antybiotykami (np. neomycyną) w preparatach do stosowania na skórę lub błony śluzowe. W leczeniu systemowym dawkowanie musi być starannie monitorowane, a funkcja nerek regularnie oceniana ze względu na ryzyko nefrotoksyczności.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Polibiotic (5 mg + 5000 j.m. + 400 j.m.)/g

Produkt leczniczy Polibiotic w postaci maści zawiera 5 mg neomycyny siarczanu, 5000 j.m. polimyksyny B siarczanu oraz 400 j.m. bacytracyny cynkowej na 1 g preparatu. Stosowanie leku wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, których częstość występowania nie jest dokładnie określona. Do najważniejszych należą reakcje nadwrażliwości miejscowej (świąd, wysypka, zaczerwienienie, obrzęk), ototoksyczność (uszkodzenie ucha wewnętrznego prowadzące do zaburzeń słuchu i równowagi, szczególnie przy aplikacji na uszkodzoną skórę lub w okolicach ucha) oraz nefrotoksyczność (uszkodzenie nerek, zwłaszcza przy stosowaniu na rozległe powierzchnie uszkodzonej skóry). Długotrwałe stosowanie może prowadzić do rozwoju zakażeń oportunistycznych wywołanych przez oporne szczepy bakterii lub grzyby, co wynika z zaburzenia równowagi mikrobiologicznej skóry.
aminoglikozyd, bacytracyna cynkowa, czynnik ryzyka, nadwrażliwość, nefrotoksyczność, ototoksyczność, patogen oporny, personel medyczny, podmiot odpowiedzialny, Polibiotic, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, siarczan neomycyny, siarczan polimyksyny B, szczep oporny bakterii, uszkodzenie nerek, uszkodzenie ucha wewnętrznego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie równowagi mikrobiologicznej, zaburzenie słuchu, zakażenie oportunistyczne, zakażenie wtórne
Leksykon substancji czynnych
Siarczan neomycyny – Właściwości farmakodynamiczne

Siarczan neomycyny, aminoglikozydowy antybiotyk o szerokim spektrum działania, wykazuje bakteriobójcze właściwości poprzez wiązanie się z podjednostką 30S rybosomu bakteryjnego, co prowadzi do zahamowania syntezy białek. Jest skuteczny wobec licznych bakterii Gram-dodatnich (m.in. Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis) oraz Gram-ujemnych (m.in. Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa). W preparatach złożonych, takich jak Maxitrol, synergistycznie współdziała z siarczanem polimyksyny B, zwiększając aktywność przeciwbakteryjną, zwłaszcza wobec Enterococcus faecalis. Jednakże, neomycyna wykazuje ograniczoną skuteczność wobec większości paciorkowców, w tym Streptococcus pneumoniae, oraz niektórych szczepów Pseudomonas. W preparacie TRUE Test 36 stosowana jest w stężeniu 600 μg/cm² (486 μg/płatek) do diagnostyki nadwrażliwości typu opóźnionego (IV).
Farmakodynamicznie siarczan neomycyny może indukować reakcje nadwrażliwości typu IV, co jest istotne klinicznie, zwłaszcza w kontekście nadwrażliwości krzyżowej z innymi aminoglikozydami. Objawy dodatniej reakcji w testach płatkowych obejmują rumień, obrzęk, grudki i pęcherzyki z naciekiem zapalnym. Pomimo niskiego ryzyka selekcji szczepów opornych, długotrwałe stosowanie może prowadzić do wzrostu oporności, dlatego zaleca się stosowanie zgodnie z wytycznymi. Kombinacja neomycyny z deksametazonem i polimyksyną B w preparacie Maxitrol zapewnia szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego i przeciwzapalnego, co jest korzystne w leczeniu zapalnych zakażeń oczu.
antybiotyk aminoglikozydowy, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, deksametazon, efekt synergistyczny, Escherichia coli, Haemophilus influenzae, komórka Langerhansa, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość typu opóźnionego, podjednostka 30S rybosomu, preparat dermatologiczny, preparat oftalmologiczny, Pseudomonas aeruginosa, reakcja nadwrażliwości, Serratia marcescens, siarczan neomycyny, siarczan polimyksyny B, spektrum przeciwbakteryjne, Staphylococcus aureus, staphylococcus epidermidis, Streptococcus pneumoniae, test płatkowy, zaburzenie syntezy białek, zakażenie bakteryjne, zapalna choroba oka
Leksykon substancji czynnych
Oksytetracyklina – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Oksytetracyklina, jako antybiotyk z grupy tetracyklin, jest stosowana w preparatach złożonych z hydrokortyzonem, a jej wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn zależy od postaci farmaceutycznej i drogi podania. Preparat Atecortin (5 mg oksytetracykliny chlorowodorku, 10 000 j.m. polimyksyny B siarczanu, 15 mg hydrokortyzonu octanu/ml, krople do oczu i uszu) nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów. Preparaty Oxycort w formie maści (30 mg + 10 mg/g) i aerozolu (9,30 mg + 3,10 mg/g) na skórę nie mają jednoznacznych danych dotyczących wpływu na tę zdolność, dlatego zaleca się ostrożność. Natomiast maść do oczu Oxycort A (10 mg oksytetracykliny chlorowodorku + 10 mg octanu hydrokortyzonu/g) może powodować chwilowe zaburzenia widzenia bezpośrednio po aplikacji, co wymaga powstrzymania się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn do ustąpienia objawów.
aerozol na skórę, antybiotyk tetracyklinowy, aplikacja produktu, Atecortin, charakterystyka produktu leczniczego, chlorowodorek, droga podania, hydrokortyzon, krople do oczu i uszu, maść do oczu, octan hydrokortyzonu, oksytetracyklina, OXYCORT, postać farmaceutyczna, preparat okulistyczny, przejściowe zaburzenie widzenia, siarczan polimyksyny B, substancja czynna, urządzenie mechaniczne, wskazanie terapeutyczne, zaburzenie widzenia, zawiesina
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tribiotic (10 mg + 5 mg + 0,833 mg)/g

Maść TRIBIOTIC zawiera trzy składniki aktywne: bacytracynę cynkową (400 j.m./g), siarczan neomycyny (5 mg/g) oraz siarczan polimyksyny B (5000 j.m./g), które wykazują różne profile farmakokinetyczne po podaniu miejscowym. Bacytracyna i polimyksyna B praktycznie nie wchłaniają się do krążenia ogólnego niezależnie od stanu skóry, co ogranicza ich działanie do miejsca aplikacji i minimalizuje ryzyko działań niepożądanych o charakterze ogólnoustrojowym. Neomycyna natomiast nie wchłania się przez nieuszkodzoną skórę, ale łatwo przenika do krwiobiegu przez uszkodzoną skórę, co może prowadzić do ekspozycji systemowej. Po wchłonięciu neomycyna nie ulega metabolizmowi i jest szybko eliminowana przez nerki, co ma istotne znaczenie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.
aminoglikozyd, antybiotyk polipeptydowy, aplikacja na skórę, bacytracyna cynkowa, bariera skórna, droga nerkowa, działanie niepożądane, ekspozycja ogólnoustrojowa, kumulacja leku, maść TRIBIOTIC, metabolizm i eliminacja, nieuszkodzona skóra, oparzenie, proces metaboliczny, przerwanie ciągłości tkanek, rozległa rana, siarczan neomycyny, siarczan polimyksyny B, zaburzenie czynności nerek
Leksykon substancji czynnych
Siarczan polimyksyny B – Działania niepożądane

Siarczan polimyksyny B, stosowany m.in. w preparacie Maxitrol (krople do oczu zawierające także deksametazon i siarczan neomycyny), wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący przede wszystkim miejscowe reakcje takie jak uczucie dyskomfortu, zapalenie rogówki oraz podrażnienie oka, z częstością występowania 0,7-0,9%. Istotnym ryzykiem jest rozwój reakcji nadwrażliwości immunologicznej, której częstość nie jest dokładnie określona. Długotrwałe stosowanie, zwłaszcza w połączeniu z kortykosteroidami, może prowadzić do poważnych powikłań okulistycznych, takich jak wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, zaćma podtorebkowa oraz ryzyko perforacji rogówki lub twardówki u pacjentów z ich ścieńczeniem. Ponadto, immunosupresyjne działanie kortykosteroidów w połączeniu z antybiotykiem sprzyja rozwojowi zakażeń oportunistycznych, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk peptydowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, deksametazon, dyskomfort oka, działanie niepożądane, infekcja wtórna, kortykosteroid, krople do oczu, obrzęk oka, perforacja rogówki, perforacja twardówki, podrażnienie oka, reakcja nadwrażliwości, ścieńczenie rogówki, siarczan neomycyny, siarczan polimyksyny B, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zaburzenia pola widzenia, zaćma podtorebkowa, zaczerwienienie oka, zakażenie grzybicze, zakażenie oportunistyczne, zapalenie rogówki, zmętnienie soczewki
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Maxitrol (1 mg + 3500 j.m. + 6000 j.m.)/ml

Maxitrol w postaci kropli do oczu to zawiesina zawierająca 1 mg deksametazonu, 3500 j.m. siarczanu neomycyny oraz 6000 j.m. siarczanu polimyksyny B na ml. Preparat łączy działanie przeciwzapalne kortykosteroidu z szerokospektralnym działaniem przeciwbakteryjnym antybiotyków, co czyni go szczególnie użytecznym w leczeniu stanów zapalnych oczu z podejrzeniem lub potwierdzonym zakażeniem bakteryjnym. Wskazania obejmują zapalenia spojówek, rogówki, przedniego odcinka gałki ocznej oraz przewlekłe zapalenie błony naczyniowej, a także uszkodzenia rogówki spowodowane oparzeniami chemicznymi, radiacyjnymi, termicznymi i urazami mechanicznymi. Preparat wymaga dokładnego wstrząśnięcia przed podaniem i należy pamiętać o obecności chlorku benzalkoniowego, który może podrażniać oko i być absorbowany przez miękkie soczewki kontaktowe.
bakterie Gram-ujemne, chlorek benzalkoniowy, ciało obce, deksametazon, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwzapalne, kortykosteroid, oparzenie chemiczne, oparzenie radiacyjne, oparzenie termiczne, Pseudomonas, siarczan neomycyny, siarczan polimyksyny B, uraz mechaniczny, uszkodzenie rogówki, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie przedniego odcinka gałki ocznej, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek
Leksykon substancji czynnych
Bacytracyna cynkowa – Wskazania do stosowania

Bacytracyna cynkowa jest antybiotykiem polipeptydowym o działaniu bakteriobójczym, stosowanym miejscowo w leczeniu powierzchownych uszkodzeń skóry, takich jak otarcia, zadrapania, ukąszenia, oparzenia I i II stopnia oraz przewlekłe owrzodzenia. Preparaty dostępne na polskim rynku, takie jak Maxibiotic i Polibiotic, zawierają bacytracynę cynkową w stężeniu 400 j.m./g, siarczan neomycyny 5 mg/g oraz siarczan polimyksyny B 5000 j.m./g, co zapewnia szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego. Wskazaniem do stosowania są rany powierzchowne z ryzykiem lub obecnością infekcji bakteryjnej, a także profilaktyka zakażeń w ranach powstałych w warunkach zwiększonego ryzyka, np. u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami odporności. Preparaty te wspomagają proces gojenia poprzez kontrolę miejscowej flory bakteryjnej i zapobieganie nadkażeniom.
antybiotyk polipeptydowy, bacytracyna cynkowa, drobnoustrój chorobotwórczy, dysfagia, działanie bakteriobójcze, działanie przeciwbakteryjne, infekcja bakteryjna, odleżyna, oparzenie pierwszego stopnia, oparzenie skóry, otarcie skóry, owrzodzenie skóry, owrzodzenie tętnicze, owrzodzenie żylne, patogen oporny, preparat przeciwbakteryjny, siarczan neomycyny, siarczan polimyksyny B, ukąszenie, uraz skóry, uszkodzenie powłok skórnych, wysięk ropny, zaburzenie odporności, zadrapanie, zespół stopy cukrzycowej
Leksykon substancji czynnych
Siarczan polimyksyny B – Wskazania do stosowania

Siarczan polimyksyny B, w stężeniu 6000 j.m./ml, jest składnikiem preparatu Maxitrol – zawiesiny do oczu łączącej działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne dzięki obecności siarczanu neomycyny (3500 j.m./ml) oraz deksametazonu (1 mg/ml). Preparat jest wskazany w leczeniu zapaleń spojówek, rogówki oraz przedniego odcinka gałki ocznej, zwłaszcza gdy istnieje ryzyko lub potwierdzenie infekcji bakteryjnej. Maxitrol znajduje zastosowanie także w przewlekłym zapaleniu błony naczyniowej przedniego odcinka oka oraz w leczeniu urazów rogówki spowodowanych oparzeniami chemicznymi, radiacyjnymi, termicznymi lub ciałami obcymi. Kombinacja antybiotyków o uzupełniającym się spektrum działania oraz kortykosteroidu umożliwia skuteczne zwalczanie złożonych stanów zapalnych z komponentem infekcyjnym.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk peptydowy, bakterie Gram-ujemne, chlorek benzalkoniowy, ciało obce w oku, deksametazon, oparzenie chemiczne, oparzenie radiacyjne, oparzenie termiczne, siarczan neomycyny, siarczan polimyksyny B, uraz rogówki, zakażenie bakteryjne oka, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie oka, zapalenie przedniego odcinka gałki ocznej, zapalenie rogówki, zapalenie spojówki, zawiesina do oczu
Leksykon substancji czynnych
Siarczan polimyksyny B – Przeciwwskazania stosowania

Siarczan polimyksyny B, stosowany w preparacie Maxitrol w stężeniu 6000 j.m./ml, w połączeniu z deksametazonem (1 mg/ml) i siarczanem neomycyny (3500 j.m./ml), jest wskazany do leczenia bakteryjnych zakażeń oka. Jednakże jego stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na którykolwiek ze składników preparatu, a także w przypadku infekcji wirusowych (np. opryszczkowe zapalenie rogówki, krowianka, ospa wietrzna), grzybiczych, pasożytniczych oraz prątkowych zakażeń oka. Preparat nie powinien być stosowany w nieleczonych ropnych zakażeniach oka ze względu na ryzyko nasilenia infekcji bakteryjnej spowodowane hamowaniem odpowiedzi immunologicznej przez deksametazon. Ponadto, preparat jest przeciwwskazany w niezdiagnozowanych stanach zapalnych oka, gdyż kortykosteroid może maskować objawy i utrudniać diagnostykę.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk peptydowy, chlorek benzalkoniowy, choroba grzybicza oka, cukrzyca, deksametazon, gentamycyna, gruźlica oka, infekcja grzybicza, infekcja herpetyczna, infekcja wirusowa oka, jaskra, kortykosteroid, krople do oczu, krowianka, Maxitrol, nadkażenie, nadwrażliwość na substancje, odpowiedź immunologiczna, oporność drobnoustrojów, opryszczkowe zapalenie rogówki, ospa wietrzna, podrażnienie oczu, reakcja krzyżowa, ropne zakażenie oka, siarczan neomycyny, siarczan polimyksyny B, soczewka kontaktowa, stan zapalny oka, światłowstręt, tobramycyna, ubytek nabłonka, uszkodzenie rogówki, wtórna infekcja, zaćma, zaczerwienienie oka, zakażenie bakteryjne oka, zakażenie pasożytnicze oka, zakażenie prątkowe oka, zakażenie wirusowe rogówki
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Maxitrol (1 mg + 3500 j.m. + 6000 j.m.)/g

Maxitrol to okulistyczny preparat złożony zawierający deksametazon (1 mg/g), siarczan neomycyny (3500 j.m./g) oraz siarczan polimyksyny B (6000 j.m./g), łączący działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne (kod ATC: S01CA01). Deksametazon, silny kortykosteroid o ograniczonej aktywności mineralokortykoidowej, hamuje wydzielanie białek adhezyjnych, aktywność cyklooksygenaz I i II oraz ekspresję cytokin, co skutkuje zmniejszeniem migracji leukocytów i uwalniania mediatorów prozapalnych w zapalnych chorobach oczu. Neomycyna i polimyksyna B zapewniają szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego wobec bakterii Gram-dodatnich (m.in. Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis) oraz Gram-ujemnych (m.in. Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa), z synergistycznym efektem wobec niektórych szczepów Enterococcus, choć preparat może być nieskuteczny wobec paciorkowców, w tym Streptococcus pneumoniae.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk peptydowy, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, białko adhezyjne, choroba zapalna oka, cyklooksygenaza, cytokina, deksametazon, Enterococcus, Enterococcus faecalis, Escherichia coli, Haemophilus influenzae, Klebsiella, kortykosteroid, mediator prozapalny, nadwrażliwość krzyżowa, Proteus mirabilis, Pseudomonas aeruginosa, reakcja nadwrażliwości, Serratia marcescens, siarczan neomycyny, siarczan polimyksyny B, Staphylococcus aureus, staphylococcus epidermidis, Streptococcus pneumoniae