Wpływ leku Asertin 100 na płodność, ciążę i laktację

Informacje dotyczące stosowania sertraliny u kobiet w okresie rozrodczym, ciąży oraz karmienia piersią są niezwykle istotne dla lekarzy prowadzących terapię. Właściwa edukacja pacjentki i odpowiednia ocena stosunku korzyści do ryzyka stanowią podstawę bezpiecznej farmakoterapii w tych szczególnych okresach życia kobiety.¹

Ciąża – stosowanie sertraliny

Obecnie brak jest odpowiednio kontrolowanych badań dotyczących stosowania sertraliny u kobiet ciężarnych. Jednakże analiza znacznej ilości zgromadzonych danych klinicznych nie wskazuje, aby sertralina wywoływała wady wrodzone u płodu.² Należy jednak zwrócić uwagę, że badania prowadzone na modelach zwierzęcych wykazały wpływ sertraliny na płodność, prawdopodobnie w mechanizmie toksycznego działania farmakodynamicznego na organizm matki i/lub poprzez bezpośrednie działanie farmakodynamiczne na płód.³

Istotne jest, by poinformować pacjentkę, że stosowanie sertraliny w czasie ciąży nie jest zalecane, z wyjątkiem przypadków, gdy stan kliniczny kobiety jednoznacznie uzasadnia podawanie leku, a potencjalne korzyści terapeutyczne przewyższają ewentualne ryzyko.⁴

Zespół odstawienia u noworodków po ekspozycji na sertralinę w okresie ciąży

Klinicyści muszą być świadomi, że stosowanie sertraliny w okresie ciąży może skutkować wystąpieniem objawów odpowiadających zespołowi odstawienia u noworodków, których matki przyjmowały ten lek.⁵ Jest to zjawisko obserwowane również w przypadku stosowania innych leków przeciwdepresyjnych z grupy SSRI.

Jeśli pacjentka kontynuuje leczenie sertraliną w późniejszym okresie ciąży (szczególnie w trzecim trymestrze), konieczne jest poinformowanie jej, że noworodek będzie wymagał szczególnej obserwacji po porodzie.⁶

U noworodków, których matki przyjmowały sertralinę w późniejszym okresie ciąży, raportowano następujące objawy:⁷

• Zaburzenia oddechowe – niewydolność oddechowa, sinica, bezdechy
• Zaburzenia neurologiczne – napady drgawkowe, wzmożone napięcie mięśniowe, obniżone napięcie mięśniowe, wzmożenie odruchów, drżenia mięśniowe, skurcze mięśni
• Zaburzenia metaboliczne – hipoglikemia, wahania temperatury ciała
• Zaburzenia pokarmowe – trudności z przyjmowaniem pokarmu, wymioty
• Zaburzenia behawioralne – drażliwość, podsypianie, ciągły płacz, senność, zaburzenia snu

Obserwowane objawy mogą wynikać z działania serotonergicznego sertraliny lub stanowić manifestację zespołu odstawienia leku. Należy podkreślić, że w większości przypadków powikłania te rozwijają się natychmiastowo lub w krótkim czasie (mniej niż 24 godziny) po porodzie.⁸

Ryzyko przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków

Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że dane epidemiologiczne sugerują, iż stosowanie leków z grupy SSRI w ciąży, szczególnie w późnym jej okresie, może zwiększać ryzyko wystąpienia przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (PPHN).⁹

Zaobserwowane ryzyko wynosi około 5 przypadków na 1000 ciąż, podczas gdy w populacji ogólnej częstość występowania PPHN ocenia się na 1-2 przypadki na 1000 ciąż.¹⁰

Ryzyko krwotoków poporodowych

Istotną informacją dla lekarza prowadzącego jest również fakt, że dane obserwacyjne wskazują na występowanie zwiększonego (mniej niż dwukrotnie) ryzyka krwotoku poporodowego po narażeniu na działanie leków z grupy SSRI lub SNRI w ciągu miesiąca przed porodem.¹¹ Informacja ta powinna być uwzględniona w procesie podejmowania decyzji terapeutycznych w ostatnim miesiącu ciąży.

Karmienie piersią

Z danych literaturowych dotyczących stężeń sertraliny w mleku matki wynika, że do mleka przenikają niewielkie ilości sertraliny i jej metabolitu N-desmetylosertraliny.¹²

U niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące sertralinę stwierdza się zazwyczaj bardzo niskie do niewykrywalnych stężenia leku w surowicy.¹³ Wyjątek stanowiło jedno opisane przypadkowo niemowlę, u którego stężenie sertraliny odpowiadało około 50% wartości stężenia oznaczonego u matki, jednak bez zauważalnego wpływu na stan zdrowia dziecka.¹⁴

Dotychczas nie odnotowano doniesień o występowaniu działań niepożądanych u niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące sertralinę, jednak nie można wykluczyć ryzyka wystąpienia takich działań.¹⁵ W związku z tym lekarz powinien poinformować pacjentkę, że nie zaleca się stosowania sertraliny u matek karmiących piersią, z wyjątkiem przypadków, gdy w ocenie lekarza korzyści z przyjmowania leku przewyższają potencjalne ryzyko.¹⁶

Wpływ na płodność

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych nie wykazały negatywnego wpływu sertraliny na płodność.¹⁷ Jest to istotna informacja, którą lekarz może przekazać pacjentkom w wieku rozrodczym obawiającym się o wpływ leczenia na możliwość zajścia w ciążę w przyszłości.

Warto jednak zaznaczyć, że z opisów przypadków stosowania niektórych leków z grupy SSRI u ludzi wynika, że ich wpływ na jakość nasienia jest przemijający.¹⁸ Informacja ta może być istotna w przypadku mężczyzn leczonych sertraliną, planujących poczęcie dziecka.

Dotychczas nie zaobserwowano istotnego klinicznie wpływu sertraliny na płodność u ludzi.¹⁹ Informacja ta jest ważna przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych u pacjentów w wieku rozrodczym, dla których potencjalna zdolność do posiadania potomstwa stanowi istotną wartość.