Przeciwwskazania stosowania
Siarczan polimyksyny B

Przeciwwskazania stosowania siarczanu polimyksyny B

Siarczan polimyksyny B jest antybiotykiem peptydowym stosowanym w okulistyce w leczeniu zakażeń bakteryjnych oka. W preparacie Maxitrol występuje w stężeniu 6000 j.m./ml w połączeniu z deksametazonem (1 mg/ml) i siarczanem neomycyny (3500 j.m./ml) w postaci kropli do oczu, zawiesiny.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Stosowanie siarczanu polimyksyny B jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję czynną. Dotyczy to również przypadków nadwrażliwości na pozostałe składniki preparatu Maxitrol, czyli deksametazon, siarczan neomycyny oraz substancje pomocnicze, w tym chlorek benzalkoniowy.²

Przeciwwskazania związane z infekcjami wirusowymi

Siarczan polimyksyny B w postaci preparatu Maxitrol nie powinien być stosowany w przypadku infekcji wirusowych oka. Do bezwzględnych przeciwwskazań należą:³

• Opryszczkowe zapalenie rogówki – stosowanie preparatów zawierających kortykosteroidy (jak deksametazon) w połączeniu z antybiotykami może nasilić przebieg infekcji herpetycznej i prowadzić do poważnych powikłań
• Krowianka – zakażenie wirusowe, które przy jednoczesnym stosowaniu siarczanu polimyksyny B w składzie preparatu złożonego może ulec zaostrzeniu
• Ospa wietrzna – podobnie jak w przypadku innych infekcji wirusowych, stosowanie preparatów zawierających kortykosteroidy z antybiotykami jest przeciwwskazane
• Inne zakażenia wirusowe rogówki lub spojówek – stosowanie siarczanu polimyksyny B w preparacie Maxitrol w tych przypadkach jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia infekcji i opóźnienia procesu gojenia

⁴

Infekcje grzybicze oka

Siarczan polimyksyny B w preparacie Maxitrol jest przeciwwskazany w przypadku chorób grzybiczych struktur oka. Zastosowanie antybiotyku w połączeniu z kortykosteroidem może prowadzić do nasilenia infekcji grzybiczej i maskowania jej objawów klinicznych.⁵

Infekcje pasożytnicze i prątkowcowe

Stosowanie siarczanu polimyksyny B w preparacie Maxitrol jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:⁶

• Nieleczone zakażenia pasożytnicze oka – siarczan polimyksyny B nie wykazuje działania przeciwpasożytniczego, a obecność kortykosteroidu w preparacie może maskować objawy i prowadzić do pogorszenia stanu klinicznego
• Zakażenia prątkowe oka – infekcje wywołane przez prątki, w tym gruźlica oka, stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających siarczan polimyksyny B w połączeniu z kortykosteroidami

⁷

Ropne zakażenia oka

Nieleczone ropne zakażenie oka stanowi przeciwwskazanie do stosowania siarczanu polimyksyny B w preparacie Maxitrol. Chociaż preparat zawiera antybiotyki (siarczan polimyksyny B i siarczan neomycyny), obecność kortykosteroidu (deksametazonu) może hamować odpowiedź immunologiczną i prowadzić do nasilenia infekcji bakteryjnej. W przypadku ropnych zakażeń oka należy najpierw wdrożyć odpowiednie leczenie przeciwbakteryjne, a dopiero po opanowaniu ostrej fazy zakażenia rozważyć zastosowanie preparatów złożonych zawierających kortykosteroidy.⁸

Kiedy odradzić pacjentowi stosowanie siarczanu polimyksyny B

Podejrzenie infekcji niezdiagnozowanej

Siarczan polimyksyny B w preparacie Maxitrol nie powinien być stosowany w przypadku niezdiagnozowanych stanów zapalnych oka. Ze względu na obecność kortykosteroidu (deksametazonu), preparat może maskować objawy infekcji, utrudniając prawidłową diagnozę i prowadząc do pogorszenia stanu klinicznego. W przypadku pacjentów z nieokreślonym zaczerwienieniem oka, bólem, światłowstrętem lub pogorszeniem widzenia, należy odradzić stosowanie preparatu do czasu pełnej diagnostyki okulistycznej.⁹

Pacjenci z wywiadem uczuleniowym

U pacjentów z wywiadem alergicznym, szczególnie na antybiotyki aminoglikozydowe (np. gentamycyna, tobramycyna), należy zachować ostrożność przy przepisywaniu preparatów zawierających siarczan polimyksyny B i siarczan neomycyny. Występowanie reakcji krzyżowych między antybiotykami z tej grupy jest stosunkowo częste, dlatego w przypadku podejrzenia nadwrażliwości należy odradzić stosowanie preparatu Maxitrol.¹⁰

Długotrwałe stosowanie

Długotrwałe stosowanie siarczanu polimyksyny B w preparacie Maxitrol powinno być odradzane ze względu na potencjalne działania niepożądane związane z przewlekłym stosowaniem kortykosteroidów do oczu, takie jak rozwój jaskry, zaćmy oraz zwiększone ryzyko wtórnych infekcji. Ponadto, długotrwałe stosowanie antybiotyków, w tym siarczanu polimyksyny B, może prowadzić do rozwoju oporności drobnoustrojów i nadkażeń.¹¹

Pacjenci z uszkodzeniami rogówki

U pacjentów z istniejącymi uszkodzeniami rogówki należy odradzić stosowanie preparatów zawierających siarczan polimyksyny B w połączeniu z kortykosteroidami. Deksametazon może opóźniać gojenie się uszkodzeń rogówki, a w przypadku ubytków nabłonka może dochodzić do głębszej penetracji antybiotyków i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.¹²

Stosowanie soczewek kontaktowych

Pacjentom stosującym soczewki kontaktowe należy odradzić jednoczesne stosowanie preparatu Maxitrol zawierającego siarczan polimyksyny B. Preparat zawiera chlorek benzalkoniowy jako substancję konserwującą, który może absorbować się na miękkich soczewkach kontaktowych i potencjalnie powodować podrażnienie oczu. Dodatkowo, stosowanie soczewek kontaktowych podczas infekcji oka jest generalnie przeciwwskazane.¹³

Pacjenci z jaskrą lub cukrzycą

U pacjentów z jaskrą, cukrzycą lub innymi schorzeniami, w których leczenie kortykosteroidami może być problematyczne, należy odradzić stosowanie preparatów złożonych zawierających siarczan polimyksyny B i deksametazon. U tych pacjentów, jeśli konieczne jest leczenie przeciwbakteryjne, zaleca się raczej stosowanie preparatów zawierających wyłącznie antybiotyk bez kortykosteroidu.¹⁴