Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Octan abirateronu wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi, co wymaga szczególnej uwagi podczas terapii. Interakcje te mogą wpływać zarówno na skuteczność leczenia abirateronem, jak i zwiększać ryzyko działań niepożądanych przy jednoczesnym stosowaniu innych leków.¹

Wpływ jedzenia na wchłanianie abirateronu

Podawanie octanu abirateronu wraz z pokarmem znacząco zwiększa jego wchłanianie. Ze względu na brak ustalonej skuteczności i bezpieczeństwa stosowania leku podawanego razem z jedzeniem, produkt leczniczy Abiraterone Sandoz nie powinien być przyjmowany razem z posiłkami. Zaleca się przyjmowanie leku na czczo, co najmniej jedną godzinę przed lub dwie godziny po posiłku.²

Wpływ innych leków na ekspozycję na abirateron

Induktory CYP3A4 mogą znacząco zmniejszać skuteczność abirateronu. Badania kliniczne wykazały, że stosowanie ryfampicyny (silny induktor CYP3A4) w dawce 600 mg na dobę przez 6 dni, zmniejsza średnie AUC∞ abirateronu w osoczu o 55% po podaniu pojedynczej dawki 1000 mg octanu abirateronu. Z tego powodu podczas terapii abirateronem należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów CYP3A4, takich jak:³

• Fenytoina – lek przeciwpadaczkowy, który może istotnie zmniejszyć stężenie abirateronu
• Karbamazepina – przeciwdrgawkowy lek o właściwościach indukujących enzymy
• Ryfampicyna – antybiotyk stosowany głównie w leczeniu gruźlicy
• Ryfabutyna i ryfapentyna – antybiotyki o podobnym działaniu do ryfampicyny
• Fenobarbital – lek przeciwpadaczkowy i uspokajający
• Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) – preparat ziołowy stosowany m.in. w łagodnych stanach depresyjnych

Jednoczesne stosowanie abirateronu z powyższymi lekami może doprowadzić do znacznego obniżenia skuteczności terapii, dlatego jest przeciwwskazane, chyba że nie istnieje alternatywna opcja leczenia.⁴

Z kolei inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, nie wykazują istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę abirateronu. Badania przeprowadzone u zdrowych osób potwierdziły, że jednoczesne podawanie ketokonazolu, silnego inhibitora CYP3A4, nie zmieniało znacząco parametrów farmakokinetycznych abirateronu.⁵

Wpływ abirateronu na ekspozycję na inne leki

Abirateron wykazuje inhibicyjne działanie na enzymy wątrobowe CYP2D6 i CYP2C8, przez co może zwiększać stężenie leków metabolizowanych przez te enzymy.⁶

Interakcje z substratami CYP2D6

Badanie kliniczne z dekstrometorfanem, który jest substratem CYP2D6, wykazało, że octan abirateronu (podawany w skojarzeniu z prednizonem) zwiększa całkowite narażenie na dekstrometorfan (AUC) około 2,9 razy. Dodatkowo AUC24 dekstrorfanu, czynnego metabolitu dekstrometorfanu, wzrosło o około 33%.⁷

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania abirateronu z lekami metabolizowanymi przez CYP2D6, szczególnie tymi o wąskim indeksie terapeutycznym. W takich przypadkach należy rozważyć zmniejszenie dawki tych leków.⁸

Do leków metabolizowanych przez CYP2D6 należą:⁹

• Beta-blokery: metoprolol, propranolol
• Leki przeciwdepresyjne: dezypramina, wenlafaksyna
• Leki przeciwpsychotyczne: haloperydol, rysperydon
• Leki antyarytmiczne: propafenon, flekainid
• Opioidy: kodeina, oksykodon, tramadol – te trzy leki wymagają CYP2D6 do wytworzenia czynnych metabolitów o działaniu przeciwbólowym

Interakcje z substratami CYP2C8

Badania interakcji lekowych dotyczących CYP2C8 pokazały, że abirateron może zwiększać stężenie leków metabolizowanych przez ten enzym. W badaniu przeprowadzonym u zdrowych osób, podanie pojedynczej dawki 1000 mg octanu abirateronu zwiększyło AUC pioglitazonu o 46%, natomiast AUC czynnych metabolitów pioglitazonu (M-III i M-IV) zmniejszyło się o 10%.¹⁰

U pacjentów otrzymujących jednocześnie abirateron i substraty CYP2C8 z wąskim indeksem terapeutycznym należy monitorować objawy ewentualnej toksyczności. Przykładami leków metabolizowanych przez CYP2C8 są:¹¹

• Pioglitazon – lek przeciwcukrzycowy z grupy tiazolidynedionów
• Repaglinid – pochodna meglitynidu stosowana w leczeniu cukrzycy typu 2

Interakcje z transporterami OATP1B1

Badania in vitro wskazują, że główne metabolity abirateronu – siarczan abirateronu i siarczan N-tlenku abirateronu – mogą hamować wychwyt wątrobowy za pośrednictwem transportera OATP1B1. Może to prowadzić do zwiększenia stężenia leków eliminowanych przez ten nośnik. Należy jednak zaznaczyć, że brak jest aktualnie dostępnych danych klinicznych potwierdzających znaczenie tej interakcji.¹²

Stosowanie z lekami wydłużającymi odcinek QT

Ze względu na fakt, że terapia supresji androgenowej może powodować wydłużenie odstępu QT, należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania abirateronu z lekami, które mogą powodować wydłużenie odstępu QT lub wywoływać częstoskurcz komorowy typu torsades de pointes.¹³

Do takich leków należą:¹⁴

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA: chinidyna, dyzopiramid
• Leki przeciwarytmiczne klasy III: amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylid
• Metadon – lek opioidowy stosowany m.in. w terapii substytucyjnej
• Moksyfloksacyna – antybiotyk z grupy fluorochinolonów
• Leki przeciwpsychotyczne – niektóre neuroleptyki mogą wydłużać odstęp QT

Stosowanie ze spironolaktonem

Spironolakton, jako antagonista aldosteronu, wykazuje właściwość wiązania się z receptorem androgenowym, co może prowadzić do zwiększenia stężenia swoistego antygenu gruczołu krokowego (PSA). Z tego powodu nie zaleca się jednoczesnego stosowania spironolaktonu z abirateronem.¹⁵

Interakcje z alkoholem

Nie przeprowadzono szczegółowych badań dotyczących interakcji abirateronu z alkoholem. Jednak biorąc pod uwagę, że abirateron jest metabolizowany głównie w wątrobie i wykazuje działanie hamujące na enzymy wątrobowe, jednoczesne spożywanie alkoholu może potencjalnie zwiększać ryzyko wystąpienia hepatotoksyczności.¹⁶

Należy zalecać pacjentom ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii abirateronem, szczególnie w przypadku współistniejących chorób wątroby lub stosowania innych leków o potencjale hepatotoksycznym. Regularne monitorowanie funkcji wątroby jest szczególnie istotne u pacjentów spożywających alkohol podczas leczenia abirateronem.

Tabela interakcji lekowych abirateronu