skórny test tuberkulinowy
Skórny test tuberkulinowy, znany również jako próba Mantoux, jest diagnostycznym narzędziem stosowanym do wykrywania infekcji prątkiem gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis). Test polega na śródskórnym podaniu oczyszczonej pochodnej białka (PPD – Purified Protein Derivative) uzyskanej z prątków gruźlicy i obserwacji reakcji organizmu po 48-72 godzinach.
Podczas oceny testu mierzy się średnicę stwardnienia (nie zaczerwienienia) w miejscu iniekcji. Interpretacja wyniku zależy od wielkości nacieku oraz czynników ryzyka pacjenta. Stwardnienie o średnicy ≥10 mm jest uznawane za wynik dodatni u większości populacji, natomiast u osób z obniżoną odpornością lub z kontaktem z chorymi na gruźlicę próg dodatni wynosi ≥5 mm.
Test tuberkulinowy ma ograniczoną swoistość – może dawać wyniki fałszywie dodatnie u osób szczepionych BCG lub zakażonych prątkami niegruźliczymi. Wyniki fałszywie ujemne mogą wystąpić u pacjentów z immunosupresją, ostrymi infekcjami, sarkoidozą czy w przypadku niedawnej ekspozycji na prątki. Z tego powodu coraz częściej wykorzystuje się nowsze testy IGRA (Interferon-Gamma Release Assays), które charakteryzują się wyższą specyficznością.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka bcg przeciwko gruźlicy – Objawy
Szczepionka BCG, zawierająca żywe, atenuowane Mycobacterium bovis, jest stosowana w profilaktyce gruźlicy, szczególnie skuteczna w zapobieganiu ciężkim postaciom choroby u niemowląt i małych dzieci, zapewniając 70-80% ochrony przed gruźliczym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych i gruźlicą prosówkową oraz około 70% ochrony przed aktywną gruźlicą u dzieci. Skuteczność w zapobieganiu gruźlicy płucnej u dorosłych jest zmienna (0-80%), a ochrona utrzymuje się do około 10-15 lat. Typowe reakcje poszczepienne obejmują lokalny pęcherzyk i indurację, które rozwijają się w ciągu 2-12 tygodni i pozostawiają bliznę, a także łagodne objawy ogólne, takie jak gorączka do 39°C, bóle mięśniowe i powiększenie węzłów chłonnych. Poważne działania niepożądane, w tym anafilaksja czy ropień, są rzadkie i częstsze u osób z niedoborami odporności, u których szczepienie jest przeciwwskazane.
aktywna gruźlica, anafilaksja, choroba współistniejąca, gruźlica kręgosłupa, gruźlica krtani, gruźlica płuc, gruźlica płucna, gruźlica pozapłucna, gruźlica prosówkowa, gruźlica rozsiana, gruźlica węzłów chłonnych, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, induracja, Mycobacterium bovis, Mycobacterium tuberculosis, nocne poty, odkrztuszanie plwociny, owrzodzenie, owrzodzenie Buruli, powiększony węzeł chłonny, próba tuberkulinowa, reakcja alergiczna, ropień, skórny test tuberkulinowy, szczepionka BCG, test IGRA, trąd, utajona gruźlica, zakażenie gruźlicą - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka bcg przeciwko gruźlicy – Diagnostyka i diagnoza
Szczepionka BCG, będąca żywą atenuowaną szczepionką na bazie Mycobacterium bovis, stosowana jest od ponad 100 lat jako jedyna dostępna profilaktyka przeciwko gruźlicy. Jej podanie może powodować fałszywie dodatnie wyniki testu skórnego tuberkulinowego (TST), co stanowi istotne wyzwanie diagnostyczne. W związku z tym u osób szczepionych BCG preferowane są testy IGRA (Interferon-Gamma Release Assays), które wykorzystują swoiste antygeny M. tuberculosis (ESAT-6, CFP-10) i charakteryzują się wyższą swoistością (~97% vs. 59% dla TST u szczepionych). Testy IGRA nie są zaburzone przez wcześniejsze szczepienie BCG i wymagają tylko jednej wizyty pacjenta. W przypadku dodatnich wyników IGRA lub TST konieczne jest dalsze badanie w kierunku aktywnej gruźlicy, w tym badanie plwociny i zdjęcia rentgenowskie klatki piersiowej. Szczepionka BCG może powodować powikłania, takie jak limfadenopatia BCG (węzły chłonne o średnicy około 1 cm) oraz BCGitis, szczególnie u pacjentów z niedoborami odporności, które wymagają diagnostyki molekularnej i hodowli w celu potwierdzenia obecności M. bovis BCG.
aktywna gruźlica, biopsja cienkoigłowa, ciężki złożony niedobór odporności, dysfagia, fałszywie dodatni wynik, gruźlica OUN, kompleks Mycobacterium tuberculosis, Mycobacterium bovis, niedobór odporności, oporność na antybiotyki, plwocina, próba Mantoux, rtg klatki piersiowej, skórny test tuberkulinowy, szczepionka BCG, test IGRA, test tuberkulinowy, utajona gruźlica, zakażenie gruźlicą, zapalenie węzłów chłonnych - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka bcg przeciwko gruźlicy – Epidemiologia
Gruźlica (TB) pozostaje jedną z głównych przyczyn zgonów na świecie, z ponad 8 milionami nowych przypadków i 1,8 miliona zgonów rocznie, szczególnie w kontekście współzakażenia HIV. Szczepionka Bacillus Calmette-Guérin (BCG) jest szeroko stosowana, zwłaszcza w krajach o wysokiej zachorowalności, gdzie podaje się ją noworodkom, zapewniając ochronę przed ciężkimi postaciami gruźlicy, takimi jak gruźlica prosówkowa i zapalenie opon mózgowych. Skuteczność BCG w zapobieganiu zakażeniom waha się od 19% do 78%, z ochroną utrzymującą się do 20 lat, jednak jej efektywność jest zmienna geograficznie i spada bliżej równika. Szczepionka jest przeciwwskazana u osób immunosupresyjnych, w tym zakażonych HIV, oraz u kobiet w ciąży. Testy IGRA są preferowane do diagnostyki zakażenia u osób zaszczepionych BCG, ze względu na brak fałszywie dodatnich wyników, w przeciwieństwie do testu tuberkulinowego (PPD), który może być zakłócony przez szczepienie.
czynnik zakaźny, gruźlica, gruźlica dziecięca, gruźlica płucna, gruźlica prosówkowa, gruźlica wielolekooporna, immunoterapia, nadzór epidemiologiczny, oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, prątek gruźlicy, remisja, skórny test tuberkulinowy, szczepionka BCG, test IGRA, test tuberkulinowy, utajone zakażenie gruźlicą, wskaźnik zachorowań, zakażenie gruźlicą, zapalenie opon mózgowych - Leksykon chorób i schorzeń
Gruźlica – Diagnostyka i diagnoza
Gruźlica (TB) pozostaje globalnym wyzwaniem zdrowotnym, z około 10,6 mln zachorowań w 2022 roku, z czego tylko 7,5 mln zostało zdiagnozowanych. Diagnostyka opiera się na kompleksowej ocenie obejmującej wywiad, badanie fizykalne, testy immunologiczne (TST, IGRA), obrazowanie (RTG klatki piersiowej z czułością 87-98%) oraz badania bakteriologiczne (mikroskopia, hodowla, testy molekularne NAAT). Testy IGRA charakteryzują się wysoką specyficznością (>95%) i czułością 80-90%, nie są jednak w stanie odróżnić zakażenia utajonego od aktywnej choroby. Mikroskopia fluorescencyjna LED zwiększa czułość diagnostyki o około 10% w porównaniu do tradycyjnej metody Ziehl-Neelsena. Hodowla na podłożach stałych i płynnych (np. BACTEC MGIT 960) pozostaje złotym standardem, z czułością 87,7-89,7%, choć wymaga do 6 tygodni na wynik. Testy molekularne, takie jak GeneXpert MTB/RIF i Xpert MTB/RIF Ultra, umożliwiają szybkie wykrycie M. tuberculosis i oporności na ryfampicynę w ciągu 2 godzin, z czułością do 96% i swoistością 99%.
amplifikacja izotermiczna, badanie bakteriologiczne, czynnik ryzyka, deaminaza adenozyny, gruźlica pozapłucna, gruźlica wielolekooporna, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, interferon gamma, krwioplucie, leczenie przeciwbakteryjne, lipoarabinomannan, mikroskopia fluorescencyjna, Mycobacterium tuberculosis, nocne poty, powiększenie węzłów chłonnych, przewlekły kaszel, QuantiFERON-TB, radiografia klatki piersiowej, sekwencjonowanie całego genomu, skórny test tuberkulinowy, test amplifikacji kwasów nukleinowych, test IGRA, test tuberkulinowy, tomografia komputerowa, utajone zakażenie gruźlicą, utrata masy ciała