Przedawkowanie
Flixotide Dysk 250 mcg/dawkę inh.

Przedawkowanie flutykazonu propionianu, stosowanego w dawkach inhalacyjnych od 50 μg do 500 μg na dawkę, może prowadzić do zaburzeń endokrynologicznych, głównie związanych z zahamowaniem osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Ostre przedawkowanie, definiowane jako jednorazowe lub krótkotrwałe przyjęcie dawki znacznie przekraczającej zalecenia, skutkuje przejściowym obniżeniem stężenia kortyzolu w osoczu, które zwykle ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni. W takich przypadkach zaleca się kontynuację terapii flutykazonem w dawkach adekwatnych do kontroli astmy oraz monitorowanie poziomu kortyzolu w osoczu. Długotrwałe stosowanie dawek przekraczających zarejestrowane, zwłaszcza powyżej 1000 μg/dobę przez kilka miesięcy lub lat, może prowadzić do trwałego zahamowania czynności kory nadnerczy, co jest szczególnie niebezpieczne u dzieci i może skutkować rzadkimi, ale ciężkimi przypadkami ostrego przełomu nadnerczowego.

Przedawkowanie leku Flixotide Dysk

Przedawkowanie flutykazonu propionianu może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, które różnią się w zależności od czasu trwania ekspozycji na zbyt wysokie dawki. Lek Flixotide Dysk zawierający flutykazonu propionian w różnych stężeniach (50 μg, 100 μg, 250 μg lub 500 μg na dawkę inhalacyjną) przy zastosowaniu w dawkach przekraczających zalecane może powodować zaburzenia endokrynologiczne o różnym nasileniu i czasie trwania1.

Ostre przedawkowanie

W przypadku ostrego przedawkowania, czyli jednorazowego przyjęcia zbyt dużej dawki flutykazonu propionianu, dochodzi przede wszystkim do przejściowego zahamowania funkcjonowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Jest to stan, który zazwyczaj nie wymaga szczególnej interwencji terapeutycznej, ponieważ czynność nadnerczy samoczynnie powraca do normy w ciągu kilku dni2. Powrót do prawidłowej funkcji nadnerczy można potwierdzić poprzez oznaczenie stężenia kortyzolu w osoczu3. U pacjentów, którzy doświadczyli ostrego przedawkowania, należy kontynuować terapię flutykazonem propionianem, ale w dawkach odpowiednich do kontroli astmy4.

Przewlekłe przedawkowanie

Długotrwałe stosowanie flutykazonu propionianu w dawkach przekraczających zarejestrowane może prowadzić do poważniejszych konsekwencji w postaci zahamowania czynności kory nadnerczy5. Szczególnie narażone są dzieci przyjmujące duże dawki leku – odnotowano bardzo rzadkie przypadki ostrego przełomu nadnerczowego u dzieci, które otrzymywały dawki flutykazonu propionianu równe lub przekraczające 1000 mikrogramów na dobę przez okres kilku miesięcy lub lat6.

Czynniki ryzyka ostrego przełomu nadnerczowego

Istnieją określone sytuacje, które mogą potencjalnie wywołać ostry przełom nadnerczowy u pacjentów przewlekle przedawkujących flutykazonu propionian. Do takich sytuacji należą:7

  • Uraz – każdy znaczący uraz fizyczny może wyzwolić przełom nadnerczowy
  • Zabieg chirurgiczny – procedury chirurgiczne jako istotny stresor dla organizmu
  • Zakażenie – ostry stan infekcyjny zwiększa zapotrzebowanie na kortyzol
  • Szybkie zmniejszenie dawki leku – nagłe odstawienie lub znacząca redukcja dawki kortykosteroidu

Monitorowanie i leczenie przedawkowania

Pacjenci, którzy otrzymują dawki flutykazonu propionianu większe niż zarejestrowane, wymagają ścisłego monitorowania. W przypadku przewlekłego przedawkowania konieczne może być monitorowanie rezerwy nadnerczowej8. Jeżeli konieczne jest zmniejszenie dawki, należy to robić stopniowo, aby uniknąć wywołania ostrego przełomu nadnerczowego9. Przy tym należy utrzymać dawkę flutykazonu propionianu wystarczającą do zapewnienia kontroli astmy10.

Objawy przedawkowania flutykazonu propionianu

Typ przedawkowania Objawy Dawki/Czas ekspozycji Postępowanie
Ostre przedawkowanie Przemijające zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza
Obniżone stężenie kortyzolu w osoczu
Dawki znacznie większe niż zalecane, przyjęte jednorazowo lub krótkotrwale Zwykle nie wymaga interwencji
Kontrola stężenia kortyzolu w osoczu
Kontynuacja leczenia w odpowiednich dawkach
Przewlekłe przedawkowanie Zahamowanie czynności kory nadnerczy
Zmniejszenie rezerwy nadnerczowej
Dawki większe od zarejestrowanych, przyjmowane długotrwale Monitorowanie rezerwy nadnerczowej
Stopniowe zmniejszanie dawki
Kontynuacja leczenia w dawkach kontrolujących astmę
Ostry przełom nadnerczowy
(bardzo rzadko, głównie u dzieci)
Hipoglikemia
Zaburzenia świadomości
Drgawki
Zwykle 1000 μg/dobę i więcej
Czas trwania: kilka miesięcy lub lat
Natychmiastowa interwencja medyczna
Podanie glikokortykosteroidów dożylnie
Monitorowanie funkcji życiowych
Uzupełnienie płynów i elektrolitów

W przypadku podejrzenia ostrego przełomu nadnerczowego, szczególnie u dzieci długotrwale przyjmujących wysokie dawki flutykazonu propionianu, należy niezwłocznie wdrożyć odpowiednie leczenie. Stan ten charakteryzuje się objawami takimi jak hipoglikemia, zaburzenia świadomości i/lub drgawki i może zagrażać życiu11.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl