Działania niepożądane
Flixotide Dysk 250 mcg/dawkę inh.
Flutykazon propionian, stosowany wziewnie w produktach leczniczych Flixotide Dysk, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się kandydozę jamy ustnej i gardła (≥1/10), zapalenie płuc u pacjentów z POChP (≥1/100 do <1/10) oraz chrypkę i bezgłos (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, takie jak skórne zmiany alergiczne (≥1/1000 do <1/100), obrzęk naczynioruchowy, duszność, reakcje anafilaktyczne (wszystkie <1/10 000). Długotrwałe stosowanie wysokich dawek może prowadzić do ogólnoustrojowych działań endokrynologicznych, w tym zespołu Cushinga, zahamowania czynności kory nadnerczy, spowolnienia wzrostu u dzieci, zmniejszenia gęstości mineralnej kości, zaćmy i jaskry (wszystkie <1/10 000). Zaleca się płukanie jamy ustnej po inhalacji w celu zmniejszenia ryzyka kandydozy oraz monitorowanie pacjentów pod kątem objawów zakażeń i działań niepożądanych.
- Działania niepożądane leku Flixotide Dysk
- Kategoryzacja działań niepożądanych
- Zakażenia i zarażenia pasożytnicze
- Zaburzenia układu immunologicznego
- Zaburzenia endokrynologiczne
- Zaburzenia oka
- Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej
- Zaburzenia psychiczne
- Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
- Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane leku Flixotide Dysk
Flutykazonu propionian zawarty w produktach leczniczych Flixotide Dysk może wywoływać szereg reakcji niepożądanych, które występują z różną częstotliwością i nasileniem. Znajomość tych działań jest istotna w procesie monitorowania pacjenta podczas terapii i podejmowania decyzji klinicznych.1
Kategoryzacja działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych określono według następującej klasyfikacji:
- Bardzo często: ≥1/10 (więcej niż 1 przypadek na 10 pacjentów)
- Często: ≥1/100 do <1/10 (od 1 przypadku na 100 do mniej niż 1 na 10 pacjentów)
- Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (od 1 przypadku na 1000 do mniej niż 1 na 100 pacjentów)
- Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 (od 1 przypadku na 10 000 do mniej niż 1 na 1000 pacjentów)
- Bardzo rzadko: <1/10 000 (mniej niż 1 przypadek na 10 000 pacjentów, w tym pojedyncze doniesienia)
- Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
2
Należy podkreślić, że działania niepożądane sklasyfikowane jako występujące bardzo często, często i niezbyt często pochodzą z badań klinicznych, natomiast te określone jako rzadkie i bardzo rzadkie są efektem spontanicznych zgłoszeń po wprowadzeniu leku do obrotu.3
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze
Stosowanie wziewnych glikokortykosteroidów, w tym flutykazonu propionianu, może zwiększać ryzyko wystąpienia różnych infekcji, szczególnie w obrębie jamy ustnej i gardła. Obserwuje się następujące reakcje:4
- Kandydoza jamy ustnej i gardła (pleśniawki) – występuje bardzo często. Jest to jedno z najczęstszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem flutykazonu propionianu. W celu zmniejszenia ryzyka jej wystąpienia, zaleca się płukanie jamy ustnej wodą po inhalacji leku. W przypadku wystąpienia objawowej kandydozy konieczne jest zastosowanie miejscowych leków przeciwgrzybiczych przy jednoczesnej kontynuacji terapii flutykazonu propionianem.5
- Zapalenie płuc – występuje często, szczególnie u pacjentów z POChP. Stanowi istotne zagrożenie dla pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc.6
- Kandydoza przełyku – występuje rzadko, jest to zaawansowana postać zakażenia grzybiczego, obejmująca głębsze struktury układu pokarmowego.7
Zaburzenia układu immunologicznego
Stosowanie flutykazonu propionianu może wywoływać różne reakcje nadwrażliwości, w tym:8
- Skórne reakcje nadwrażliwości – występują niezbyt często, mogą manifestować się jako różne zmiany skórne o charakterze alergicznym.9
- Obrzęk naczynioruchowy (głównie obrzęk twarzy, jamy ustnej i gardła) – występuje bardzo rzadko, ale stanowi poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.10
- Objawy ze strony układu oddechowego (duszność i/lub skurcz oskrzeli) – występują bardzo rzadko, mogą stanowić element reakcji nadwrażliwości.11
- Reakcje anafilaktyczne – występują bardzo rzadko, stanowią najpoważniejszą manifestację nadwrażliwości, mogącą zagrażać życiu pacjenta.12
Zaburzenia endokrynologiczne
Flutykazon jako kortykosteroid może wywoływać ogólnoustrojowe działania endokrynologiczne, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek:13
- Zespół Cushinga – występuje bardzo rzadko, charakteryzuje się specyficznym wyglądem pacjenta (twarz księżycowata, otyłość centralna, rozstępy).14
- Cushingoidalne rysy twarzy – występują bardzo rzadko, objawiają się zaokrągleniem i zaczerwienieniem twarzy.15
- Zahamowanie czynności kory nadnerczy – występuje bardzo rzadko, może prowadzić do niewydolności nadnerczy.16
- Spowolnienie wzrostu u dzieci i młodzieży – występuje bardzo rzadko, wymaga stałego monitorowania parametrów wzrostowych u młodych pacjentów.17
- Zmniejszenie gęstości mineralnej kości – występuje bardzo rzadko, może zwiększać ryzyko osteoporozy i złamań patologicznych.18
- Zaćma – występuje bardzo rzadko, jako skutek długotrwałego leczenia kortykosteroidami.19
- Jaskra – występuje bardzo rzadko, wymaga monitorowania ciśnienia śródgałkowego, szczególnie u predysponowanych pacjentów.20
Zaburzenia oka
Nieostre widzenie – częstość nieznana. Zaburzenia widzenia mogą być efektem ogólnoustrojowego działania flutykazonu propionianu lub bezpośredniego wpływu na narząd wzroku.21
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
Hiperglikemia – występuje bardzo rzadko. Kortykosteroidy mogą zaburzać metabolizm glukozy, co może prowadzić do podwyższenia jej poziomu we krwi.22
Zaburzenia żołądka i jelit
Niestrawność – występuje bardzo rzadko. Objawy dyspeptyczne mogą obejmować uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu, zgagę, wzdęcia lub nudności.23
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej
Bóle stawów – występują bardzo rzadko. Dolegliwości stawowe mogą być efektem ogólnoustrojowego działania kortykosteroidów.24
Zaburzenia psychiczne
Flutykazon propionian może powodować różnorodne zaburzenia ze sfery psychicznej:25
- Lęk, zaburzenia snu i zmiany w zachowaniu, w tym nadpobudliwość psychoruchowa i rozdrażnienie (głównie u dzieci) – występują bardzo rzadko. Wymagają szczególnej uwagi u pediatrycznych pacjentów.26
- Depresja i agresja (głównie u dzieci) – częstość nieznana. Stanowią poważne objawy wymagające konsultacji psychiatrycznej.27
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia
Stosowanie flutykazonu propionianu w postaci wziewnej może prowadzić do następujących reakcji ze strony układu oddechowego:28
- Chrypka, bezgłos – występują często. W celu zmniejszenia ryzyka ich wystąpienia, zaleca się płukanie jamy ustnej wodą po inhalacji leku.29
- Paradoksalny skurcz oskrzeli – występuje bardzo rzadko. Zamiast rozszerzenia oskrzeli może dojść do ich skurczu po zastosowaniu leku. Jest to stan wymagający natychmiastowego postępowania terapeutycznego.30
- Krwawienie z nosa – częstość nieznana. Może być związane z miejscowym działaniem kortykosteroidu na naczynia błony śluzowej nosa.31
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Łatwiejsze siniaczenie – występuje często. Jest związane z ogólnoustrojowym wpływem kortykosteroidów na naczynia krwionośne i tkankę łączną.32
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis i postępowanie |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Kandydoza jamy ustnej i gardła | Bardzo często | Zakażenie grzybicze objawiające się białymi nalotami. Zapobieganie: płukanie jamy ustnej po inhalacji. Leczenie: miejscowe leki przeciwgrzybicze. |
| Zapalenie płuc (u pacjentów z POChP) | Często | Zwiększone ryzyko u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc. Wymaga diagnostyki i odpowiedniego leczenia. | |
| Kandydoza przełyku | Rzadko | Zakażenie grzybicze przełyku wymagające leczenia przeciwgrzybiczego. | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Skórne reakcje nadwrażliwości | Niezbyt często | Mogą objawiać się wysypką, świądem, rumieniem. Może wymagać odstawienia leku. |
| Obrzęk naczynioruchowy | Bardzo rzadko | Głównie obrzęk twarzy, jamy ustnej i gardła. Stanowi zagrożenie dla życia, wymaga natychmiastowej interwencji. | |
| Objawy ze strony układu oddechowego | Bardzo rzadko | Duszność i/lub skurcz oskrzeli jako element reakcji nadwrażliwości. | |
| Reakcje anafilaktyczne | Bardzo rzadko | Zagrażająca życiu reakcja nadwrażliwości wymagająca natychmiastowego leczenia. | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Zespół Cushinga | Bardzo rzadko | Charakterystyczne objawy: twarz księżycowata, otyłość centralna, rozstępy, nadciśnienie. |
| Cushingoidalne rysy twarzy | Bardzo rzadko | Zaokrąglenie i zaczerwienienie twarzy jako wczesny objaw zespołu Cushinga. | |
| Zahamowanie czynności kory nadnerczy | Bardzo rzadko | Może prowadzić do niewydolności nadnerczy, wymaga monitorowania funkcji kory nadnerczy. | |
| Spowolnienie wzrostu u dzieci i młodzieży | Bardzo rzadko | Wymaga regularnego monitorowania wzrostu u pacjentów pediatrycznych. | |
| Zmniejszenie gęstości mineralnej kości | Bardzo rzadko | Zwiększa ryzyko osteoporozy i złamań, szczególnie u osób starszych. | |
| Zaćma | Bardzo rzadko | Zmętnienie soczewki oka, może wymagać interwencji okulistycznej. | |
| Jaskra | Bardzo rzadko | Podwyższone ciśnienie śródgałkowe, wymaga monitorowania, szczególnie u predysponowanych pacjentów. | |
| Zaburzenia oka | Nieostre widzenie | Częstość nieznana | Wymaga konsultacji okulistycznej w celu ustalenia przyczyny i odpowiedniego leczenia. |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiperglikemia | Bardzo rzadko | Podwyższony poziom glukozy we krwi, wymaga monitorowania, szczególnie u pacjentów z cukrzycą. |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Niestrawność | Bardzo rzadko | Objawy dyspeptyczne: dyskomfort w nadbrzuszu, zgaga, wzdęcia. |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle stawów | Bardzo rzadko | Dolegliwości bólowe stawów jako efekt działania ogólnoustrojowego kortykosteroidów. |
| Zaburzenia psychiczne | Lęk, zaburzenia snu i zmiany w zachowaniu | Bardzo rzadko | Obejmują nadpobudliwość psychoruchową i rozdrażnienie, głównie u dzieci. |
| Depresja i agresja | Częstość nieznana | Głównie u dzieci, wymaga konsultacji psychiatrycznej. | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Chrypka, bezgłos | Często | Zmiana barwy głosu, możliwe zapobieganie przez płukanie jamy ustnej po inhalacji. |
| Paradoksalny skurcz oskrzeli | Bardzo rzadko | Nagłe zwężenie dróg oddechowych po inhalacji, wymaga natychmiastowego działania. | |
| Krwawienie z nosa | Częstość nieznana | Związane z miejscowym działaniem na naczynia błony śluzowej nosa. | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Łatwiejsze siniaczenie | Często | Zwiększona skłonność do powstawania siniaków z powodu osłabienia naczyń krwionośnych. |
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Pracownicy służby zdrowia powinni zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel: + 48 22 49 21 301, fax: + 48 22 49 21 309, e-mail: [email protected].33
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego.34
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania