Działania niepożądane
Ketoprofen-SF 100 mg
Ketoprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje działania niepożądane o charakterze dawkozależnym, z istotną zmiennością międzyosobniczą. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak owrzodzenia, perforacje oraz krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Inne często występujące działania to nudności, wymioty, biegunki, bóle brzucha oraz zapalenia błony śluzowej jamy ustnej. Rzadziej notuje się poważne powikłania, takie jak zapalenie trzustki czy zaostrzenie chorób zapalnych jelit. Ponadto, stosowanie ketoprofenu wiąże się z ryzykiem obrzęków, nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca oraz zwiększonym ryzykiem incydentów zakrzepowych, zwłaszcza przy długotrwałej terapii i wysokich dawkach.
Działania niepożądane ketoprofenu
Działania niepożądane ketoprofenu są głównie zależne od dawki i występuje znacząca różnica międzyosobnicza w ich występowaniu. Należy zwrócić szczególną uwagę na spektrum działań niepożądanych ketoprofenu, które może obejmować liczne układy i narządy1.
Powikłania ze strony przewodu pokarmowego
Działania niepożądane dotyczące przewodu pokarmowego należą do najczęściej obserwowanych podczas terapii ketoprofenem. U pacjentów mogą wystąpić: owrzodzenie żołądka, perforacja lub krwawienie z przewodu pokarmowego, które w niektórych przypadkach mogą prowadzić do zgonu, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku. Po podaniu leku odnotowywano również: nudności, wymioty, biegunki, wzdęcia, zaparcia, niestrawność, ból brzucha, smołowate stolce, krwawe wymioty, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, a także pogorszenie przebiegu zapalenia jelita grubego i choroby Crohna. Rzadziej obserwowane jest zapalenie błony śluzowej żołądka2.
Ryzyko wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego jest szczególnie zależne od zastosowanej dawki oraz czasu trwania leczenia3.
Powikłania sercowo-naczyniowe
W związku z leczeniem niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), w tym ketoprofenem, zgłaszano występowanie obrzęków, nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca. Badania kliniczne i dane epidemiologiczne wykazują, że przyjmowanie niektórych NLPZ, szczególnie długotrwale i w dużych dawkach, wiąże się z niewielkim zwiększeniem ryzyka zaburzeń zakrzepowych w obrębie tętnic, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar4.
Klasyfikacja działań niepożądanych wg częstości
Działania niepożądane ketoprofenu raportowane są z określoną częstością występowania zgodnie z następującą klasyfikacją5:
- Bardzo często (≥1/10)
- Często (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często (>1/1 000 do <1/100)
- Rzadko (>1/10 000 do <1/1 000)
- Bardzo rzadko (<1/10 000)
- Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono szczegółową tabelę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem ketoprofenu, z uwzględnieniem klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania poszczególnych działań niepożądanych.
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Pogorszenie stanów zapalnych pochodzenia infekcyjnego | Częstość nieznana | Opisywano przypadki pogorszenia stanów zapalnych pochodzenia infekcyjnego (np. rozwój martwiczego zapalenia powięzi) podczas układowego przyjmowania leków z grupy NLPZ. Ma to prawdopodobnie związek z mechanizmem działania NLPZ |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niedokrwistość pokrwotoczna | Rzadko | Związana z krwawieniami z przewodu pokarmowego |
| Zaburzenia układu krwiotwórczego (niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość aplastyczna, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia, agranulocytoza) | Rzadko | Pierwszymi oznakami mogą być: gorączka, ból gardła, powierzchowne zmiany chorobowe w jamie ustnej, objawy grypopodobne, znaczne zmęczenie, krwawienie z nosa oraz krwawienie w obrębie skóry | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości (wysypka skórna, świąd) | Niezbyt często | Mogą wystąpić po pierwszym zastosowaniu leku |
| Ostre ogólne reakcje nadwrażliwości | Rzadko | Objawiają się jako: obrzęk twarzy, obrzęk języka, wewnętrzny obrzęk krtani wraz ze zwężeniem dróg oddechowych, duszność, kołatanie serca, niedociśnienie tętnicze, a nawet zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny | |
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność, pobudzenie, zmiany nastroju, splątanie, drażliwość | Niezbyt często | Mogą wystąpić po dłuższym stosowaniu leku |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy, zawroty głowy, zmęczenie | Często | Stanowią najczęstsze objawy neurologiczne |
| Senność, parestezja | Niezbyt często | Mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie | |
| Drgawki, zaburzenia smaku, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych | Rzadko | Wymagają natychmiastowego przerwania leczenia | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia widzenia | Rzadko | Mogą być objawem neurologicznych działań niepożądanych |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne | Niezbyt często | Mogą być związane z wpływem na układ nerwowy |
| Zaburzenia serca | Niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego | Rzadko | Zwiększone ryzyko przy długotrwałej terapii i dużych dawkach |
| Zaburzenia naczyniowe | Nadciśnienie tętnicze, rozszerzenie naczyń | Niezbyt często | Wymagają monitorowania ciśnienia tętniczego |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Astma | Niezbyt często | Może wystąpić napad astmy |
| Skurcz oskrzeli, zapalenie błony śluzowej nosa | Rzadko | Szczególnie u pacjentów z nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy i inne leki z grupy NLPZ | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności, wymioty, zgaga, ból żołądka, wzdęcia, zaparcie, biegunka, niestrawność, ból brzucha, owrzodzenie przewodu pokarmowego wraz z krwawieniem i perforacją | Często | Najczęściej występujące działania niepożądane |
| Krwawe wymioty, smolisty stolec, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie żołądka | Niezbyt często | Wymagają natychmiastowego przerwania leczenia | |
| Zapalenie trzustki, błoniaste zwężenie jelita | Rzadko | Poważne powikłania wymagające natychmiastowej interwencji | |
| Zaostrzenie zapalenia jelita grubego i choroby Crohna | Niezbyt często | U pacjentów z preegzystującymi chorobami zapalnymi jelit | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zaburzenia czynności wątroby | Niezbyt często | Mogą objawiać się zmianami w wynikach badań laboratoryjnych |
| Zapalenie wątroby, zwiększenie aktywności aminotransferaz, zwiększenie stężenia bilirubiny w surowicy | Rzadko | Z powodu zaburzeń wątroby | |
| Uszkodzenie wątroby | Bardzo rzadko | W szczególności w czasie długotrwałego leczenia | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Nadwrażliwość na światło, wysypka, świąd | Niezbyt często | Reakcje skórne o łagodnym charakterze |
| Reakcje fotoalergiczne lub fototoksyczne | Rzadko | Odwracalne reakcje w postaci rumienia, świądu, pęcherzykowacenia lub zmian liszajowatych po kilku miesiącach stosowania bez powikłań | |
| Łysienie, pęcherzowe reakcje skórne, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella) | Bardzo rzadko | Łysienie jest najczęściej odwracalne; pozostałe reakcje skórne są poważnymi powikłaniami wymagającymi natychmiastowego przerwania leczenia | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Obrzęk obwodowy | Często | W szczególności u pacjentów z nadciśnieniem |
| Zaburzenie czynności nerek, ostra niewydolność nerek, zespół nerczycowy, śródmiąższowe zapalenie nerek | Rzadko | Wymagają natychmiastowego przerwania leczenia | |
| Uszkodzenie nerek (martwica brodawek) | Bardzo rzadko | W szczególności podczas długotrwałego leczenia, również zwiększone stężenie kwasu moczowego | |
| Nieprawidłowe wyniki badań czynności nerek | Niezbyt często | Wymagają regularnej kontroli parametrów nerkowych | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Obrzęk | Niezbyt często | Może dotyczyć różnych części ciała |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie masy ciała | Niezbyt często | Zazwyczaj związane z retencją płynów |
Monitorowanie i postępowanie przy działaniach niepożądanych
W trakcie stosowania ketoprofenu kluczowe jest właściwe monitorowanie pacjentów pod kątem wystąpienia działań niepożądanych oraz odpowiednie postępowanie w przypadku ich pojawienia się6.
Zalecenia dla pacjentów
- Pacjentom należy zalecić natychmiastowy kontakt z lekarzem w przypadku pojawienia się pierwszych objawów infekcji lub pogorszenia stanu zapalnego w trakcie leczenia ketoprofenem7.
- Należy pouczyć pacjentów o konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem w przypadku wystąpienia objawów reakcji niepożądanych, które mogą pojawić się już po pierwszym podaniu produktu8.
Zalecenia dla lekarzy
- Podczas długotrwałego leczenia ketoprofenem należy regularnie kontrolować morfologię krwi z rozmazem9.
- Konieczne jest regularne monitorowanie czynności nerek, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka nefrotoksyczności10.
- W przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych należy natychmiast przerwać stosowanie ketoprofenu11.
- Przy wystąpieniu objawów infekcji należy rozważyć wskazania do leczenia przeciwbakteryjnego antybiotykiem12.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania – Ketoprofen
- Działania niepożądane – Ketoprofen
- Interakcje leku – Ketoprofen
- Profil bezpieczeństwa leku – Ketoprofen
- Przeciwwskazania – Ketoprofen
- Przedawkowanie – Ketoprofen
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ketoprofen
- Skład i postać leku – Ketoprofen
- Specjalne ostrzeżenia – Ketoprofen
- Właściwości farmakodynamiczne – Ketoprofen
- Właściwości farmakokinetyczne – Ketoprofen
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ketoprofen
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Ketoprofen
- Wskazania do stosowania – Ketoprofen