Dawkowanie i sposób podawania
Darunawir

Darunawir jest inhibitorem proteazy HIV, który należy podawać wyłącznie doustnie w skojarzeniu z rytonawirem (100 mg) lub kobicystatem (150 mg) jako wzmacniaczami farmakokinetycznymi, wraz z innymi lekami przeciwretrowirusowymi. Standardowe dawkowanie dla dorosłych wynosi 600 mg darunawiru dwa razy na dobę z 100 mg rytonawiru lub 800 mg darunawiru raz na dobę z 150 mg kobicystatu lub 100 mg rytonawiru, podawane podczas posiłku. U pacjentów wcześniej nieleczonych lub bez mutacji oporności DRV-RAM i z wiremią HIV-1 RNA <100 000 kopii/ml oraz liczbą CD4+ ≥100 x 10⁶/l możliwe jest stosowanie schematu raz na dobę. Dawkowanie u dzieci i młodzieży (3-17 lat) jest zależne od masy ciała, z dawkami od 600 mg do 800 mg darunawiru oraz odpowiednio 100 mg rytonawiru raz na dobę, z uwzględnieniem wcześniejszego leczenia przeciwretrowirusowego i masy ciała. Nie zaleca się stosowania darunawiru z rytonawirem u dzieci <15 kg oraz u dzieci poniżej 3 lat ze względu na brak danych bezpieczeństwa i dawkowania.

Dawkowanie i sposób podawania darunawiru

Darunawir należy zawsze podawać doustnie w skojarzeniu z rytonawirem w małej dawce, który poprawia właściwości farmakokinetyczne leku, lub z kobicystatem oraz w połączeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi. Przed rozpoczęciem leczenia darunawirem konieczne jest zapoznanie się z Charakterystyką Produktu Leczniczego rytonawiru lub kobicystatu.1 2

Leczenie powinno być rozpoczęte przez fachowego pracownika opieki zdrowotnej mającego doświadczenie w leczeniu zakażeń ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV). Pacjentów należy poinformować, aby po rozpoczęciu leczenia darunawirem nie zmieniali dawkowania, sposobu podania ani nie przerywali leczenia bez zalecenia fachowego pracownika opieki zdrowotnej.3

Schematy dawkowania u dorosłych pacjentów

Dawkowanie darunawiru zależy od wcześniejszego stosowania terapii przeciwretrowirusowej oraz innych czynników klinicznych.4

Dorośli pacjenci poddawani wcześniejszej terapii przeciwretrowirusowej

Zalecana dawka wynosi 600 mg darunawiru dwa razy na dobę, przyjmowane razem z rytonawirem w dawce 100 mg dwa razy na dobę z posiłkiem.5 6

Stosowanie tabletek o mocy 75 mg i 150 mg w celu osiągnięcia zalecanej dawki jest właściwe w przypadku prawdopodobnej nadwrażliwości na specyficzne substancje barwiące lub trudności w połknięciu tabletek o mocy 300 mg lub 600 mg.7

Dorośli pacjenci niepoddawani wcześniejszej terapii przeciwretrowirusowej

Zalecany schemat dawkowania to 800 mg raz na dobę w skojarzeniu ze 150 mg kobicystatu raz na dobę lub ze 100 mg rytonawiru raz na dobę przyjmowane podczas posiłku.8 9

Schemat alternatywny u dorosłych poddawanych wcześniej terapii

U pacjentów poddawanych wcześniej terapii przeciwretrowirusowej, bez mutacji (DRV-RAM)* towarzyszących oporności na darunawir oraz u których wiremia HIV-1 RNA wynosi <100 000 kopii/ml, a liczba komórek CD4+ wynosi ≥100 x 10⁶/l, można zastosować schemat 800 mg raz na dobę z kobicystatem w dawce 150 mg raz na dobę lub rytonawirem w dawce 100 mg raz na dobę z posiłkiem.10

* mutacje DRV-RAM: V11I, V32I, L33F, I47V, I50V, I54M, I54L, T74P, L76V, I84V i L89V.11

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dzieci i młodzież (w wieku od 3 do 17 lat i masie ciała co najmniej 15 kg), u których nie stosowano wcześniej terapii przeciwretrowirusowej

Dawkowanie darunawiru i rytonawiru u dzieci i młodzieży zależne jest od masy ciała, jak przedstawiono w poniższej tabeli:12 13

Zalecana dawka darunawiru i rytonawiru dla dzieci i młodzieży (od 3 do 17 lat), u których nie stosowano wcześniej terapii przeciwretrowirusowej
Masa ciała (kg) Dawka (raz na dobę z posiłkiem)
≥ 15 kg do < 30 kg 600 mg darunawiru ze 100 mg rytonawiru raz na dobę
≥ 30 kg do < 40 kg 675 mg darunawiru ze 100 mg rytonawiru raz na dobę
≥ 40 kg 800 mg darunawiru ze 100 mg rytonawiru raz na dobę

14 15

Należy pamiętać, że dawki rytonawiru podano przy założeniu użycia roztworu doustnego w stężeniu 80 mg/ml.16 17

Dzieci i młodzież (w wieku od 3 do 17 lat i masie ciała co najmniej 15 kg), u których stosowano wcześniej terapię przeciwretrowirusową

Zwykle zalecane jest przyjmowanie darunawiru dwa razy na dobę, razem z rytonawirem i posiłkiem.18

Schemat przyjmowania darunawiru raz na dobę z rytonawirem i z posiłkiem można stosować u pacjentów poddawanych wcześniej terapii przeciwretrowirusowej, lecz bez mutacji (DRV-RAM)* związanych z opornością na darunawir, oraz u których wiremia HIV-1 RNA wynosi <100 000 kopii/ml a liczba komórek CD4+ wynosi ≥100 x 10⁶/L.19 20

Poniższa tabela przedstawia zalecane dawkowanie darunawiru i rytonawiru u dzieci i młodzieży w zależności od masy ciała.21

Zalecana dawka darunawiru i rytonawiru w leczeniu dzieci i młodzieży (w wieku od 3 do 17 lat), którzy zostali poddani wcześniej terapii
Masa ciała (kg) Dawka (raz na dobę z posiłkiem) Dawka (dwa razy na dobę z posiłkiem)
≥ 15 kg do < 30 kg 600 mg darunawiru ze 100 mg rytonawiru raz na dobę 375 mg darunawiru z 50 mg rytonawiru dwa razy na dobę
≥ 30 kg do < 40 kg 675 mg darunawiru ze 100 mg rytonawiru raz na dobę 450 mg darunawiru z 60 mg rytonawiru dwa razy na dobę
≥ 40 kg 800 mg darunawiru ze 100 mg rytonawiru raz na dobę 600 mg darunawiru ze 100 mg rytonawiru dwa razy na dobę

22 23

Zalecana dawka darunawiru z małą dawką rytonawiru nie powinna przekraczać zalecanej dawki dla dorosłych (600 mg z 100 mg dwa razy na dobę lub 800 mg z 100 mg raz na dobę).24 25

Ocena genotypu HIV

W populacji dzieci i młodzieży poddanej wcześniej terapii przeciwretrowirusowej zaleca się ocenę genotypu HIV. Jednak, gdy niedostępna jest ocena genotypu HIV, u dzieci i młodzieży, u których nie stosowano wcześniej terapii inhibitorem proteazy HIV zaleca się przyjmowanie schematu darunawir/rytonawir raz na dobę, a u dzieci i młodzieży, u których stosowano wcześniej terapię inhibitorem proteazy HIV zaleca się przyjmowanie schematu darunawir/rytonawir dwa razy na dobę.26 27

Ograniczenia stosowania u dzieci

Nie należy stosować darunawiru z rytonawirem u dzieci o masie ciała poniżej 15 kg, gdyż nie ustalono dawkowania u wystarczającej liczby pacjentów w tej populacji.28 29

Nie należy stosować darunawiru z rytonawirem u dzieci w wieku poniżej 3 lat ze względu na bezpieczeństwo.30 31

Produktu darunawir przyjmowanego wraz z kobicystatem nie należy stosować u dzieci w wieku od 3 do 11 lat o masie ciała <40 kg, ponieważ nie ustalono dawki kobicystatu, która może być stosowana u tych dzieci.32 33

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

Ilość danych dotyczących stosowania produktu w tej populacji pacjentów jest ograniczona i dlatego darunawir należy stosować z ostrożnością w tej grupie pacjentów.34 35

Zaburzenia czynności wątroby

Darunawir metabolizowany jest przez wątrobę. Nie jest konieczne dostosowywanie dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby o nasileniu łagodnym (klasa A wg skali Child-Pugh) lub umiarkowanym (klasa B wg skali Child-Pugh) jednak, należy zachować ostrożność podczas stosowania darunawiru u tych pacjentów.36 37

Brak dostępnych danych dotyczących farmakokinetyki u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby mogą zwiększać ekspozycję na darunawir i pogarszać profil bezpieczeństwa leku. Z tego powodu darunawiru nie wolno podawać pacjentom z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg skali Child-Pugh).38 39

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie jest konieczna zmiana dawkowania darunawiru.40 41

Nie badano kobicystatu u pacjentów poddawanych dializie, dlatego nie można ustalić zaleceń do stosowania darunawiru z kobicystatem u tych pacjentów.42 43

Kobicystat hamuje wydzielanie kreatyniny w kanalikach nerkowych i może powodować umiarkowane zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy oraz niewielkie zmniejszenie klirensu kreatyniny. Dlatego, ocena czynności wydzielniczej nerek na podstawie klirensu kreatyniny może być niewłaściwa.44

Nie należy rozpoczynać podawania kobicystatu jako wzmacniacza farmakokinetycznego darunawiru u pacjentów z klirensem kreatyniny mniejszym niż 70 ml/min, jeśli którykolwiek z jednocześnie stosowanych leków wymaga dostosowania dawki na podstawie klirensu kreatyniny, np. emtrycytabina, lamiwudyna, tenofowiru dizoproksyl (w postaci fumaranu, fosforanu lub bursztynianu) lub dipiwoksyl adefowiru.45 46

Ciąża i połóg

Nie ma konieczności dostosowywania dawki darunawiru z rytonawirem w czasie ciąży lub połogu. W czasie ciąży darunawir z rytonawirem można stosować tylko wtedy, gdy możliwe korzyści przeważają nad ryzykiem.47 48

Leczenie darunawirem w dawce 800 mg z kobicystatem w dawce 150 mg w czasie ciąży powoduje małą ekspozycję na darunawir. Dlatego, nie należy rozpoczynać terapii darunawirem z kobicystatem w czasie ciąży, a u kobiet, które zaszły w ciążę w trakcie terapii darunawirem z kobicystatem, należy zastosować inne alternatywne leczenie.49 50

Sposób podawania

Należy poinstruować pacjentów, aby przyjmowali darunawir z małą dawką rytonawiru lub z kobicystatem w ciągu 30 minut od ukończenia posiłku. Rodzaj pokarmu nie wpływa na ekspozycję na darunawir.51 52 53

Postępowanie przy pominięciu dawki

W przypadku, gdy od pominięcia jednej dawki darunawiru i (lub) rytonawiru upłynęło nie więcej niż 6 godzin, pacjentów należy poinstruować o konieczności przyjęcia przepisanej dawki darunawiru i rytonawiru tak szybko, jak to możliwe wraz z posiłkiem. Jeśli stwierdzono to później niż po 6 godzinach od zwykłej pory przyjmowania leku, nie należy przyjmować pominiętej dawki, a pacjent powinien kontynuować dawkowanie według dotychczasowego schematu.54 55

W przypadku stosowania leku raz na dobę, jeśli od pominięcia dawki upłynęło nie więcej niż 12 godzin, pacjentów należy poinstruować o konieczności przyjęcia przepisanej dawki tak szybko, jak to możliwe, z posiłkiem. Jeśli pominięcie dawki stwierdzono później niż po 12 godzinach, nie należy przyjmować pominiętej dawki, a pacjent powinien kontynuować dawkowanie według dotychczasowego schematu.56 57

Powyższe wytyczne są oparte na 15-godzinnym okresie półtrwania darunawiru w obecności rytonawiru i około 12-godzinnych (przy dawkowaniu dwa razy na dobę) lub 24-godzinnych (przy dawkowaniu raz na dobę) przerwach zalecanych w dawkowaniu.58 59

Postępowanie w przypadku wystąpienia wymiotów

Jeśli przed upływem 4 godzin od przyjęcia leku u pacjenta wystąpią wymioty, należy jak najszybciej przyjąć kolejną dawkę darunawiru z rytonawirem lub kobicystatem razem z jedzeniem. Jeśli u pacjenta wystąpią wymioty po upływie więcej niż 4 godzin od przyjęcia leku, nie ma potrzeby przyjmowania kolejnej dawki darunawiru z rytonawirem lub kobicystatem do następnego regularnie ustalonego terminu.60 61

  1. 20.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl