przerzut trzewny

Przerzut trzewny (ang. visceral metastasis) to wtórne ognisko nowotworu złośliwego umiejscowione w narządach wewnętrznych takich jak: wątroba, płuca, nerki, śledziona, trzustka czy przewód pokarmowy. Powstaje w wyniku rozprzestrzeniania się komórek nowotworowych z pierwotnego guza drogą krwionośną lub limfatyczną.

Przerzuty trzewne są najczęściej obserwowane w przebiegu zaawansowanych nowotworów takich jak rak piersi, rak jelita grubego, rak żołądka, rak płuca czy czerniak. Obecność przerzutów trzewnych stanowi istotny czynnik rokowniczy i najczęściej świadczy o zaawansowanym stadium choroby nowotworowej (IV stadium).

Diagnostyka przerzutów trzewnych obejmuje badania obrazowe (TK, MRI, PET-CT), badania laboratoryjne (markery nowotworowe) oraz w wybranych przypadkach biopsję zmiany. Leczenie ma najczęściej charakter systemowy (chemioterapia, immunoterapia, terapia celowana) i paliatywny, choć w wybranych przypadkach (przerzuty ograniczone, tzw. oligometastazy) możliwe jest leczenie miejscowe z intencją radykalną.

Obecność przerzutów trzewnych, szczególnie mnogich, wiąże się z gorszym rokowaniem w porównaniu do przerzutów ograniczonych do tkanek miękkich czy układu kostnego. W nowoczesnych systemach klasyfikacji chorób nowotworowych, przerzuty trzewne stanowią odrębną kategorię prognostyczną, co ma znaczenie przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone G.L. Pharma 500 mg

Abiraterone G.L. Pharma, zawierający abirateronu octan, jest selektywnym inhibitorem enzymu CYP17, kluczowego dla biosyntezy androgenów w jądrach, nadnerczach oraz tkankach nowotworowych gruczołu krokowego. Mechanizm działania polega na hamowaniu 17α-hydroksylazy i C17,20-liazy, co prowadzi do zahamowania produkcji prekursorów testosteronu (DHEA i androstendionu) oraz obniżenia stężenia testosteronu w osoczu do poziomów nieoznaczalnych standardowymi testami. W terapii skojarzonej z analogami LHRH lub po orchidektomii, abirateron powoduje kompleksową supresję androgenów, przewyższającą efekty samych analogów LHRH. W badaniach klinicznych fazy 3 u pacjentów z opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego (mCRPC) po niepowodzeniu chemioterapii taksanami, 38% leczonych abirateronem osiągnęło co najmniej 50% redukcję PSA, w porównaniu do 10% w grupie placebo, co potwierdza skuteczność farmakodynamiczną leku.
17α-hydroksylaza, abirateronu octan, analog LHRH, androstendion, antagonista hormonu, biosynteza androgenów, dehydroepiandrosteron, enzym CYP17, inhibitor biosyntezy androgenów, mineralokortykosteroid, oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, orchidektomia, prednizon, pregnenolon, przerzut trzewny, przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego, skala Gleasona, supresja androgenowa, swoisty antygen sterczowy, taksan, terapia hormonalna nowotworu, testosteron w osoczu
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone G.L. Pharma 250 mg

Abirateronu octan (Abiraterone G.L. Pharma) jest prolekiem, który po podaniu doustnym przekształca się do aktywnego abirateronu, selektywnie hamującego enzym CYP17, odpowiedzialny za 17α-hydroksylazę i C17,20-liazę. Enzym ten jest kluczowy w biosyntezie androgenów w jądrach, nadnerczach oraz tkance nowotworowej gruczołu krokowego, katalizując przemianę pregnenolonu do DHEA oraz progesteronu do androstendionu – prekursorów testosteronu. Hamowanie CYP17 prowadzi do istotnego obniżenia stężenia androgenów, w tym testosteronu, do poziomów nieoznaczalnych standardowymi testami, co jest szczególnie istotne w terapii raka gruczołu krokowego. Jednocześnie dochodzi do zwiększonej produkcji mineralokortykosteroidów, co może skutkować działaniami niepożądanymi. Abiraterone G.L. Pharma podawany w dawce 1000 mg/dobę wraz z prednizonem 5 mg/dobę i supresją androgenową (agonista LHRH lub orchidektomia) wykazuje przewagę nad samą supresją androgenową, obniżając poziomy testosteronu i innych androgenów w surowicy bardziej efektywnie.
17α-hydroksylaza, 20-liaza, abirateron octan, agonista LHRH, analog LHRH, androstendion, biosynteza androgenów, C17, dehydroepiandrosteron, enzym CYP17, hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, mineralokortykosteroidy, oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, orchidektomia, prednizon, produkcja androgenów, przerzut trzewny, rak gruczołu krokowego, skala Gleasona, steroidogeneza, supresja androgenowa, swoisty antygen sterczowy, terapia hormonalna, zmiana przerzutowa
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone Sandoz 1000 mg

Abirateron, będący inhibitorem enzymu CYP17, jest kluczowym lekiem w terapii hormonalnej zaawansowanego raka gruczołu krokowego, zwłaszcza w postaciach hormonozależnych. Mechanizm działania polega na selektywnym hamowaniu 17α-hydroksylazy i C17,20-liazy, co prowadzi do zahamowania biosyntezy androgenów w jądrach, nadnerczach oraz tkankach nowotworowych. W efekcie dochodzi do obniżenia stężenia testosteronu w surowicy do poziomów nieoznaczalnych standardowymi testami, co jest istotne w kontekście leczenia pacjentów po orchidektomii lub stosujących analogi LHRH. Terapia abirateronem jest podawana w dawce 1000 mg/dobę wraz z prednizonem 5 mg/dobę, co pozwala na kompleksową blokadę androgenową i minimalizację działań niepożądanych związanych ze wzrostem mineralokortykosteroidów.
17α-hydroksylaza, 20-liaza, abirateron, agonista LHRH, analog LHRH, androstendion, antagonista hormonów, antygen swoisty dla prostaty, biosynteza androgenów, blokada androgenowa, C17, dehydroepiandrosteron, enzym CYP17, hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, inhibitor biosyntezy androgenów, mineralokortykosteroidy, nowotwór hormonozależny, octan abirateronu, oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, orchidektomia, prednizon, pregnenolon i progesteron, przerzut trzewny, przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego, suma Gleasona, supresja androgenowa, terapia hormonalna
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone Pharmascience 500 mg

Abirateronu octan, będący inhibitorem enzymu CYP17, jest kluczowym lekiem w terapii hormonalnej raka gruczołu krokowego, zwłaszcza w postaciach przerzutowych hormonowrażliwych (mHSPC) oraz opornych na kastrację (mCRPC). Mechanizm działania polega na selektywnym hamowaniu 17α-hydroksylazy i C17,20-liazy, co prowadzi do istotnego obniżenia biosyntezy androgenów w jądrach, nadnerczach oraz tkance nowotworowej, skutkując redukcją stężenia testosteronu w osoczu do wartości nieoznaczalnych. W badaniach klinicznych fazy 3, w tym badaniu 3011 obejmującym 1199 pacjentów z wysokim ryzykiem mHSPC, stosowano dawkę 1000 mg abirateronu octanu na dobę wraz z prednizonem 5 mg/dobę i standardową terapią supresji androgenowej. Wyniki wykazały istotne statystycznie wydłużenie przeżycia bez progresji radiograficznej (rPFS) oraz znaczące zmniejszenie poziomu PSA u 38% pacjentów w porównaniu do 10% w grupie placebo, potwierdzając skuteczność farmakodynamiczną leku.
17α-hydroksylaza, 20-liaza, abirateronu octan, analog LHRH, biosynteza androgenów, C17, czynnik prognostyczny wysokiego ryzyka, dehydroepiandrosteron, enzym CYP17, formularz bólu BPI-SF, kryteria PCWG2, kryteria RECIST, mineralokortykosteroidy, orchidektomia, pregnenolon i progesteron, przerzut trzewny, przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, przerzutowy oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, przeżycie bez progresji radiograficznej, przeżycie całkowite, rak gruczołu krokowego, skala Gleasona, supresja androgenowa, swoisty antygen sterczowy, terapia hormonalna, terapia supresji androgenowej, tkanka nowotworowa gruczołu krokowego, zdarzenie związane z kośćcem
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone Olainfarm 250 mg

Abiraterone Olainfarm, zawierający abirateronu octan, jest inhibitorem enzymu CYP17, kluczowego w biosyntezie androgenów, wykorzystywanym w terapii rozsianego raka gruczołu krokowego. Mechanizm działania polega na selektywnym hamowaniu 17α-hydroksylazy i C17,20-liazy, co prowadzi do istotnego obniżenia stężenia testosteronu i innych androgenów w surowicy, osiągając wartości niższe niż przy stosowaniu analogów LHRH lub orchidektomii. W badaniu fazy 3 u pacjentów po niepowodzeniu chemioterapii taksanami, 38% leczonych abirateronem uzyskało co najmniej 50% redukcję PSA, w porównaniu do 10% w grupie placebo. Standardowa dawka wynosi 1000 mg abirateronu octanu na dobę, podawana z prednizonem 5 mg/dobę oraz supresją androgenową (agonista LHRH lub orchidektomia).
17α-hydroksylaza, 20-liaza, agonista LHRH, androstendion, badanie histopatologiczne, biomarker, biosynteza androgenów, C17, czynnik prognostyczny wysokiego ryzyka, dehydroepiandrosteron, docetaksel, enzym CYP17, hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, mineralokortykosteroid, octan abirateronu, oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, orchidektomia, prednizon, przerzut trzewny, rak gruczołu krokowego, receptor androgenowy, skala Gleasona, spironolakton, supresja androgenowa, swoisty antygen sterczowy, taksany, tkanka nowotworowa gruczołu krokowego
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abirateron Zentiva 500 mg

Abirateron Zentiva, zawierający abirateronu octan, jest inhibitorem enzymu CYP17, który pełni kluczową rolę w biosyntezie androgenów poprzez hamowanie aktywności 17α-hydroksylazy i C17,20-liazy. Lek ten skutecznie obniża stężenie testosteronu i innych androgenów w surowicy do poziomów niewykrywalnych standardowymi testami, działając na wszystkie trzy główne źródła androgenów: jądra, nadnercza oraz tkankę nowotworową gruczołu krokowego. W terapii przerzutowego raka gruczołu krokowego (mHSPC i mCRPC) abirateron stosowany jest w dawce 1000 mg/dobę w skojarzeniu z prednizonem 5 mg/dobę, jako uzupełnienie standardowej terapii deprywacji androgenów (ADT), co pozwala na głębszą supresję hormonalną niż konwencjonalne metody, takie jak analogi LHRH czy orchidektomia.
17α-hydroksylaza, 20-liaza, abirateronu octan, agonista LHRH, analog LHRH, androstendion, biosynteza androgenów, C17, dehydroepiandrosteron, docetaksel, enzym CYP17, hormon uwalniający hormon luteinizujący, inhibitor biosyntezy androgenów, mineralokortykosteroid, nowotwór gruczołu krokowego, orchidektomia, prednizolon, prednizon, pregnenolon i progesteron, prekursor testosteronu, przerzut trzewny, przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, przerzutowy oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego, receptor androgenowy, scyntygrafia kości, skala Gleasona, spironolakton, swoisty antygen sterczowy, terapia deprywacji androgenów
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone Fresenius Kabi 500 mg

Abirateron, będący prolekiem konwertowanym do aktywnej formy hamującej enzym CYP17, wykazuje selektywne działanie na biosyntezę androgenów poprzez blokadę 17α-hydroksylazy i C17,20-liazy. Enzym ten jest kluczowy dla produkcji prekursorów testosteronu (DHEA i androstendion) w jądrach, nadnerczach oraz tkance nowotworowej gruczołu krokowego. Terapia abirateronem, stosowana w skojarzeniu z analogami LHRH lub po orchidektomii, umożliwia redukcję stężenia testosteronu w osoczu do poziomów nieoznaczalnych standardowymi testami, co przekłada się na skuteczną supresję androgenową na wszystkich poziomach organizmu. W badaniu fazy 3 u pacjentów z opornym na kastrację rakiem prostaty, 38% leczonych abirateronem osiągnęło co najmniej 50% redukcję PSA, w porównaniu do 10% w grupie placebo, potwierdzając kliniczną efektywność terapii.
17α-hydroksylaza, 20-liaza, abirateron, analog LHRH, androstendion, biosynteza androgenów, C17, dehydroepiandrosteron, enzym CYP17, mCRPC, mHSPC, mineralokortykosteroid, nowotwór hormonozależny, octan abirateronu, orchidektomia, prednizon, pregnenolon, prekursor testosteronu, progesteron, prolek, przerzut trzewny, przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, przerzutowy oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego, skala Gleasona, supresja androgenowa, swoisty antygen sterczowy, terapia hormonalna
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tatica 500 mg

Abirateron octan, substancja czynna leku Tatica, jest inhibitorem enzymu CYP17, kluczowego w biosyntezie androgenów, wykorzystywanym w terapii hormonalnej zaawansowanego raka gruczołu krokowego. Mechanizm działania polega na hamowaniu 17α-hydroksylazy i C17,20-liazy, co prowadzi do obniżenia stężenia testosteronu i innych androgenów do poziomów nieoznaczalnych standardowymi testami, zwłaszcza w połączeniu z analogami LHRH lub po orchidektomii. W badaniach klinicznych fazy 3 wykazano, że u 38% pacjentów z opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego (mCRPC) po niepowodzeniu chemioterapii taksanami, stosujących abirateron octan, nastąpiła redukcja PSA o co najmniej 50%, w porównaniu do 10% w grupie placebo. Terapia ta jest szczególnie istotna, gdyż standardowe metody supresji androgenowej nie wpływają na produkcję androgenów w nadnerczach i tkankach nowotworowych.
17α-hydroksylaza, 20-liaza, abirateron octan, analog LHRH, androstendion, antygen swoisty dla prostaty, biosynteza androgenów, C17, dehydroepiandrosteron, enzym CYP17, formularz bólu BPI-SF, inhibitor biosyntezy androgenów, klasyfikacja NYHA, kryteria PCWG2, kryteria RECIST, mineralokortykosteroid, orchidektomia, prednizolon, prednizon, prekursor testosteronu, przerzut trzewny, przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, przerzutowy oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, przeżycie bez progresji radiograficznej, przeżycie całkowite, radioterapia paliatywna, rak gruczołu krokowego, receptor androgenowy, skala ECOG, skala Gleasona, spironolakton, supresja androgenowa, terapia hormonalna, zdarzenie związane z kośćcem
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone Richter 500 mg

Abirateron, będący inhibitorem enzymu CYP17, skutecznie hamuje biosyntezę androgenów, co prowadzi do obniżenia stężenia testosteronu i innych androgenów w surowicy poniżej poziomów uzyskiwanych po analogach LHRH lub orchidektomii. W badaniach klinicznych fazy 3, obejmujących pacjentów z przerzutowym hormonowrażliwym (mHSPC) oraz opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego (mCRPC), abirateron w dawce 1000 mg/dobę w skojarzeniu z prednizonem 5 mg/dobę wykazał istotną poprawę przeżycia całkowitego (OS) i przeżycia bez progresji radiograficznej (rPFS). W badaniu 3011 mediana rPFS wyniosła 33,02 miesiąca w grupie leczonej abirateronem vs. 14,78 miesiąca w grupie placebo (HR=0,466; p<0,0001), a mediana OS wyniosła 53,3 vs. 36,5 miesiąca (HR=0,66; p<0,0001). W badaniu 302 mediana rPFS nie została osiągnięta w grupie abirateronu (vs. 8,3 miesiąca placebo; HR=0,425; p<0,0001), a mediana OS wyniosła 34,7 vs. 30,3 miesiąca (HR=0,806; p=0,0033). W badaniu 301 u pacjentów po wcześniejszym leczeniu docetakselem mediana OS wyniosła 15,8 vs. 11,2 miesiąca (HR=0,740; p<0,0001). Abirateron znacząco wydłużał także czas do progresji PSA, czas do zastosowania opioidów, czas do włączenia chemioterapii oraz opóźniał pogorszenie wydolności ECOG.
agonista LHRH, biosynteza androgenów, chemioterapia cytotoksyczna, CYP17, dehydroepiandrosteron, dysfagia, inhibitor biosyntezy androgenów, ketokonazol, lek przeciwbólowy, mediana przeżycia, mineralokortykosteroid, octan abirateronu, orchidektomia, paliacja bólu, pregnenolon i progesteron, prekursor testosteronu, progresja radiograficzna, przerzut trzewny, przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, przerzutowy oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, przeżycie bez progresji radiograficznej, przeżycie całkowite, skala ECOG, skala Gleasona, skala nasilenia bólu, swoisty antygen sterczowy, terapia hormonalna, ucisk rdzenia kręgowego, współczynnik ryzyka, złamanie patologiczne