zaburzenie rytmu snu i czuwania

Zaburzenia rytmu snu i czuwania to grupa schorzeń charakteryzujących się nieprawidłowościami w cyklu dobowym organizmu, skutkujące problemami z zasypianiem, utrzymaniem snu lub nadmierną sennością w ciągu dnia. Zaliczamy do nich zespół opóźnionej i przyspieszonej fazy snu, nieregularny rytm snu i czuwania, zaburzenia związane ze zmianą stref czasowych (jet lag) oraz zaburzenia rytmu u osób pracujących w systemie zmianowym.

Patofizjologia tych zaburzeń wiąże się z dysfunkcją ośrodkowego zegara biologicznego zlokalizowanego w jądrach nadskrzyżowaniowych podwzgórza (SCN), który reguluje wydzielanie melatoniny przez szyszynkę. Czynniki zewnętrzne takie jak światło, aktywność fizyczna i posiłki również modulują rytm dobowy, a ich desynchronizacja może prowadzić do zaburzeń rytmu snu i czuwania.

Diagnostyka obejmuje wywiad kliniczny, aktigrafię, dziennik snu oraz w wybranych przypadkach polisomnografię. W leczeniu stosuje się metody chronoterapii (regulacja ekspozycji na światło), suplementację melatoniny, leki nasenne (wyłącznie krótkoterminowo) oraz terapię poznawczo-behawioralną. Kluczowe znaczenie ma edukacja pacjenta w zakresie higieny snu i regularnego rytmu dobowego.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl