Właściwości farmakodynamiczne leku Abiraterone G.L. Pharma

Abiraterone G.L. Pharma zawierający abirateronu octan jest lekiem należącym do grupy farmakoterapeutycznej antagonistów hormonów i ich pochodnych, sklasyfikowanym pod kodem ATC: L02BX03. Produkt jest stosowany w terapii hormonalnej nowotworów, a jego działanie opiera się na hamowaniu biosyntezy androgenów.¹

Mechanizm działania i farmakodynamika

Abirateronu octan, substancja czynna produktu Abiraterone G.L. Pharma, ulega konwersji in vivo do abirateronu, który jest inhibitorem biosyntezy androgenów. Działanie farmakologiczne polega na wybiórczym hamowaniu aktywności enzymu CYP17, wykazującego aktywność 17α-hydroksylazy i C17,20-liazy. Enzym ten jest niezbędny w procesie biosyntezy androgenów w jądrach, nadnerczach oraz tkankach nowotworowych gruczołu krokowego.²

CYP17 katalizuje przemianę pregnenolonu i progesteronu do prekursorów testosteronu – DHEA (dehydroepiandrosteronu) i androstendionu w reakcji 17α-hydroksylacji i rozerwania wiązania C17,20. Zablokowanie tego enzymu skutkuje nie tylko zahamowaniem syntezy androgenów, ale również prowadzi do zwiększonego wytwarzania mineralokortykosteroidów w nadnerczach.³

Oddziaływanie na nowotwór gruczołu krokowego

Rak gruczołu krokowego wykazujący wrażliwość na androgeny reaguje na leczenie zmniejszające stężenie tych hormonów. Standardowe terapie supresji androgenowej, takie jak stosowanie analogów LHRH lub orchidektomia, ograniczają wytwarzanie androgenów w jądrach, jednak nie wpływają na produkcję tych hormonów w nadnerczach lub przez sam nowotwór.⁴

Abiraterone G.L. Pharma stosowany w skojarzeniu z analogami LHRH (lub po wykonanej orchidektomii) powoduje zmniejszenie stężenia testosteronu w osoczu do wartości nieoznaczalnych przy zastosowaniu standardowych testów komercyjnych. Ten efekt farmakodynamiczny wynika z kompleksowego hamowania szlaku biosyntezy androgenów.⁵

Istotną cechą działania farmakodynamicznego produktu Abiraterone G.L. Pharma jest zdolność do obniżania stężenia testosteronu i innych androgenów w surowicy do poziomów niższych niż uzyskiwane przy zastosowaniu wyłącznie analogów LHRH lub orchidektomii. Jest to bezpośredni rezultat wybiórczego hamowania enzymu CYP17, kluczowego dla biosyntezy androgenów.⁶

Biomarkery skuteczności leczenia

W monitorowaniu odpowiedzi na leczenie u pacjentów z rakiem gruczołu krokowego wykorzystuje się PSA (swoisty antygen sterczowy) jako biomarker. W badaniu klinicznym fazy 3 u pacjentów, którzy doświadczyli niepowodzenia wcześniejszej chemioterapii z zastosowaniem taksanów, wykazano istotną różnicę w odpowiedzi na leczenie. Wśród pacjentów leczonych abirateronu octanem 38% osiągnęło co najmniej 50% redukcję wartości PSA w porównaniu do wartości wyjściowych, podczas gdy w grupie otrzymującej placebo taki efekt uzyskało jedynie 10% pacjentów.⁷

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Ocena skuteczności klinicznej i bezpieczeństwa stosowania produktu Abiraterone G.L. Pharma została przeprowadzona w trzech randomizowanych, wieloośrodkowych badaniach klinicznych fazy 3 z kontrolą placebo. Badania te określane jako 3011, 302 i 301 obejmowały pacjentów z przerzutowym hormonowrażliwym rakiem gruczołu krokowego (mHSPC) oraz przerzutowym opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego (mCRPC).⁸

Badanie 3011 – nowo rozpoznany przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego wysokiego ryzyka

Do badania 3011 zakwalifikowano pacjentów z nowo rozpoznanym przerzutowym hormonowrażliwym rakiem gruczołu krokowego (mHSPC), u których rozpoznanie ustalono w okresie 3 miesięcy przed randomizacją i którzy charakteryzowali się czynnikami prognostycznymi wysokiego ryzyka. Kryteria wysokiego ryzyka zdefiniowano jako obecność co najmniej 2 z 3 następujących czynników:⁹

• Suma Gleason’a ≥8
• Obecność 3 lub więcej zmian w badaniu radiologicznym kości
• Obecność mierzalnych przerzutów trzewnych (z wyłączeniem węzłów chłonnych)

W badaniu tym zastosowano dwa schematy leczenia. W ramieniu aktywnego leczenia pacjenci otrzymywali abirateronu octan w dawce 1000 mg na dobę w skojarzeniu z małą dawką prednizonu (5 mg raz na dobę) oraz supresją androgenową (agonista LHRH lub orchidektomia), co stanowiło standard leczenia. W grupie kontrolnej stosowano supresję androgenową oraz placebo zamiast abirateronu octanu i prednizonu.¹⁰