nieaktywowane czynniki krzepnięcia

Nieaktywowane czynniki krzepnięcia to białka osocza krwi, które występują w formie nieaktywnej (zymogeny) i wymagają aktywacji, aby uczestniczyć w kaskadzie krzepnięcia. W organizmie człowieka występuje 13 głównych czynników krzepnięcia, oznaczanych cyframi rzymskimi (I-XIII), z których większość syntetyzowana jest w wątrobie.

Fizjologicznie nieaktywne czynniki krzepnięcia krążą we krwi jako prekursory, które ulegają aktywacji w odpowiedzi na uszkodzenie naczynia krwionośnego. Ich aktywacja następuje zazwyczaj poprzez proteolityczne odcięcie fragmentu cząsteczki, co prowadzi do zmiany konformacyjnej i odsłonięcia centrum aktywnego enzymu.

W praktyce klinicznej preparaty nieaktywowanych czynników krzepnięcia stosowane są jako koncentraty w leczeniu wrodzonych i nabytych niedoborów czynników krzepnięcia (np. hemofilii A i B), w celu zapobiegania i leczenia krwawień. Niektóre preparaty zawierają pojedyncze czynniki (np. koncentrat czynnika VIII), inne stanowią mieszaninę kilku czynników (np. koncentraty zespołu protrombiny – PCC).

Nieaktywowane czynniki krzepnięcia wykorzystywane są również jako składniki diagnostyczne w testach koagulologicznych oraz w produkcji niektórych szczepionek i preparatów immunologicznych. Ich bezpieczeństwo stosowania wiąże się z procesami inaktywacji wirusów i innymi metodami oczyszczania stosowanymi podczas produkcji.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl