kandydoza przełyku
Kandydoza przełyku to grzybicze zakażenie przełyku wywołane najczęściej przez drożdżaki z rodzaju Candida, głównie Candida albicans. Schorzenie to występuje przede wszystkim u osób z obniżoną odpornością, w tym u pacjentów z AIDS, poddawanych chemioterapii, leczonych glikokortykosteroidami lub antybiotykami o szerokim spektrum działania.
Objawy kandydozy przełyku obejmują dysfagię (trudności w połykaniu), odynofagię (ból podczas przełykania), ból zamostkowy, nudności oraz krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Diagnostyka opiera się na badaniu endoskopowym z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego i mikologicznego, co pozwala na identyfikację drobnoustroju i określenie jego lekowrażliwości.
Leczenie kandydozy przełyku polega na stosowaniu leków przeciwgrzybiczych, takich jak flukonazol, itrakonazol czy echinokandyny. W przypadkach opornych na standardową terapię stosuje się amfoterycynę B. Czas trwania leczenia zazwyczaj wynosi 14-21 dni. U pacjentów z nawracającymi infekcjami lub trwałymi zaburzeniami odporności może być konieczne stosowanie profilaktyki przeciwgrzybiczej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Kandydoza jamy ustnej – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w kandydozie jamy ustnej jest generalnie dobre u pacjentów z prawidłowo funkcjonującym układem odpornościowym, u których choroba ustępuje zwykle w ciągu 1-2 tygodni od rozpoczęcia terapii przeciwgrzybiczej. Kluczowymi czynnikami wpływającymi na przebieg i skuteczność leczenia są stan układu odpornościowego, przestrzeganie zaleceń terapeutycznych, higiena jamy ustnej oraz protez dentystycznych, a także eliminacja czynników predysponujących do infekcji. U pacjentów immunokompetentnych nawroty są rzadkie i łatwiejsze do opanowania, natomiast u osób z immunosupresją (np. HIV/AIDS, po przeszczepach, w trakcie chemioterapii) ryzyko nawrotów i powikłań jest znacznie wyższe.
Candida, chemioterapia, choroba ogólnoustrojowa, czynnik predysponujący, higiena jamy ustnej, HIV/AIDS, immunosupresja, infekcja systemowa, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, leczenie przeciwgrzybicze, niewydolność oddechowa, osłabiona odporność, pacjent immunokompetentny, proteza dentystyczna, przeszczep narządu, trudność w połykaniu, układ odpornościowy, zakażenie ogólnoustrojowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – AirFluSal 25 mcg + 250 mcg
Produkt leczniczy AirFluSal, zawierający salmeterol (ksynafonian) oraz flutykazon propionian, wykazuje profil bezpieczeństwa zgodny z charakterystyką poszczególnych składników. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to bóle głowy i zapalenie części nosowej gardła (bardzo często, ≥1/10), a także kandydoza jamy ustnej i gardła, zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli, podrażnienie gardła, chrypka, bezgłos, zapalenie zatok, hipokaliemia, kurcze mięśni, złamania pourazowe oraz bóle stawów i mięśni (często, ≥1/100 do <1/10). Działania niepożądane związane z beta2-mimetykiem, takie jak drżenie, kołatanie serca i ból głowy, mają zwykle charakter przemijający. Należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko paradoksalnego skurczu oskrzeli, który wymaga natychmiastowego przerwania terapii i zastosowania szybko działającego leku rozszerzającego oskrzela.
beta-2-mimetyk, cechy cushingoidalne, częstoskurcz nadkomorowy, dławica piersiowa, flutykazon, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcja nadwrażliwości, salmeterol, skurcz dodatkowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zahamowanie czynności nadnerczy, zapalenie części nosowej gardła, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Comboterol (25 mcg + 125 mcg)/dawkę inh.
Comboterol, aerozol inhalacyjny zawierający salmeterol (w postaci salmeterolu ksynafonianu) oraz flutykazon propionian, wykazuje profil działań niepożądanych charakterystyczny dla obu składników, bez synergistycznego nasilenia efektów ubocznych. Najpoważniejszym powikłaniem jest paradoksalny skurcz oskrzeli, wymagający natychmiastowego przerwania terapii i zastosowania szybko działających leków rozszerzających oskrzela. Reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny, choć rzadkie, stanowią zagrożenie życia. Zaburzenia endokrynologiczne, takie jak zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy oraz spowolnienie wzrostu u dzieci i młodzieży, wymagają regularnego monitorowania. Często obserwuje się hipokaliemię, a hiperglikemia występuje niezbyt często, co jest istotne u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi i cukrzycą. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego (bóle głowy, drżenia), psychiczne (lęk, zaburzenia snu, zmiany zachowania u dzieci) oraz okulistyczne (zaćma, jaskra) również wymagają uwagi klinicznej.
choroba niedokrwienna serca, cushingoidalne rysy twarzy, drżenie mięśni, flutykazon, glikokortykosteroid, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, salmeterol, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, β2-mimetyk - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Micafungin Zentiva 100 mg
Micafungin Zentiva jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym do leczenia inwazyjnej kandydozy oraz kandydozy przełyku, a także w profilaktyce zakażeń wywołanych przez Candida. Terapia powinna być prowadzona przez lekarza z doświadczeniem w leczeniu zakażeń grzybiczych, z zaleceniem pobrania próbek mikrobiologicznych przed rozpoczęciem leczenia. Dawkowanie jest uzależnione od masy ciała pacjenta oraz wskazania klinicznego: dla dorosłych i młodzieży powyżej 40 kg w inwazyjnej kandydozie zaleca się 100 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 200 mg/dobę w przypadku braku poprawy; u pacjentów ≤40 kg dawka wynosi 2 mg/kg mc./dobę, z możliwością zwiększenia do 4 mg/kg mc./dobę. W kandydozie przełyku dawka wynosi odpowiednio 150 mg/dobę (>40 kg) i 3 mg/kg mc./dobę (≤40 kg). Profilaktycznie stosuje się 50 mg/dobę (>40 kg) lub 1 mg/kg mc./dobę (≤40 kg). U dzieci ≥4 miesięcy i młodzieży <16 lat stosuje się podobne schematy dawkowania, natomiast u niemowląt <4 miesięcy dawka w leczeniu inwazyjnej kandydozy wynosi 4-10 mg/kg mc./dobę, z wyższą dawką 10 mg/kg mc./dobę przy podejrzeniu zakażenia OUN. Profilaktycznie u tej grupy stosuje się 2 mg/kg mc./dobę.
badanie mikrobiologiczne, inwazyjna kandydoza, kandydoza przełyku, koncentrat roztworu, mykafungina, neutrofile, patogen grzybiczny, podanie dożylne, posiew krwi, profilaktyka zakażeń Candida, reakcja histaminowa, wlew dożylny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie grzybicze, zakażenie OUN - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Micafungin Accord 100 mg
Micafungin Accord jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym wyłącznie pod nadzorem lekarza z doświadczeniem w terapii zakażeń grzybiczych. Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się wykonanie badań mikologicznych i laboratoryjnych, w tym histopatologicznych, w celu identyfikacji patogenu. Terapia może być rozpoczęta empirycznie, jednak po uzyskaniu wyników powinna być dostosowana do specyficznego czynnika etiologicznego. Dawkowanie mykafunginy zależy od masy ciała i wskazania klinicznego: w leczeniu inwazyjnej kandydozy u pacjentów >40 kg stosuje się 100 mg/dobę (możliwe zwiększenie do 200 mg/dobę przy braku poprawy), a u pacjentów ≤40 kg 2 mg/kg mc./dobę (z możliwością zwiększenia do 4 mg/kg mc./dobę). W kandydozie przełyku dawka wynosi odpowiednio 150 mg/dobę lub 3 mg/kg mc./dobę, a w profilaktyce zakażeń Candida 50 mg/dobę lub 1 mg/kg mc./dobę. U dzieci poniżej 4 miesięcy dawka w leczeniu inwazyjnej kandydozy wynosi 4-10 mg/kg mc./dobę, z wyższą dawką (np. 10 mg/kg mc.) zalecaną przy podejrzeniu zajęcia OUN ze względu na zależne od dawki przenikanie leku do OUN.
badanie mikologiczne, inwazyjna kandydoza, kandydoza OUN, kandydoza przełyku, koncentrat do infuzji, mykafungina, neutrofile, posiew krwi, przenikanie do OUN, reakcja histaminowa, terapia przeciwgrzybicza, wlew dożylny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie Candida, zakażenie grzybicze, zakażenie OUN - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flixotide Dysk 250 mcg/dawkę inh.
Flutykazon propionian, stosowany wziewnie w produktach leczniczych Flixotide Dysk, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się kandydozę jamy ustnej i gardła (≥1/10), zapalenie płuc u pacjentów z POChP (≥1/100 do <1/10) oraz chrypkę i bezgłos (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, takie jak skórne zmiany alergiczne (≥1/1000 do <1/100), obrzęk naczynioruchowy, duszność, reakcje anafilaktyczne (wszystkie <1/10 000). Długotrwałe stosowanie wysokich dawek może prowadzić do ogólnoustrojowych działań endokrynologicznych, w tym zespołu Cushinga, zahamowania czynności kory nadnerczy, spowolnienia wzrostu u dzieci, zmniejszenia gęstości mineralnej kości, zaćmy i jaskry (wszystkie <1/10 000). Zaleca się płukanie jamy ustnej po inhalacji w celu zmniejszenia ryzyka kandydozy oraz monitorowanie pacjentów pod kątem objawów zakażeń i działań niepożądanych.
chrypka, ciśnienie śródgałkowe, cushingoidalne rysy twarzy, depresja, dysfagia, dyspepsja, Flixotide Dysk, flutykazon propionian, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid, hiperglikemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej i gardła, kandydoza przełyku, krwawienie z nosa, lek przeciwgrzybiczny, nieostre widzenie, niestrawność, niewydolność nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, paradoksalny skurcz oskrzeli, pleśniawka, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości skórnej, skurcz oskrzeli, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie płuc, zespół Cushinga, złamanie patologiczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Seretide Dysk 250 (250 mcg + 50 mcg)/dawkę inh.
Seretide Dysk, zawierający salmeterol (ksynafonian) oraz flutykazonu propionian, wykazuje działania niepożądane charakterystyczne dla obu składników, bez synergistycznego nasilenia efektów ubocznych. Do najczęstszych objawów należą drżenia mięśni, kołatanie serca oraz bóle głowy, typowe dla terapii β2-mimetykami, które zwykle ustępują przy kontynuacji leczenia. Istotnym zagrożeniem jest paradoksalny skurcz oskrzeli, wymagający natychmiastowej interwencji i przerwania terapii. Kortykosteroid wziewny może powodować chrypkę, kandydozę jamy ustnej i gardła, a rzadziej przełyku; profilaktycznie zaleca się płukanie jamy ustnej po inhalacji. U dzieci i młodzieży obserwuje się ryzyko zespołu Cushinga, zahamowania czynności kory nadnerczy, spowolnienia wzrostu oraz zaburzeń psychicznych, takich jak lęk, nadpobudliwość i drażliwość.
choroba niedokrwienna serca, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, flutykazon, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej i gardła, kandydoza przełyku, kołatanie serca, kortykosteroid wziewny, lek przeciwgrzybiczy, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, nieostre widzenie, niewydolność oddechowa, obrzęk naczynioruchowy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, paradoksalny skurcz oskrzeli, postępowanie przeciwwstrząsowe, reakcja anafilaktyczna, salmeterol, skórna reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie snu, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, β2-mimetyk - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Flucofast 150 mg
Flukonazol wymaga precyzyjnego dostosowania dawki do rodzaju i ciężkości zakażenia grzybiczego, z uwzględnieniem wskazań klinicznych oraz czasu trwania terapii. Dla dorosłych dawki wahają się od 50 mg/dobę (onychomikoza) do 800 mg/dobę (kandydozy inwazyjne, kokcydioidomikoza), z czasem leczenia od kilku tygodni do długotrwałej profilaktyki. W przypadku pacjentów z niewydolnością nerek dawkę należy modyfikować w zależności od klirensu kreatyniny: 100% dawki przy klirensie >50 ml/min, 50% przy ≤50 ml/min bez dializ, a u pacjentów dializowanych dawkę podaje się w pełnej wysokości po każdej dializie. U osób z zaburzeniami czynności wątroby flukonazol stosuje się ostrożnie. U dzieci dawki są wyższe w przeliczeniu na kg masy ciała (3-12 mg/kg/dobę), z maksymalną dawką 400 mg/dobę, a u noworodków schemat dawkowania jest wydłużony (podawanie co 48-72 godziny). Flukonazol można podawać doustnie lub dożylnie bez konieczności zmiany dawki przy zmianie drogi podania.
dawka nasycająca, dializoterapia, drożdżyca skóry, flukonazol, grzybica podudzi, grzybica stóp, grzybica tułowia, kandydemia, kandydoza błon śluzowych, kandydoza inwazyjna, kandydoza jamy ustnej, kandydoza narządów płciowych, kandydoza przełyku, klirens kreatyniny, kokcydioidomikoza, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, onychomikoza, terapia przeciwgrzybicza, zakażenie grzybicze - Leksykon substancji czynnych
Mykafungina – Właściwości farmakodynamiczne
Mykafungina, należąca do grupy echinokandyn (kod ATC: J02AX05), działa poprzez niekompetycyjne hamowanie syntezy 1,3-β-D-glukanu, kluczowego składnika ściany komórkowej grzybów, co zapewnia selektywność wobec patogenów grzybiczych bez wpływu na komórki ssaków. Wykazuje silne działanie grzybobójcze wobec większości gatunków Candida oraz hamuje wzrost Aspergillus. W modelach zwierzęcych wykazano, że skuteczność terapii koreluje z wartością AUC/MIC, przy czym dla Candida albicans wymagany stosunek wynosi około 2400, a dla Candida glabrata około 1300. EUCAST określił progi MIC dla wybranych gatunków Candida, np. Candida albicans ≤0,016 mg/L (wrażliwe), >0,016 mg/L (oporne), Candida glabrata ≤0,03 mg/L (wrażliwe), >0,03 mg/L (oporne), a Candida parapsilosis ≤2 mg/L (wrażliwe), >2 mg/L (oporne). Oporność na mykafunginę wiąże się z mutacjami w genach Fks1 i Fks2, co może powodować oporność krzyżową z innymi echinokandynami.
3-β-D-glukan, Aspergillus, Candida, działanie grzybobójcze, działanie przeciwgrzybicze, echinokandyna, EUCAST, Fusarium, gen Fks, infekcja Aspergillus, infekcja Candida, kandydemia, kandydoza przełyku, lek przeciwgrzybiczny, liposomalna amfoterycyna B, minimalne stężenie hamujące, mykafungina, neutropenia, oporność krzyżowa, profilaktyka zakażeń grzybiczych, przesączanie kłębuszkowe, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, reakcja niepożądana, syntaza glikanu, wartość graniczna wrażliwości, wartość MIC, zakażenie, zakażenie grzybicze, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, Zygomycetes - Leksykon substancji czynnych
Lansoprazol – Działania niepożądane
Lansoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, może wywoływać szeroki zakres działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do często obserwowanych należą zmiany hematologiczne, takie jak małopłytkowość, eozynofilia i leukopenia, a także zaburzenia psychiczne (depresja), neurologiczne (bóle i zawroty głowy), zaburzenia widzenia oraz liczne dolegliwości ze strony układu pokarmowego, w tym nudności, biegunka, bóle brzucha, zaparcia, wymioty i polipy dna żołądka. Często występuje także zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych oraz reakcje skórne, takie jak pokrzywka, świąd i osutka. Rzadziej obserwuje się poważniejsze powikłania, w tym agranulocytozę, pancytopenię, zapalenie wątroby, zapalenie trzustki, śródmiąższowe zapalenie nerek, złamania kości oraz zespół Stevensa-Johnsona i toksyczno-rozpływną martwicę naskórka. Występują również zaburzenia metaboliczne, takie jak hipomagnezemia, hiponatriemia oraz podwyższone stężenia cholesterolu i triglicerydów.
agranulocytoza, drżenie mięśniowe, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, eozynofilia, ginekomastia, hipomagnezemia, hiponatriemia, inhibitor pompy protonowej, kandydoza przełyku, lansoprazol, leukopenia, małopłytkowość, mlekotok, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, pancytopenia, parestezja, polip dna żołądka, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, toksyczno-rozpływna martwica naskórka, triglicerydy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie hematologiczne, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka