Właściwości farmakokinetyczne cefuroksymu

Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych cefuroksymu w postaci aksetylu cefuroksymu, podawanego w formie tabletek powlekanych Ceroxim o mocy 250 mg i 500 mg. Opis uwzględnia procesy absorpcji, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji leku, a także specyfikę farmakokinetyki w różnych grupach pacjentów.¹

Wchłanianie

Aksetyl cefuroksymu po podaniu doustnym podlega skutecznemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego. W procesie absorpcji zostaje szybko hydrolizowany zarówno w błonie śluzowej jelita, jak i we krwi, co prowadzi do uwolnienia wolnego cefuroksymu do krwiobiegu. Należy zaznaczyć, że optymalne wchłanianie leku ma miejsce, gdy jest on przyjmowany krótko po posiłku.²

Po podaniu aksetylu cefuroksymu w formie tabletek, maksymalne stężenia w surowicy osiągane są po około 2-3 godzinach od przyjęcia leku wraz z pokarmem. Stężenia te wykazują zależność od dawki i wynoszą odpowiednio:

• 2,1 μg/ml po dawce 125 mg
• 4,1 μg/ml po dawce 250 mg
• 7,0 μg/ml po dawce 500 mg
• 13,6 μg/ml po dawce 1000 mg

³

Warto podkreślić, że szybkość wchłaniania cefuroksymu z zawiesiny jest mniejsza w porównaniu z tabletkami, co skutkuje późniejszym wystąpieniem mniejszego stężenia maksymalnego w surowicy oraz zmniejszoną biodostępnością (o 4-17%). Aksetyl cefuroksymu w postaci zawiesiny doustnej nie wykazuje biorównoważności z postacią tabletkową, co potwierdzono w badaniach u zdrowych dorosłych. Z tego powodu nie zaleca się wzajemnego zastępowania tych postaci na podstawie przeliczenia miligramów na miligramy.⁴

Farmakokinetyka liniowa cefuroksymu jest obserwowana w całym zakresie dawkowania doustnego od 125 mg do 1000 mg. Istotny jest również fakt, że przy powtarzanym podawaniu dawek doustnych w zakresie 250-500 mg nie stwierdzono kumulacji leku.⁵

Dystrybucja

Wiązanie cefuroksymu z białkami osocza wynosi od 33% do 50%, przy czym wartość ta zależy od zastosowanej metodologii badawczej. W badaniu przeprowadzonym na 12 zdrowych ochotnikach, którym podano pojedynczą dawkę 500 mg aksetylu cefuroksymu w postaci tabletki, pozorna objętość dystrybucji wyniosła 50 l (CV%=28%).⁶

Cefuroksym wykazuje dobrą penetrację do tkanek i płynów ustrojowych. Stężenia przekraczające minimalne stężenia hamujące (MIC) dla powszechnie występujących patogenów bakteryjnych osiągane są w następujących strukturach anatomicznych:

• migdałki
• tkanka zatok przynosowych
• błona śluzowa oskrzeli
• kości
• płyn opłucnowy
• płyn stawowy
• maź stawowa
• płyn otrzewnowy
• żółć
• plwocina
• ciało szkliste

⁷

Ponadto, w przypadku występowania stanu zapalnego opon mózgowo-rdzeniowych, cefuroksym ma zdolność przenikania przez barierę krew-mózg.⁸

Metabolizm

Cefuroksym nie podlega procesom metabolicznym w organizmie, co stanowi istotną informację z punktu widzenia potencjalnych interakcji lekowych i jego profilu farmakokinetycznego.⁹

Eliminacja

Okres półtrwania cefuroksymu w surowicy mieści się w przedziale od 1 do 1,5 godziny. Lek jest wydalany głównie przez nerki, zarówno w procesie przesączania kłębuszkowego, jak i wydzielania cewkowego. Klirens nerkowy cefuroksymu wynosi od 125 do 148 ml/min/1,73 m².¹⁰

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Różnice związane z płcią

Badania farmakokinetyczne nie wykazały istotnych różnic w parametrach farmakokinetycznych cefuroksymu pomiędzy mężczyznami i kobietami.¹¹

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku z prawidłową czynnością nerek nie jest konieczne zachowanie szczególnej ostrożności podczas stosowania dawek do 1 g cefuroksymu na dobę. Należy jednak pamiętać, że osoby w podeszłym wieku często mają zmniejszoną wydolność nerek, dlatego dawkowanie w tej grupie wiekowej powinno być dostosowane do stopnia wydolności nerek.¹²

Dzieci i młodzież

U starszych niemowląt (powyżej 3 miesięcy) oraz u dzieci, farmakokinetyka cefuroksymu jest zbliżona do obserwowanej u dorosłych pacjentów.^{3 miesięcy) oraz u dzieci, farmakokinetyka cefuroksymu jest podobna do obserwowanej u dorosłych.”>13}

Brak jest dostępnych danych klinicznych dotyczących stosowania aksetylu cefuroksymu u dzieci poniżej 3 miesiąca życia.¹⁴

Zaburzenia czynności nerek

Nie określono dotychczas bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności aksetylu cefuroksymu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Biorąc pod uwagę fakt, że cefuroksym jest wydalany głównie przez nerki, u pacjentów ze znacznymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) zalecane jest zmniejszenie dawki, co ma na celu zrównoważenie spowolnionego wydalania leku.<sup data-drug="Ceroxim" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Zaburzenia czynności nerek Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności aksetylu cefuroksymu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Cefuroksym jest wydalany głównie przez nerki. Dlatego, tak samo jak w przypadku podobnych antybiotyków, u pacjentów ze znacznymi zaburzeniami czynności nerek (tj. klirens kreatyniny 15

Podczas procedury dializy, cefuroksym jest efektywnie usuwany z organizmu.¹⁶

Zaburzenia czynności wątroby

Brak jest danych dotyczących farmakokinetyki cefuroksymu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Ponieważ cefuroksym jest eliminowany głównie przez nerki, uważa się, że zaburzenia czynności wątroby nie wpływają istotnie na farmakokinetykę tego antybiotyku.¹⁷

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne (PK/PD)

Dla cefalosporyn, w tym cefuroksymu, wykazano, że najważniejszym wskaźnikiem farmakokinetyczno-farmakodynamicznym, korelującym ze skutecznością in vivo, jest wyrażony procentowo czas w odstępie między dawkami (%T), w którym stężenie niezwiązanego leku utrzymuje się powyżej minimalnego stężenia hamującego (MIC) dla docelowego patogenu bakteryjnego. Parametr ten określany jest jako %T>MIC.^MIC).”>18

Parametry farmakokinetyczne – stężenia cefuroksymu w surowicy