Działania niepożądane
Ketoprofen-SF 100 mg

Ketoprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje działania niepożądane o charakterze dawkozależnym, z istotną zmiennością międzyosobniczą. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak owrzodzenia, perforacje oraz krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Inne często występujące działania to nudności, wymioty, biegunki, bóle brzucha oraz zapalenia błony śluzowej jamy ustnej. Rzadziej notuje się poważne powikłania, takie jak zapalenie trzustki czy zaostrzenie chorób zapalnych jelit. Ponadto, stosowanie ketoprofenu wiąże się z ryzykiem obrzęków, nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca oraz zwiększonym ryzykiem incydentów zakrzepowych, zwłaszcza przy długotrwałej terapii i wysokich dawkach.

Działania niepożądane ketoprofenu

Działania niepożądane ketoprofenu są głównie zależne od dawki i występuje znacząca różnica międzyosobnicza w ich występowaniu. Należy zwrócić szczególną uwagę na spektrum działań niepożądanych ketoprofenu, które może obejmować liczne układy i narządy1.

Powikłania ze strony przewodu pokarmowego

Działania niepożądane dotyczące przewodu pokarmowego należą do najczęściej obserwowanych podczas terapii ketoprofenem. U pacjentów mogą wystąpić: owrzodzenie żołądka, perforacja lub krwawienie z przewodu pokarmowego, które w niektórych przypadkach mogą prowadzić do zgonu, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku. Po podaniu leku odnotowywano również: nudności, wymioty, biegunki, wzdęcia, zaparcia, niestrawność, ból brzucha, smołowate stolce, krwawe wymioty, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, a także pogorszenie przebiegu zapalenia jelita grubego i choroby Crohna. Rzadziej obserwowane jest zapalenie błony śluzowej żołądka2.

Ryzyko wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego jest szczególnie zależne od zastosowanej dawki oraz czasu trwania leczenia3.

Powikłania sercowo-naczyniowe

W związku z leczeniem niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), w tym ketoprofenem, zgłaszano występowanie obrzęków, nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca. Badania kliniczne i dane epidemiologiczne wykazują, że przyjmowanie niektórych NLPZ, szczególnie długotrwale i w dużych dawkach, wiąże się z niewielkim zwiększeniem ryzyka zaburzeń zakrzepowych w obrębie tętnic, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar4.

Klasyfikacja działań niepożądanych wg częstości

Działania niepożądane ketoprofenu raportowane są z określoną częstością występowania zgodnie z następującą klasyfikacją5:

  • Bardzo często (≥1/10)
  • Często (≥1/100 do <1/10)
  • Niezbyt często (>1/1 000 do <1/100)
  • Rzadko (>1/10 000 do <1/1 000)
  • Bardzo rzadko (<1/10 000)
  • Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono szczegółową tabelę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem ketoprofenu, z uwzględnieniem klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania poszczególnych działań niepożądanych.

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Pogorszenie stanów zapalnych pochodzenia infekcyjnego Częstość nieznana Opisywano przypadki pogorszenia stanów zapalnych pochodzenia infekcyjnego (np. rozwój martwiczego zapalenia powięzi) podczas układowego przyjmowania leków z grupy NLPZ. Ma to prawdopodobnie związek z mechanizmem działania NLPZ
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niedokrwistość pokrwotoczna Rzadko Związana z krwawieniami z przewodu pokarmowego
Zaburzenia układu krwiotwórczego (niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość aplastyczna, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia, agranulocytoza) Rzadko Pierwszymi oznakami mogą być: gorączka, ból gardła, powierzchowne zmiany chorobowe w jamie ustnej, objawy grypopodobne, znaczne zmęczenie, krwawienie z nosa oraz krwawienie w obrębie skóry
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje nadwrażliwości (wysypka skórna, świąd) Niezbyt często Mogą wystąpić po pierwszym zastosowaniu leku
Ostre ogólne reakcje nadwrażliwości Rzadko Objawiają się jako: obrzęk twarzy, obrzęk języka, wewnętrzny obrzęk krtani wraz ze zwężeniem dróg oddechowych, duszność, kołatanie serca, niedociśnienie tętnicze, a nawet zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny
Zaburzenia psychiczne Bezsenność, pobudzenie, zmiany nastroju, splątanie, drażliwość Niezbyt często Mogą wystąpić po dłuższym stosowaniu leku
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy, zawroty głowy, zmęczenie Często Stanowią najczęstsze objawy neurologiczne
Senność, parestezja Niezbyt często Mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie
Drgawki, zaburzenia smaku, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych Rzadko Wymagają natychmiastowego przerwania leczenia
Zaburzenia oka Zaburzenia widzenia Rzadko Mogą być objawem neurologicznych działań niepożądanych
Zaburzenia ucha i błędnika Szumy uszne Niezbyt często Mogą być związane z wpływem na układ nerwowy
Zaburzenia serca Niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego Rzadko Zwiększone ryzyko przy długotrwałej terapii i dużych dawkach
Zaburzenia naczyniowe Nadciśnienie tętnicze, rozszerzenie naczyń Niezbyt często Wymagają monitorowania ciśnienia tętniczego
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Astma Niezbyt często Może wystąpić napad astmy
Skurcz oskrzeli, zapalenie błony śluzowej nosa Rzadko Szczególnie u pacjentów z nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy i inne leki z grupy NLPZ
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności, wymioty, zgaga, ból żołądka, wzdęcia, zaparcie, biegunka, niestrawność, ból brzucha, owrzodzenie przewodu pokarmowego wraz z krwawieniem i perforacją Często Najczęściej występujące działania niepożądane
Krwawe wymioty, smolisty stolec, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie żołądka Niezbyt często Wymagają natychmiastowego przerwania leczenia
Zapalenie trzustki, błoniaste zwężenie jelita Rzadko Poważne powikłania wymagające natychmiastowej interwencji
Zaostrzenie zapalenia jelita grubego i choroby Crohna Niezbyt często U pacjentów z preegzystującymi chorobami zapalnymi jelit
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zaburzenia czynności wątroby Niezbyt często Mogą objawiać się zmianami w wynikach badań laboratoryjnych
Zapalenie wątroby, zwiększenie aktywności aminotransferaz, zwiększenie stężenia bilirubiny w surowicy Rzadko Z powodu zaburzeń wątroby
Uszkodzenie wątroby Bardzo rzadko W szczególności w czasie długotrwałego leczenia
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Nadwrażliwość na światło, wysypka, świąd Niezbyt często Reakcje skórne o łagodnym charakterze
Reakcje fotoalergiczne lub fototoksyczne Rzadko Odwracalne reakcje w postaci rumienia, świądu, pęcherzykowacenia lub zmian liszajowatych po kilku miesiącach stosowania bez powikłań
Łysienie, pęcherzowe reakcje skórne, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella) Bardzo rzadko Łysienie jest najczęściej odwracalne; pozostałe reakcje skórne są poważnymi powikłaniami wymagającymi natychmiastowego przerwania leczenia
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Obrzęk obwodowy Często W szczególności u pacjentów z nadciśnieniem
Zaburzenie czynności nerek, ostra niewydolność nerek, zespół nerczycowy, śródmiąższowe zapalenie nerek Rzadko Wymagają natychmiastowego przerwania leczenia
Uszkodzenie nerek (martwica brodawek) Bardzo rzadko W szczególności podczas długotrwałego leczenia, również zwiększone stężenie kwasu moczowego
Nieprawidłowe wyniki badań czynności nerek Niezbyt często Wymagają regularnej kontroli parametrów nerkowych
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Obrzęk Niezbyt często Może dotyczyć różnych części ciała
Badania diagnostyczne Zwiększenie masy ciała Niezbyt często Zazwyczaj związane z retencją płynów

Monitorowanie i postępowanie przy działaniach niepożądanych

W trakcie stosowania ketoprofenu kluczowe jest właściwe monitorowanie pacjentów pod kątem wystąpienia działań niepożądanych oraz odpowiednie postępowanie w przypadku ich pojawienia się6.

Zalecenia dla pacjentów

  • Pacjentom należy zalecić natychmiastowy kontakt z lekarzem w przypadku pojawienia się pierwszych objawów infekcji lub pogorszenia stanu zapalnego w trakcie leczenia ketoprofenem7.
  • Należy pouczyć pacjentów o konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem w przypadku wystąpienia objawów reakcji niepożądanych, które mogą pojawić się już po pierwszym podaniu produktu8.

Zalecenia dla lekarzy

  • Podczas długotrwałego leczenia ketoprofenem należy regularnie kontrolować morfologię krwi z rozmazem9.
  • Konieczne jest regularne monitorowanie czynności nerek, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka nefrotoksyczności10.
  • W przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych należy natychmiast przerwać stosowanie ketoprofenu11.
  • Przy wystąpieniu objawów infekcji należy rozważyć wskazania do leczenia przeciwbakteryjnego antybiotykiem12.
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl