Ictady
Tabletki powlekane, 245 mg
Produkt leczniczy zawiera 245 mg tenofowiru dizoproksylu w postaci bursztynianu oraz laktozę. Jest dostępny w formie jasnoniebieskich tabletek powlekanych. Stosuje się go w leczeniu zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat. Lek jest używany w połączeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi lub w przypadku oporności na inne terapie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Lek Ictady zawiera 245 mg tenofowiru dizoproksylu i jest wskazany do leczenia przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B oraz zakażeń HIV u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat o masie ciała ≥35 kg. Zalecana dawka to 245 mg raz na dobę, podawana doustnie z posiłkiem. Terapia powinna być prowadzona pod nadzorem specjalisty z doświadczeniem w leczeniu tych zakażeń. U pacjentów z dodatnim HBeAg bez marskości leczenie trwa co najmniej 12 miesięcy po serokonwersji HBe, natomiast u pacjentów z ujemnym HBeAg – do serokonwersji HBs lub utraty skuteczności, z możliwością przerwania po stabilnej supresji wirusologicznej trwającej minimum 3 lata. U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby lub marskością leczenie nie powinno być przerywane. Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek wymaga modyfikacji w zależności od klirensu kreatyniny: 245 mg raz na dobę przy 50-80 ml/min, co 48 godzin przy 30-49 ml/min, co 72-96 godzin przy <30 ml/min, a u pacjentów dializowanych co 7 dni po hemodializie. Modyfikacje dawkowania nie są potwierdzone klinicznie, dlatego konieczne jest ścisłe monitorowanie funkcji nerek i odpowiedzi na leczenie.
U dzieci poniżej 12 lat stosowanie Ictady nie jest zalecane ze względu na brak odpowiednich form dawkowania i danych dotyczących bezpieczeństwa. W przypadku pominięcia dawki, jeśli minęło mniej niż 12 godzin, należy przyjąć lek jak najszybciej z posiłkiem; jeśli więcej niż 12 godzin, pominiętą dawkę pomija się i kontynuuje schemat. Wymioty w ciągu 1 godziny od podania wymagają powtórzenia dawki. Lek należy podawać doustnie z posiłkiem, a w wyjątkowych przypadkach można rozkruszyć tabletkę i podać z co najmniej 100 ml wody lub soku. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby nie jest konieczna modyfikacja dawki, jednak po przerwaniu terapii u chorych z przewlekłym WZW B konieczna jest ścisła obserwacja pod kątem zaostrzenia choroby. Brak jest danych dotyczących dawkowania u osób powyżej 65 lat oraz u dzieci poniżej 2 lat. Ze względu na ryzyko toksyczności na kości i nerki, długotrwałe stosowanie wymaga regularnej oceny klinicznej i laboratoryjnej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Ictady 245 mg
aktywność AlAT, DNA HBV, dysfagia, hemodializa, klirens kreatyniny, marskość wątroby, nawrót wirusologiczny, niewyrównana czynność wątroby, przeciwciała anty-HBe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, serokonwersja HBe, serokonwersja HBs, supresja wirusa, supresja wirusologiczna, tabletka powlekana, tenofowir dizoproksyl, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie HIV, zaostrzenie zapalenia wątroby -
Działania niepożądane
Ictady 245 mg, zawierający tenofowir dizoproksylu w postaci bursztynianu, jest stosowany w terapii zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV). Profil bezpieczeństwa leku różni się w zależności od leczonej jednostki chorobowej: działania niepożądane występują u około 33% pacjentów z HIV-1 i 25% z HBV, najczęściej o łagodnym nasileniu. Najczęstsze objawy to zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności 5,4%, biegunka, wymioty), zawroty głowy, ból głowy, wysypka, astenia i zmęczenie. Szczególną uwagę należy zwrócić na nefrotoksyczność – rzadkie, ale poważne zaburzenia czynności nerek, w tym zespół Fanconiego, które mogą prowadzić do osteomalacji i złamań. U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby 7% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, a 9% doświadczyło wzrostu stężenia kreatyniny o ≥0,5 mg/dl lub hipofosfatemii. U osób starszych (>65 lat) i dzieci konieczne jest szczegółowe monitorowanie funkcji nerek i gęstości mineralnej kości (BMD).
Ważne działania niepożądane obejmują hipofosfatemię (bardzo często), hipokaliemię (niezbyt często), kwasicę mleczanową (rzadko, zwłaszcza u pacjentów ze zdekompensowaną chorobą wątroby), zaostrzenia zapalenia wątroby (w trakcie i po zakończeniu terapii), zespół reaktywacji immunologicznej oraz martwicę kości u pacjentów z czynnikami ryzyka. Zaleca się regularne monitorowanie czynności nerek i wątroby, szczególnie u pacjentów z przewlekłym WZW B oraz u osób z ryzykiem nefrotoksyczności. W przypadku wystąpienia zaburzeń nerkowych należy rozważyć modyfikację dawki lub przerwanie leczenia zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego. Działania niepożądane u dzieci i młodzieży są podobne do dorosłych, z koniecznością szczególnego nadzoru nad mineralizacją kości. Wszystkie niepożądane reakcje należy zgłaszać odpowiednim organom nadzoru farmakologicznego.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Ictady 245 mg
BMD, ból głowy, gęstość mineralna kości, HBV, hipofosfatemia, hipokaliemia, kwasica mleczanowa, martwica kości, miopatia, moczówka prosta pochodzenia nerkowego, niewydolność nerek, niewyrównana czynność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, osteomalacja, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, rabdomioliza, stężenie kreatyniny, stłuszczenie wątroby, tenofowir dizoproksylu, wskaźnik Child-Pugh-Turcotte, zaburzenie czynności kanalika bliższego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakażenie HIV-1, zaostrzenie zapalenia wątroby, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół Fanconiego, zespół reaktywacji immunologicznej -
Profil bezpieczeństwa leku
Tenofowir dizoproksyl jest bezpieczny do stosowania u kobiet karmiących piersią, gdyż przenika do mleka w bardzo niskich stężeniach, nie powodując działań niepożądanych u niemowląt. Wyjątkiem są matki zakażone HIV, u których karmienie piersią jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko transmisji wirusa. W przypadku prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn zaleca się ostrożność ze względu na zgłaszane zawroty głowy. Brak jest danych dotyczących interakcji z alkoholem, co wymaga indywidualnej oceny ryzyka.
U pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności. Tenofowir jest eliminowany głównie przez nerki, a u osób z klirensem kreatyniny poniżej 50 ml/min wskazane jest dostosowanie odstępów między dawkami i ścisłe monitorowanie funkcji nerek. Stosowanie u pacjentów z klirensem poniżej 30 ml/min oraz u dzieci z zaburzeniami nerek nie jest zalecane. W przypadku zaburzeń czynności wątroby nie wymaga się modyfikacji dawki, jednak u pacjentów po przeszczepie wątroby lub z niewyrównaną niewydolnością wątroby należy monitorować parametry wątrobowe i nerkowe ze względu na zwiększone ryzyko ciężkich działań niepożądanych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Ictady 245 mg
-
Przeciwwskazania
Stosowanie leku Ictady 245 mg (tabletki powlekane, jasnoniebieskie, migdałowe, o wymiarach około 17,0 mm x 10,5 mm) jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną – tenofowir dizoproksyl (w postaci bursztynianu) oraz na którąkolwiek substancję pomocniczą, w tym laktozę (105 mg na tabletkę). Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować spektrum od łagodnych objawów skórnych do ciężkich reakcji anafilaktycznych, co wymaga szczególnej ostrożności podczas kwalifikacji pacjenta do terapii. W przypadku potwierdzonej alergii lub nietolerancji na laktozę, wrodzonego niedoboru laktazy lub zespołu złego wchłaniania glukozy-galaktozy, stosowanie leku jest niewskazane ze względu na ryzyko wystąpienia dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego i innych niepożądanych reakcji.
Przed rozpoczęciem terapii preparatem Ictady 245 mg konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, aby wykluczyć ryzyko nadwrażliwości na składniki leku. W przypadku wątpliwości co do tolerancji substancji czynnej lub pomocniczych, należy rozważyć alternatywne metody leczenia. Przestrzeganie przeciwwskazań jest kluczowe dla uniknięcia poważnych powikłań zdrowotnych związanych z ekspozycją na tenofowir dizoproksyl lub inne składniki preparatu. Lekarz powinien zwrócić uwagę na charakterystyczną postać farmaceutyczną leku, co może pomóc w prawidłowej identyfikacji i zapobieganiu błędom w podawaniu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Ictady 245 mg
alergia na laktozę, dolegliwości przewodu pokarmowego, laktoza, nadwrażliwość, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, powikłanie zdrowotne, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja niepożądana, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, tenofowir dizoproksyl, wrodzony niedobór laktazy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy -
Przedawkowanie
Przedawkowanie tenofowiru dizoproksylu w dawce 245 mg (produkt Ictady) stanowi stan wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. W przypadku podejrzenia przedawkowania konieczna jest ścisła obserwacja kliniczna pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania funkcji życiowych oraz parametrów biochemicznych, zwłaszcza nerkowych. Objawy zatrucia korelują z profilem działań niepożądanych tenofowiru, dlatego diagnostyka powinna być ukierunkowana na wczesne wykrycie powikłań. W terapii stosuje się standardowe leczenie podtrzymujące, dostosowane indywidualnie do stanu klinicznego pacjenta i nasilenia symptomów.
W ciężkich przypadkach przedawkowania skuteczną metodą eliminacji tenofowiru z organizmu jest hemodializa, której uśredniony klirens wynosi 134 ml/min. Brak jest natomiast danych potwierdzających skuteczność dializy otrzewnowej, co ogranicza jej zastosowanie w tym kontekście. Dodatkowo, ze względu na obecność 105 mg laktozy w preparacie, należy uwzględnić ryzyko zaburzeń u pacjentów z nietolerancją tego cukru. Nie określono precyzyjnej dawki toksycznej tenofowiru dizoproksylu, dlatego każdy przypadek przedawkowania wymaga natychmiastowej konsultacji specjalistycznej i wdrożenia odpowiedniego postępowania medycznego.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Ictady 245 mg
bursztynian, charakterystyka produktu leczniczego, dawka toksyczna, dializa otrzewnowa, działanie niepożądane leku, hemodializa, klirens hemodializacyjny, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, masywne przedawkowanie, monitorowanie parametrów życiowych, nietolerancja laktozy, parametry biochemiczne krwi, parametry nerkowe, profil bezpieczeństwa leku, tabletki powlekane, tenofowir dizoproksyl -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania farmakologiczne tenofowiru dizoproksylu w formie bursztynianu nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka, jednak ujawniły toksyczne działania na nerki i układ kostny u zwierząt doświadczalnych (szczury, psy, małpy) przy narażeniu ≥5-krotnie (szczury, psy) oraz ≥40-krotnie (małpy) wyższym niż kliniczne. Wpływ na kościec manifestował się osteomalacją u małp oraz zmniejszoną gęstością mineralną kości (BMD) u szczurów i psów, co wiązało się z obniżonym wchłanianiem fosforanów w jelicie cienkim. W badaniach genotoksyczności uzyskano wyniki mieszane: dodatni test in vitro na chłoniaku mysim, niejednoznaczny wynik w teście Amesa, słabo dodatni test UDS w hepatocytach szczurzych oraz ujemny wynik analizy mikrojąder in vivo. Badania rakotwórczości wykazały sporadyczne guzy dwunastnicy u myszy przy skrajnie wysokich dawkach, z niskim prawdopodobieństwem istotności klinicznej dla ludzi.
Badania toksyczności rozrodczej na szczurach i królikach nie wykazały wpływu na kojarzenie, płodność, przebieg ciąży ani parametry płodów, jednak przy toksycznych dla matek dawkach obserwowano obniżenie wskaźnika żywotności i masy ciała potomstwa. Ocena środowiskowa wskazała na trwałość tenofowiru dizoproksylu i jego metabolitów w środowisku, co może implikować długotrwałe oddziaływanie na ekosystem. Podsumowując, pomimo wykrytych efektów toksycznych w modelach zwierzęcych przy narażeniach znacznie przekraczających kliniczne, profil bezpieczeństwa tenofowiru dizoproksylu pozostaje korzystny, jednak wymaga monitorowania funkcji nerek i układu kostnego podczas terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ictady 245 mg
badanie mikrojądrowe, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, bursztynian, genotoksyczność, gęstość mineralna kości, guz dwunastnicy, hepatocyt, hipofosfatemia, osteomalacja, synteza DNA, tenofowir dizoproksylu, test Amesa, test chłoniaka mysiego, toksyczność kostna, toksyczność nerkowa, toksyczność okołoporodowa, toksyczność reprodukcyjna, wchłanianie fosforanów -
Skład i postać leku
Lek Ictady dostępny jest w postaci tabletek powlekanych zawierających 245 mg tenofowiru dizoproksylu (w postaci bursztynianu). Tabletki mają charakterystyczny kształt migdała o wymiarach około 17,0 mm × 10,5 mm i jasnoniebieskie zabarwienie. Każda tabletka zawiera 105 mg laktozy, co jest istotne klinicznie u pacjentów z nietolerancją tego cukru. Substancje pomocnicze obejmują m.in. celulozę mikrokrystaliczną, skrobię żelowaną kukurydzianą, kroskarmelozę sodową, magnezu stearynian, barwniki (indygotyna, tytanu dwutlenek), alkohol poliwinylowy, makrogol 4000 oraz talk. Lek jest pakowany w butelki HDPE z zabezpieczeniem przed dziećmi oraz pojemnikiem z żelem krzemionkowym jako środkiem osuszającym.
Ictady 245 mg jest dostępny w opakowaniach zawierających 30 lub 90 tabletek powlekanych. Okres ważności leku wynosi 30 miesięcy od daty produkcji, natomiast po pierwszym otwarciu butelki lek zachowuje stabilność przez 30 dni, pod warunkiem przechowywania w temperaturze poniżej 25°C. Nie stwierdzono niezgodności farmaceutycznych dla tego preparatu. Niewykorzystane resztki leku należy usuwać zgodnie z lokalnymi przepisami dotyczącymi odpadów farmaceutycznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Ictady 245 mg
alkohol poliwinylowy, bursztynian, celuloza mikrokrystaliczna, dwutlenek tytanu, indygotyna, kroskarmeloza sodowa, laktoza, makrogol, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, polietylen wysokiej gęstości, skrobia żelowana kukurydziana, stearynian magnezu, tenofowir dizoproksyl, żel krzemionkowy -
Specjalne ostrzeżenia
Przed rozpoczęciem terapii produktem Ictady, zawierającym tenofowir dizoproksylu w postaci bursztynianu, konieczne jest wykonanie badania na obecność przeciwciał anty-HIV u pacjentów zakażonych HBV, aby właściwie zaplanować leczenie. Produkt nie powinien być stosowany jednocześnie z innymi lekami zawierającymi tenofowir dizoproksylu, alafenamid tenofowiru, adefowir dipiwoksylu oraz niezalecane jest łączenie z dydanozyną ze względu na ryzyko interakcji i oporności. Monitorowanie funkcji nerek jest kluczowe, ze względu na eliminację leku przez nerki i ryzyko nefrotoksyczności, w tym niewydolności nerek, hipofosfatemii i zespołu Fanconiego. Zalecane jest obliczenie klirensu kreatyniny przed leczeniem oraz regularne monitorowanie co 2-4 tygodnie, 3 miesiące i następnie co 3-6 miesięcy, z częstszym nadzorem u pacjentów z czynnikami ryzyka. Przerwanie terapii należy rozważyć przy klirensie kreatyniny <50 ml/min lub stężeniu fosforanów w surowicy <1,0 mg/dl (0,32 mmol/l).
Tenofowir dizoproksylu może powodować zmniejszenie gęstości mineralnej kości (BMD) oraz osteomalację, szczególnie u pacjentów leczonych w skojarzeniu z wzmocnionymi inhibitorami proteazy. U dzieci i młodzieży obserwuje się podobne ryzyko nefrotoksyczności i zmian kostnych, co wymaga multidyscyplinarnego podejścia i regularnego monitorowania parametrów nerkowych i kostnych. U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby (CPT >9) oraz po przeszczepie wątroby dane dotyczące bezpieczeństwa są ograniczone, dlatego konieczne jest ścisłe monitorowanie funkcji wątroby i nerek. Po przerwaniu leczenia HBV istnieje ryzyko zaostrzenia zapalenia wątroby, co wymaga monitorowania przez co najmniej 6 miesięcy. W przypadku współistnienia zakażeń HIV i HBV tenofowir dizoproksylu powinien być stosowany jako element skojarzonej terapii przeciwretrowirusowej, z uwzględnieniem potencjalnych interakcji lekowych i ryzyka nefrotoksyczności, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków nefrotoksycznych lub inhibitorów proteazy wzmocnionych rytonawirem lub kobicystatem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Ictady
adefowir dipiwoksylu, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, biomarker kośćca, choroba Gravesa-Basedowa, dekompensacja czynności wątroby, gęstość mineralna kości, hipofosfatemia, inhibitor proteazy, klasyfikacja Childa-Pugha-Turcotte’a, klirens kreatyniny, marskość wątroby, martwica kości, neutropenia, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewyrównana czynność wątroby, osteomalacja, osteoporoza, ostra niewydolność nerek, Pneumocystis jirovecii, reaktywacja immunologiczna, rozwój oporności, skojarzona terapia przeciwretrowirusowa, stężenie fosforanów w surowicy, supresja wirusologiczna, tenofowir dizoproksylu, terapia przeciwretrowirusowa, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wirusowe zapalenie wątroby typu D, zaburzenia czynności kanalika bliższego nerki, zaburzenia czynności mitochondriów, zaburzenia czynności nerek, zakażenie HBV, zakażenie prątkami, zapalenie płuc, zapalenie siatkówki, zespół Fanconiego, zwiększenie aktywności AlAT -
Właściwości farmakodynamiczne
Tenofowir dizoproksylu, obecny w leku Ictady w formie bursztynianu, jest nukleozydowym/nukleotydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy (ATC: J05AF07) stosowanym w terapii zakażeń HIV oraz HBV. Po wchłonięciu ulega przemianie do aktywnego metabolitu – difosforanu tenofowiru, który działa jako obligatoryjny terminator łańcucha DNA, hamując odwrotną transkryptazę HIV-1 oraz polimerazę HBV. Okres półtrwania difosforanu tenofowiru wynosi około 10 godzin w pobudzonych PBMC oraz 50 godzin w komórkach w stanie spoczynku. Lek wykazuje selektywność wobec enzymów wirusowych, z minimalnym wpływem na polimerazy komórkowe α, β i γ, co potwierdza jego korzystny profil bezpieczeństwa, w tym brak wpływu na syntezę mitochondrialnego DNA i produkcję kwasu mlekowego przy stężeniach do 300 μmol/l in vitro.
Tenofowir charakteryzuje się silnym działaniem przeciwwirusowym z wartością EC50 dla HIV-1IIIB wynoszącą 1–6 μmol/l w liniach limfoidalnych oraz 1,1 μmol/l dla pierwotnych izolatów HIV-1 podtypu B w PBMC. Spektrum działania obejmuje liczne podtypy HIV-1 (A, C, D, E, F, G, O) oraz HIV-2 (EC50 = 4,9 μmol/l). Oporność na tenofowir wiąże się głównie z mutacją K65R w genie odwrotnej transkryptazy, która zmniejsza wrażliwość wirusa i jest przeciwwskazaniem do stosowania u pacjentów z wcześniejszą terapią antyretrowirusową. Dodatkowo mutacja K70E może powodować łagodne obniżenie skuteczności leku. Monitorowanie mutacji oporności jest kluczowe dla optymalizacji terapii przeciwwirusowej z użyciem tenofowiru.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Ictady 245 mg
bursztynian tenofowiru dizoproksylu, difosforan tenofowiru, jednojądrzaste komórki krwi obwodowej, komórki jednojądrzaste krwi obwodowej, leki przeciwretrowirusowe, mitochondrialne DNA, mutacja K65R, mutacja K70E, nukleozydowy i nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkryptaza HIV-1, polimeraza HBV, stężenie tenofowiru, synteza mitochondrialnego DNA, tenofowir dizoproksylu -
Właściwości farmakokinetyczne
Tenofowir dizoproksylu jest prolekiem szybko przekształcanym in vivo do aktywnego tenofowiru, który ulega wewnątrzkomórkowej fosforylacji do difosforanu tenofowiru – aktywnego metabolitu. Po podaniu doustnym u pacjentów z HIV, średnie parametry farmakokinetyczne tenofowiru to: Cmax 326 ng/ml (36,6% CV), AUC 3 324 ng·h/ml (41,2% CV), Cmin 64,4 ng/ml (39,4% CV), z maksymalnym stężeniem osiąganym w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność wynosi około 25% na czczo, a podanie z posiłkiem bogatym w tłuszcze zwiększa AUC o 40% i Cmax o 14%. Tenofowir wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (<0,7%) i jest eliminowany głównie przez nerki (70-80% dawki w postaci niezmienionej), z klirensem całkowitym około 230 ml/h/kg i klirensem nerkowym około 160 ml/h/kg, co wskazuje na aktywny transport kanalikowy (hOAT1/3 i MRP4). Okres półtrwania wynosi 12-18 godzin, a farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 75-600 mg, bez istotnych różnic płciowych czy etnicznych. U pacjentów z niewydolnością nerek obserwuje się wzrost ekspozycji na lek, co wymaga modyfikacji dawkowania, zwłaszcza przy CrCl <50 ml/min i u pacjentów dializowanych (Cmax do 1 032 ng/ml, AUC0-48h do 42 857 ng·h/ml).
Farmakokinetyka tenofowiru u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby (według skali Child-Pugh) nie wykazuje istotnych zmian, co nie wymaga korekty dawkowania. U młodocianych pacjentów z HIV-1 i HBV narażenie na tenofowir jest porównywalne z dorosłymi przy dawce 245 mg/dobę. W komórkach jednojądrzastych krwi obwodowej (PBMC) okres półtrwania aktywnego difosforanu tenofowiru wynosi około 50 godzin, skracając się do około 10 godzin po stymulacji fitohemaglutyniną. Tenofowir i jego prolek nie są substratami ani inhibitorami głównych izoenzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Brak danych farmakokinetycznych u dzieci poniżej 12 lat z zaburzeniami nerek oraz u pacjentów dializowanych otrzewnowo wskazuje na potrzebę ostrożności i indywidualnego podejścia w tych grupach.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakokinetyczne – Ictady 245 mg
białko oporności wielolekowej, biodostępność, cytochrom P450, dializa otrzewnowa, difosforan tenofowiru, fitohemaglutynina, fosforylacja wewnątrzkomórkowa, jednojądrzaste komórki krwi obwodowej, klirens kreatyniny, nośniki anionów organicznych, przesączanie kłębuszkowe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, schyłkowa niewydolność nerek, skala Childa-Pugha-Turcotte’a, stężenie w surowicy, tenofowir dizoproksylu, transport kanalikowy, wydalanie z moczem, zaburzenie czynności nerek -
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Dane kliniczne obejmujące ponad 1000 przypadków ekspozycji na tenofowir dizoproksyl (Ictady, 245 mg) u kobiet w ciąży nie wykazują zwiększonego ryzyka wad rozwojowych ani toksycznego wpływu na płód czy noworodka. Badania na modelach zwierzęcych potwierdzają brak negatywnego wpływu na procesy rozrodcze. Stosowanie leku w ciąży jest uzasadnione klinicznie, zwłaszcza w trzecim trymestrze, gdzie potwierdzono, że terapia zmniejsza ryzyko wertykalnej transmisji HBV, gdy jest stosowana jako uzupełnienie standardowej profilaktyki noworodkowej (immunoglobulina i szczepionka). W trzech kontrolowanych badaniach klinicznych 327 kobiet otrzymywało 245 mg tenofowiru raz dziennie od 28.-32. tygodnia ciąży do 1-2 miesięcy po porodzie, bez sygnałów dotyczących bezpieczeństwa w obserwacji do 12 miesięcy po porodzie.
W kontekście karmienia piersią, u matek zakażonych HBV stosujących tenofowir dizoproksyl karmienie jest możliwe przy jednoczesnym zastosowaniu profilaktyki noworodkowej, mimo że lek przenika do mleka w bardzo niskich stężeniach, co nie powoduje działań niepożądanych u niemowląt. Natomiast u kobiet zakażonych HIV zaleca się całkowite powstrzymanie od karmienia piersią ze względu na ryzyko transmisji wirusa, niezależnie od terapii. Dane dotyczące wpływu tenofowiru na płodność u ludzi są ograniczone, jednak badania przedkliniczne nie wykazały negatywnego wpływu na funkcje rozrodcze. Decyzja o stosowaniu Ictady w ciąży i podczas karmienia powinna być indywidualna, uwzględniająca korzyści terapeutyczne i potencjalne ryzyko, a pacjentka powinna być szczegółowo poinformowana o dostępnych danych bezpieczeństwa i profilaktyce transmisji wertykalnej HBV.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ictady 245 mg
badanie przedkliniczne, bursztynian tenofowiru dizoproksylu, dizoproksyl tenofowiru, immunoglobulina anty-HBV, karmienie piersią, płodność, przewlekłe zakażenie HBV, szczepionka przeciwko HBV, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwwirusowa, transmisja HBV, transmisja wertykalna HBV, transmisja wirusa, trzeci trymestr ciąży, wirusowe zapalenie wątroby typu B, WZW typu B, zakażenie HBV, zakażenie HIV -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Produkt leczniczy Ictady zawierający 245 mg tenofowiru dizoproksylu w postaci bursztynianu nie był przedmiotem specyficznych badań oceniających jego wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługiwania maszyn. Niemniej jednak, w trakcie terapii tym lekiem zgłaszano występowanie zawrotów głowy, które mogą istotnie upośledzać zdolności psychomotoryczne niezbędne do bezpiecznego wykonywania tych czynności. Lekarz powinien poinformować pacjenta o potencjalnym ryzyku, zalecić obserwację własnej reakcji na lek, a w przypadku pojawienia się zawrotów głowy – powstrzymanie się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn oraz niezwłoczne zgłoszenie się do lekarza.
Ocena wpływu Ictady na zdolność prowadzenia pojazdów powinna być indywidualna, uwzględniająca wiek pacjenta, stan zdrowia, współistniejące schorzenia, stosowanie innych leków oraz indywidualną wrażliwość na działania niepożądane. Z punktu widzenia odpowiedzialności lekarskiej, istotne jest odnotowanie w dokumentacji medycznej faktu poinformowania pacjenta o możliwym wpływie leku na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Szczególną ostrożność należy zachować w początkowym okresie terapii lub przy zmianie dawkowania, mimo braku dedykowanych badań klinicznych w tym zakresie.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Ictady 245 mg
-
Wskazania do stosowania
Ictady, zawierający 245 mg tenofowiru dizoproksylu (w postaci bursztynianu), jest wskazany do leczenia zakażenia HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (WZW B). U dorosłych z HIV-1 lek stosowany jest wyłącznie w terapii skojarzonej, zarówno u pacjentów dotychczas nieleczonych z wysokim mianem wirusa (>100 000 kopii/ml), jak i u tych z niepowodzeniem wcześniejszej terapii (miano <10 000 kopii/ml). U młodzieży (12-<18 lat) Ictady jest wskazany w przypadku oporności na NRTI lub toksyczności uniemożliwiającej stosowanie leków pierwszego rzutu. W leczeniu WZW B u dorosłych preparat stosuje się u pacjentów z wyrównaną czynnością wątroby i aktywną replikacją wirusa, podwyższonym AlAT oraz potwierdzonym stanem zapalnym lub zwłóknieniem, u pacjentów z opornością na lamiwudynę oraz u osób z niewyrównaną czynnością wątroby. U młodzieży z WZW B leczenie jest wskazane przy aktywnej immunologicznie chorobie, potwierdzonej replikacją wirusa i podwyższonym AlAT lub zmianami histologicznymi.
Leczenie Ictady powinno być prowadzone przez specjalistów z doświadczeniem w terapii HIV lub WZW B, z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji klinicznej, wyników badań oporności wirusowej, funkcji wątroby oraz danych histopatologicznych. W terapii HIV-1 preparat musi być stosowany wyłącznie w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi, aby zapobiec rozwojowi oporności. W przypadku WZW B szczególną uwagę należy zwrócić na ocenę czynności wątroby (wyrównana vs. niewyrównana) oraz aktywność procesu zapalnego i stopień zwłóknienia. U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby konieczne jest ścisłe monitorowanie. Tabletki Ictady mają postać jasnoniebieskich tabletek powlekanych o wymiarach około 17,0 mm x 10,5 mm, zawierających 245 mg tenofowiru dizoproksylu oraz 105 mg laktozy jako substancji pomocniczej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Ictady 245 mg
aminotransferaza alaninowa, czynny stan zapalny, lek pierwszego rzutu, lek przeciwretrowirusowy, miano wirusa, monoterapia, niewyrównana czynność wątroby, NRTI, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oporność wirusowa, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, replikacja wirusa, stan zapalny, tenofowir dizoproksyl, terapia skojarzona, wyrównana czynność wątroby, WZW B, zakażenie HIV-1, zwłóknienie wątroby