Specjalne ostrzeżenia
Abiraterone Sandoz

Abiraterone Sandoz, zawierający 500 mg octanu abirateronu, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko nadciśnienia tętniczego, hipokaliemii oraz zastojów płynów, wynikających z hamowania enzymu CYP17 i wzrostu stężeń mineralokortykosteroidów. Terapia powinna być prowadzona z jednoczesnym podawaniem kortykosteroidów w celu kontroli wydzielania ACTH. Szczególną uwagę należy zwrócić u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, takimi jak niewydolność serca (klasy III-IV wg NYHA), frakcja wyrzutowa lewej komory (LVEF) poniżej 50%, niestabilna dławica piersiowa, arytmie komorowe czy niedawny zawał mięśnia sercowego. Monitorowanie parametrów obejmuje ciśnienie tętnicze, stężenie potasu, objawy zastoinowej niewydolności serca oraz aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT) co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a następnie co miesiąc. W przypadku wzrostu enzymów wątrobowych powyżej 5-krotności górnej granicy normy (GGN) należy przerwać leczenie, a przy przekroczeniu 20-krotności GGN – bezwzględnie odstawić lek.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Abiraterone Sandoz

Abiraterone Sandoz, zawierający 500 mg octanu abirateronu w każdej tabletce powlekanej, wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania ze względu na specyficzny mechanizm działania oraz potencjalne zagrożenia dla pacjentów. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące środków ostrożności, które należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do leczenia tym lekiem oraz podczas prowadzonej terapii.

Zaburzenia związane z nadmiarem mineralokortykosteroidów

Abirateron może powodować nadciśnienie tętnicze, hipokaliemię oraz zastój płynów w organizmie jako bezpośredni skutek zwiększenia stężeń mineralokortykosteroidów, wynikającego z hamowania enzymu CYP17. Te działania niepożądane występują na skutek zaburzenia równowagi hormonalnej i mogą być częściowo kontrolowane poprzez jednoczesne podawanie kortykosteroidów, które hamują wydzielanie hormonu adrenokortykotropowego (ACTH).1

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku leczenia pacjentów z następującymi schorzeniami współistniejącymi, które mogą ulec pogorszeniu podczas terapii abirateronem:

Pacjenci z chorobami sercowo-naczyniowymi

Stosowanie abirateronu u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi wymaga szczególnej uwagi. Należy zaznaczyć, że badania kliniczne fazy 3 z tym lekiem wykluczały pacjentów z:

  • Niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym
  • Istotną klinicznie chorobą serca
  • Zawałem mięśnia sercowego lub tętniczymi zdarzeniami zakrzepowymi w ciągu ostatnich 6 miesięcy
  • Ciężką lub niestabilną dławicą piersiową
  • Niewydolnością serca klasy III lub IV według klasyfikacji NYHA (badanie 301) lub niewydolnością serca klasy II do IV (badania 3011 i 302)
  • Frakcją wyrzutową serca poniżej 50%
  • Migotaniem przedsionków lub innymi arytmiami komorowymi wymagającymi leczenia (wykluczenie z badań 3011 i 302)<sup data-drug="Abiraterone Sandoz" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Abirateron należy stosować z ostrożnością u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi w wywiadzie. Badania fazy 3. z abirateronem nie obejmowały pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, istotną klinicznie chorobą serca, potwierdzoną zawałem mięśnia sercowego lub tętniczymi zdarzeniami zakrzepowymi w okresie ostatnich 6 miesięcy, z ciężką lub niestabilną dławicą piersiową lub niewydolnością serca klasy III lub IV wg NYHA (ang. New York Heart Association) (badanie 301) lub niewydolnością serca klasy II do IV (badania 3011 i 302) lub pacjentów z frakcją wyrzutową serca 3

Bezpieczeństwo stosowania abirateronu nie zostało określone u pacjentów z frakcją wyrzutową lewej komory (LVEF) poniżej 50% lub z niewydolnością serca klasy III lub IV według NYHA (badanie 301) albo niewydolnością serca klasy II do IV (badania 3011 i 302).<sup data-drug="Abiraterone Sandoz" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Nie określono bezpieczeństwa u pacjentów z frakcją wyrzutową lewej komory (ang. Left Ventricular Ejection Fraction, LVEF) 4

Ocena i monitorowanie czynności serca

Przed rozpoczęciem leczenia abirateronem u pacjentów z istotnym ryzykiem zastoinowej niewydolności serca (np. niewydolność serca w wywiadzie, nieopanowane nadciśnienie tętnicze, zdarzenia sercowe takie jak choroba niedokrwienna serca) należy rozważyć wykonanie badań oceniających czynność serca, takich jak echokardiografia.5

Przed wdrożeniem terapii lekiem Abiraterone Sandoz należy:

  • Skutecznie leczyć niewydolność serca i optymalizować czynność serca
  • Wyrównać i kontrolować nadciśnienie tętnicze
  • Monitorować i korygować hipokaliemię
  • Kontrolować zastój płynów6

Podczas trwania leczenia konieczne jest systematyczne monitorowanie:

  • Ciśnienia krwi
  • Stężenia potasu w surowicy
  • Zastoju płynów (przyrost masy ciała, obrzęki obwodowe)
  • Innych objawów przedmiotowych i podmiotowych zastoinowej niewydolności serca

Zalecana częstotliwość monitorowania to co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące terapii, a następnie co miesiąc. Wszelkie nieprawidłowości należy korygować. Jeśli podczas leczenia wystąpi hipokaliemia, należy pamiętać, że może ona prowadzić do wydłużenia odstępu QT.7

W przypadku znacznego pogorszenia czynności serca należy ocenić stan kliniczny pacjenta, ustalić odpowiednie postępowanie terapeutyczne oraz rozważyć przerwanie leczenia abirateronem.8

Hepatotoksyczność i zaburzenia czynności wątroby

W kontrolowanych badaniach klinicznych z abirateronem obserwowano istotne zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, które w niektórych przypadkach wymagało przerwania leczenia lub modyfikacji dawki.9

Monitorowanie czynności wątroby

Schemat monitorowania czynności wątroby podczas terapii abirateronem powinien obejmować:

  • Ocenę aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) w surowicy przed rozpoczęciem leczenia
  • Badanie aktywności aminotransferaz co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące leczenia
  • Następnie kontrolę aktywności enzymów wątrobowych co miesiąc
  • Natychmiastową ocenę aktywności aminotransferaz w przypadku wystąpienia klinicznych objawów podmiotowych lub przedmiotowych sugerujących hepatotoksyczność10
Postępowanie w przypadku hepatotoksyczności

W przypadku zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych podczas terapii należy wdrożyć następujące postępowanie:

  1. Jeśli w jakimkolwiek momencie terapii aktywność AlAT lub AspAT przekroczy 5-krotność górnej granicy normy (GGN):
    • Natychmiast przerwać leczenie abirateronem
    • Szczegółowo monitorować czynność wątroby
    • Leczenie można wznowić w zmniejszonej dawce dopiero po powrocie testów czynnościowych wątroby do wartości wyjściowych11
  2. W przypadku ciężkiej hepatotoksyczności (aktywność AlAT lub AspAT przekraczająca 20-krotność GGN):
    • Natychmiast przerwać leczenie abirateronem
    • Nie należy ponownie rozpoczynać terapii12
Szczególne grupy pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby

Należy zwrócić uwagę, że:

  • Pacjenci z czynnym lub objawowym wirusowym zapaleniem wątroby nie byli włączani do badań klinicznych z abirateronem, dlatego nie ma danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania leku w tej grupie13
  • Brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności wielokrotnych dawek abirateronu u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa B lub C wg skali Child-Pugh)14
  • U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby zastosowanie abirateronu należy rozważyć jedynie po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka15
  • Abirateron jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby16

Po wprowadzeniu abirateronu do obrotu raportowano rzadkie przypadki ostrej niewydolności wątroby oraz piorunującego zapalenia wątroby, z których niektóre kończyły się zgonem pacjenta.17

Odstawianie kortykosteroidów i sytuacje stresogenne

Podczas stosowania abirateronu w skojarzeniu z kortykosteroidami (prednizonem lub prednizolonem) należy zwrócić szczególną uwagę na następujące aspekty:

  • W przypadku odstawiania prednizonu lub prednizolonu należy uważnie obserwować pacjenta pod kątem objawów niewydolności kory nadnerczy18
  • Jeśli leczenie abirateronem kontynuowane jest po odstawieniu kortykosteroidów, należy monitorować pacjenta pod kątem objawów nadmiaru mineralokortykosteroidów19
  • W sytuacjach wyjątkowego stresu może być wskazane zwiększenie dawki kortykosteroidów przed, w trakcie i po sytuacji stresogennej20

Gęstość kości

U mężczyzn z zaawansowanym rakiem gruczołu krokowego z przerzutami może występować zmniejszenie gęstości kości. Stosowanie abirateronu w połączeniu z glikokortykosteroidami (prednizonem lub prednizolonem) może nasilać to działanie niepożądane.21

Wcześniejsze stosowanie ketokonazolu

U pacjentów, którzy wcześniej byli leczeni ketokonazolem z powodu raka gruczołu krokowego, można spodziewać się słabszej odpowiedzi na terapię abirateronem.22

Hiperglikemia i hipoglikemia

Podczas leczenia abirateronem w skojarzeniu z glikokortykosteroidami należy uwzględnić:

  • Możliwość nasilenia hiperglikemii pod wpływem stosowania glikokortykosteroidów – konieczność częstego monitorowania stężenia glukozy we krwi u pacjentów z cukrzycą23
  • Ryzyko hipoglikemii u pacjentów z cukrzycą leczonych jednocześnie pioglitazonem lub repaglidem – konieczność regularnej kontroli stężenia glukozy we krwi24

Stosowanie podczas chemioterapii

Bezpieczeństwo i skuteczność abirateronu stosowanego jednocześnie z cytotoksyczną chemioterapią nie zostały ustalone, dlatego takie skojarzenie nie jest rekomendowane.25

Nietolerancja substancji pomocniczych

Abiraterone Sandoz zawiera laktozę, dlatego produkt nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Produkt zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, co oznacza, że jest praktycznie wolny od sodu.26

Dodatkowe zagrożenia

U mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego z przerzutami, w tym u pacjentów przyjmujących abirateron, mogą występować:

  • Niedokrwistość
  • Zaburzenia czynności seksualnych27

Wpływ na mięśnie szkieletowe

U pacjentów leczonych abirateronem zgłaszano przypadki miopatii i rabdomiolizy. Większość tych przypadków wystąpiła w ciągu pierwszych 6 miesięcy leczenia i objawy ustępowały po odstawieniu leku. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów leczonych jednocześnie produktami leczniczymi, które są związane z możliwością wystąpienia miopatii lub rabdomiolizy.28

Interakcje z innymi produktami leczniczymi

Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów CYP3A4 (np. fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, ryfabutyna, ryfapentyna, fenobarbital) ze względu na ryzyko zmniejszenia ekspozycji na abirateron, chyba że nie istnieje alternatywna opcja terapeutyczna.29

Skojarzenie z Ra-223

Stosowanie abirateronu w skojarzeniu z prednizonem/prednizolonem i dichlorkiem radu (Ra-223) jest przeciwwskazane ze względu na:

  • Zwiększone ryzyko złamań
  • Tendencję do zwiększonej śmiertelności u pacjentów z bezobjawowym rakiem gruczołu krokowego lub z niewielkimi objawami30

Zaleca się, aby kolejna terapia Ra-223 nie była rozpoczynana przez co najmniej 5 dni po ostatnim podaniu abirateronu w skojarzeniu z prednizonem/prednizolonem.31

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl