Specjalne ostrzeżenia
Abiraterone Sandoz
Abirateron, stosowany w terapii zaawansowanego raka gruczołu krokowego, wiąże się z ryzykiem nadciśnienia tętniczego, hipokaliemii oraz zatrzymania płynów, wynikających z podwyższenia stężenia mineralokortykosteroidów przez hamowanie enzymu CYP17. Wskazane jest jednoczesne podawanie kortykosteroidów (np. prednizonu/prednizolonu) w celu ograniczenia tych działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, niewydolnością serca (klasy III/IV wg NYHA), niestabilną dławicą piersiową, arytmiami komorowymi oraz zaburzeniami czynności nerek. Monitorowanie ciśnienia tętniczego, stężenia potasu oraz objawów zastoju płynów powinno odbywać się co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a następnie co miesiąc. W przypadku hipokaliemii obserwowano wydłużenie odstępu QT, co zwiększa ryzyko arytmii. Ponadto, konieczna jest regularna kontrola funkcji wątroby – aminotransferazy (AlAT, AspAT) przed leczeniem, co 2 tygodnie przez 3 miesiące, a następnie co miesiąc, z natychmiastowym badaniem przy objawach hepatotoksyczności. Przerwanie terapii jest wskazane przy wzroście enzymów powyżej 5-krotności górnej granicy normy (GGN), a całkowite odstawienie przy wzroście >20-krotności GGN.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania preparatu Abiraterone Sandoz 250 mg
- Nadciśnienie, hipokaliemia, zastój płynów i niewydolność serca
- Postępowanie u pacjentów z ryzykiem kardiologicznym
- Hepatotoksyczność i zaburzenia czynności wątroby
- Ograniczenia stosowania u pacjentów z zaburzeniami wątroby
- Odstawianie kortykosteroidów i postępowanie w sytuacjach stresogennych
- Wpływ na gęstość kości
- Wcześniejsze stosowanie ketokonazolu
- Zaburzenia gospodarki węglowodanowej
- Stosowanie podczas chemioterapii
- Nietolerancja substancji pomocniczych
- Inne ryzyko związane ze stosowaniem
- Wpływ na mięśnie szkieletowe
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi
- Skojarzenie abirateronu i prednizonu/prednizolonu z Ra-223
- Kolejne rozdziały
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania preparatu Abiraterone Sandoz 250 mg
Poniższe informacje zawierają szczegółowe wytyczne dotyczące monitorowania pacjentów oraz postępowania w przypadku szczególnych zagrożeń związanych z terapią octanem abirateronu. Przedstawione dane mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności leczenia.1
Nadciśnienie, hipokaliemia, zastój płynów i niewydolność serca
Abirateron może powodować nadciśnienie tętnicze, hipokaliemię oraz zatrzymanie płynów w organizmie. Działania te wynikają z podwyższenia stężenia mineralokortykosteroidów spowodowanego hamowaniem enzymu CYP17.2 Jednoczesne stosowanie kortykosteroidów hamuje wydzielanie hormonu adrenokortykotropowego (ACTH), co pozwala na zmniejszenie częstości i nasilenia wymienionych działań niepożądanych.3
Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami współistniejącymi, które mogą ulec pogorszeniu w wyniku:
- Zwiększenia ciśnienia tętniczego
- Rozwoju hipokaliemii (zwłaszcza u pacjentów stosujących glikozydy nasercowe)
- Pojawienia się zastoju płynów (szczególnie u osób z niewydolnością serca, ciężką lub niestabilną dławicą piersiową, niedawno przebytym zawałem mięśnia sercowego, arytmią komorową lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek)
4
Abirateron należy stosować z ostrożnością u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi w wywiadzie. Warto podkreślić, że badania kliniczne fazy 3 wykluczały pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, istotną klinicznie chorobą serca, zawałem mięśnia sercowego lub zdarzeniami zakrzepowymi w ciągu ostatnich 6 miesięcy, z ciężką lub niestabilną dławicą piersiową oraz pacjentów z zaawansowaną niewydolnością serca.<sup data-drug="Abiraterone Sandoz" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Abirateron należy stosować z ostrożnością u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi w wywiadzie. Badania fazy 3. z abirateronem nie obejmowały pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, istotną klinicznie chorobą serca, potwierdzoną zawałem mięśnia sercowego lub tętniczymi zdarzeniami zakrzepowymi w okresie ostatnich 6 miesięcy, z ciężką lub niestabilną dławicą piersiową lub niewydolnością serca klasy III lub IV wg NYHA (ang. New York Heart Association) (badanie 301) lub niewydolnością serca klasy II do IV (badania 3011 i 302) lub pacjentów z frakcją wyrzutową serca 5 Z badań klinicznych wykluczono również pacjentów z migotaniem przedsionków lub innymi arytmiami komorowymi wymagającymi leczenia.6
Postępowanie u pacjentów z ryzykiem kardiologicznym
U pacjentów ze znaczącym ryzykiem rozwoju zastoinowej niewydolności serca (np. z niewydolnością serca w wywiadzie, nieopanowanym nadciśnieniem lub zdarzeniami sercowymi, takimi jak choroba niedokrwienna serca) należy rozważyć wykonanie badań oceniających czynność serca (np. echokardiografii) przed rozpoczęciem leczenia abirateronem.7 Zalecenia obejmują:
- Leczenie niewydolności serca i optymalizację czynności serca przed włączeniem terapii abirateronem
- Wyrównanie i kontrolę nadciśnienia tętniczego, hipokaliemii oraz zastoju płynów
- Monitorowanie ciśnienia krwi, stężenia potasu w surowicy oraz objawów zastoju płynów (przyrost masy ciała, obrzęki obwodowe) co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące terapii, a następnie co miesiąc
- Ocenę kardiologiczną w przypadku pojawienia się wskazań klinicznych i rozważenie odstawienia leczenia przy znacznym pogorszeniu czynności serca
8
U pacjentów z hipokaliemią w trakcie leczenia abirateronem obserwowano wydłużenie odstępu QT, co stanowi dodatkowy czynnik ryzyka zaburzeń rytmu serca.9
Hepatotoksyczność i zaburzenia czynności wątroby
W kontrolowanych badaniach klinicznych obserwowano znaczące zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, które w niektórych przypadkach prowadziło do przerwania leczenia lub modyfikacji dawkowania.10 Zalecany schemat monitorowania funkcji wątroby obejmuje:
- Ocenę aktywności aminotransferaz w surowicy przed rozpoczęciem leczenia
- Kontrolę co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące leczenia
- Następnie comiesięczne badania kontrolne
- Natychmiastowy pomiar aktywności aminotransferaz w przypadku wystąpienia klinicznych objawów wskazujących na hepatotoksyczność
11
W przypadku znaczącego zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych obowiązują następujące zalecenia:
- Przy wzroście aktywności AlAT lub AspAT powyżej 5-krotności górnej granicy normy (GGN) – natychmiastowe przerwanie leczenia i szczegółowe monitorowanie czynności wątroby; leczenie można wznowić w zmniejszonej dawce po powrocie wyników testów wątrobowych do wartości wyjściowych
- Przy ciężkiej hepatotoksyczności (aktywność AlAT lub AspAT > 20-krotność GGN) – całkowite przerwanie leczenia bez możliwości ponownego włączenia terapii
12
Ograniczenia stosowania u pacjentów z zaburzeniami wątroby
Należy zwrócić uwagę na następujące ograniczenia stosowania abirateronu:
- Pacjenci z czynnym lub objawowym wirusowym zapaleniem wątroby nie byli włączani do badań klinicznych – nie ma danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania w tej grupie
- Brak danych o bezpieczeństwie i skuteczności wielokrotnych dawek abirateronu u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa B lub C wg Child-Pugh)
- U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby należy rozważnie ocenić zasadność stosowania abirateronu – korzyści powinny wyraźnie przeważać nad potencjalnym ryzykiem
- Abirateron jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby
13
Po wprowadzeniu abirateronu do obrotu zgłaszano rzadkie przypadki ostrej niewydolności wątroby i piorunującego zapalenia wątroby, w tym przypadki śmiertelne, co podkreśla konieczność ścisłego monitorowania funkcji wątroby.14
Odstawianie kortykosteroidów i postępowanie w sytuacjach stresogennych
Przy odstawianiu prednizonu lub prednizolonu zaleca się zachowanie ostrożności i monitorowanie pacjenta pod kątem wystąpienia objawów niewydolności kory nadnerczy.15 Jeśli leczenie abirateronem jest kontynuowane po odstawieniu kortykosteroidów, pacjenta należy obserwować pod kątem objawów nadmiaru mineralokortykosteroidów.16
U pacjentów leczonych prednizonem lub prednizolonem, którzy mogą być narażeni na wyjątkowy stres, może być wskazane zwiększenie dawki kortykosteroidów przed, w trakcie i po sytuacji stresowej.17
Wpływ na gęstość kości
U mężczyzn z zaawansowanym rakiem gruczołu krokowego z przerzutami może występować zmniejszenie gęstości kości. Zastosowanie abirateronu w skojarzeniu z glikokortykosteroidami może nasilać ten efekt.18
Wcześniejsze stosowanie ketokonazolu
U pacjentów, którzy wcześniej stosowali ketokonazol w leczeniu raka gruczołu krokowego, można spodziewać się słabszej odpowiedzi na terapię abirateronem.19
Zaburzenia gospodarki węglowodanowej
Stosowanie glikokortykosteroidów może nasilać hiperglikemię, dlatego u pacjentów z cukrzycą zaleca się częste kontrolowanie stężenia glukozy we krwi.20
Odnotowano również przypadki hipoglikemii po podaniu abirateronu z prednizonem/prednizolonem u pacjentów z wcześniej rozpoznaną cukrzycą, którzy otrzymywali pioglitazon lub repaglinid. Z tego powodu u pacjentów z cukrzycą należy regularnie monitorować stężenie glukozy we krwi.21
Stosowanie podczas chemioterapii
Bezpieczeństwo i skuteczność jednoczesnego stosowania abirateronu z cytotoksyczną chemioterapią nie zostały określone.22
Nietolerancja substancji pomocniczych
Produkt leczniczy Abiraterone Sandoz 250 mg zawiera laktozę i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.23
Produkt zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, co oznacza, że jest praktycznie „wolny od sodu”.24
Inne ryzyko związane ze stosowaniem
U mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego z przerzutami, w tym u pacjentów przyjmujących abirateron, mogą wystąpić niedokrwistość i zaburzenia czynności seksualnych.25
Wpływ na mięśnie szkieletowe
U pacjentów leczonych abirateronem zgłaszano przypadki miopatii i rabdomiolizy. Większość tych przypadków wystąpiła w ciągu pierwszych 6 miesięcy terapii i ustępowała po odstawieniu leku. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów leczonych jednocześnie innymi produktami leczniczymi związanymi z ryzykiem wystąpienia miopatii lub rabdomiolizy.26
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Ze względu na ryzyko zmniejszenia ekspozycji na abirateron, należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów CYP3A4, chyba że nie istnieje alternatywne leczenie.27
Skojarzenie abirateronu i prednizonu/prednizolonu z Ra-223
Leczenie abirateronem i prednizonem/prednizolonem w skojarzeniu z Ra-223 jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko złamań i tendencję do zwiększonej śmiertelności u pacjentów z bezobjawowym lub skąpoobjawowym rakiem gruczołu krokowego.28 Zaleca się, aby kolejna terapia Ra-223 nie była rozpoczynana przez co najmniej 5 dni po ostatnim podaniu abirateronu w skojarzeniu z prednizonem/prednizolonem.29
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania