Dawkowanie i sposób podawania
Efawirenz

Dawkowanie i sposób podawania efawirenzu

Terapia z wykorzystaniem efawirenzu powinna być rozpoczęta przez lekarza posiadającego doświadczenie w leczeniu zakażenia HIV. Efawirenz jest zwykle stosowany w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi, najczęściej w preparatach złożonych zawierających również emtrycytabinę i tenofowir dizoproksyl.^{1 2 3}

Zalecane dawkowanie u dorosłych

Standardowa dawka efawirenzu w preparatach złożonych (Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas, Emtenef, Padviram) wynosi 600 mg, podawana w postaci jednej tabletki powlekanej zawierającej 600 mg efawirenzu, 200 mg emtrycytabiny i 245 mg tenofowiru dizoproksylu. Tabletka powinna być przyjmowana doustnie raz na dobę.^{4 5 6}

Postępowanie w przypadku pominiętej dawki

W przypadku pominięcia dawki efawirenzu należy uwzględnić następujące zasady:

• Jeśli od zwykłej pory przyjmowania dawki minęło mniej niż 12 godzin – pacjent powinien przyjąć tabletkę jak najszybciej i kontynuować standardowy schemat dawkowania^{7 8}
• Jeśli od zwykłej pory przyjmowania dawki minęło więcej niż 12 godzin i zbliża się czas przyjęcia następnej dawki – pacjent nie powinien przyjmować pominiętej dawki, tylko powrócić do zwykłego schematu dawkowania^{9 10}

Postępowanie w przypadku wymiotów

Sposób postępowania w przypadku wystąpienia wymiotów po przyjęciu efawirenzu:

• Jeśli wymioty wystąpiły w ciągu 1 godziny od przyjęcia leku – pacjent powinien przyjąć dodatkową tabletkę^{11 12}
• Jeśli wymioty wystąpiły po upływie więcej niż 1 godziny od przyjęcia leku – nie jest konieczne przyjmowanie drugiej dawki^{13 14}

Zalecenia dotyczące przyjmowania leku

Efawirenz w formie złożonej należy przyjmować na czczo, gdyż pokarm może zwiększyć ekspozycję na efawirenz, co z kolei może prowadzić do zwiększenia częstości występowania działań niepożądanych. Ponadto, w celu poprawy tolerancji leku (szczególnie działań niepożądanych dotyczących układu nerwowego), zaleca się przyjmowanie dawki efawirenzu przed snem.^{15 16}

Należy zauważyć, że narażenie na tenofowir (AUC) będzie o około 30% mniejsze po podaniu preparatu złożonego zawierającego efawirenz na czczo niż po podaniu samego tenofowiru dizoproksylu podczas posiłku. Jednak u pacjentów ze zmniejszeniem wiremii kliniczne znaczenie tego zjawiska jest prawdopodobnie ograniczone.^{17 18}

Modyfikacja dawkowania w przypadku leków współistniejących

W przypadku jednoczesnego stosowania efawirenzu z ryfampicyną u pacjentów o masie ciała 50 kg lub większej, może być konieczna modyfikacja dawkowania. Można rozważyć podawanie dodatkowej dawki efawirenzu, wynoszącej 200 mg na dobę (co daje dawkę całkowitą 800 mg).^{19 20 21}

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

Przy podawaniu efawirenzu osobom w podeszłym wieku należy zachować szczególną ostrożność z powodu potencjalnie zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.^{22 23}

Zaburzenia czynności nerek

Nie zaleca się stosowania produktów złożonych zawierających efawirenz u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny [CrCl] < 50 ml/min). U tych pacjentów konieczna jest modyfikacja przerwy między podaniem dawki emtrycytabiny i tenofowiru dizoproksylu, czego nie można osiągnąć stosując tabletkę złożoną.<sup data-drug="Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Zaburzenia czynności nerek: Nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny, CrCl 24 <sup data-drug="Padviram" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Zaburzenia czynności nerek: Nie zaleca się stosowania produktu Padviram u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny [Clkr] 25

Zaburzenia czynności wątroby

Farmakokinetyka efawirenzu w preparatach złożonych nie była badana u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Pacjenci z lekką chorobą wątroby (grupa A w skali Childa-Pugha-Turcotte’a, CPT) mogą być leczeni zwykle zalecaną dawką. Należy jednak uważnie obserwować, czy u pacjentów nie występują działania niepożądane, zwłaszcza objawy ze strony układu nerwowego związane z efawirenzem.^{26 27}

Dzieci i młodzież

Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność efawirenzu w preparatach złożonych zawierających emtrycytabinę i tenofowir dizoproksyl nie zostały określone u dzieci w wieku poniżej 18 lat.^{28 29 30}

Sposób podawania

Tabletki zawierające efawirenz należy połykać w całości, popijając wodą, raz na dobę.^{31 32 33}

Przerwanie leczenia

Jeśli przerywa się leczenie produktem zawierającym efawirenz, należy uwzględnić długi okres półtrwania efawirenzu oraz długi wewnątrzkomórkowy okres półtrwania emtrycytabiny i tenofowiru. Ze względu na występujące wśród pacjentów zróżnicowanie tych parametrów oraz kwestie dotyczące rozwoju oporności, należy zapoznać się z wytycznymi leczenia HIV, również biorąc pod uwagę powód przerwania podawania.^{34 35}

Jeżeli leczenie efawirenzem przerywa się u pacjentów zakażonych jednocześnie HIV i HBV, należy ich ściśle kontrolować w celu wykrycia objawów zaostrzenia zapalenia wątroby.^{36 37}

Tabela dawkowania efawirenzu

^{38 39 40}

Szczegółowe zalecenia dotyczące wywiadu medycznego

Podczas przeprowadzania wywiadu medycznego przed zastosowaniem efawirenzu lekarz powinien zwrócić szczególną uwagę na następujące aspekty:^{41 42}

Stan czynności wątroby

Należy ocenić funkcję wątroby pacjenta przed rozpoczęciem leczenia efawirenzem. Ze względu na metabolizm leku, szczególnie ważne jest ustalenie, czy pacjent ma zaburzenia czynności wątroby, w tym:

• Wyniki badań biochemicznych wątroby
• Klasyfikacja wg skali Childa-Pugha-Turcotte’a (CPT) – w przypadku pacjentów z chorobą wątroby
• Obecność koinfekcji HBV (wirusem zapalenia wątroby typu B)

^{43 44}

Stan czynności nerek

Konieczna jest ocena funkcji nerek, w tym:

• Pomiar klirensu kreatyniny (CrCl)
• Badania funkcji nerek

<sup data-drug="Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny, CrCl 45 <sup data-drug="Emtenef" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Produkt leczniczy Emtenef nie jest zalecany dla pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny (CrCl) 46

Stosowane leki

Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie następujących leków, które mogą wchodzić w interakcje z efawirenzem:

• Ryfampicyna – może wymagać zwiększenia dawki efawirenzu
• Inne leki mogące wpływać na metabolizm efawirenzu

^{47 48}

Zwyczaje żywieniowe

Należy ustalić, czy pacjent będzie mógł przyjmować lek na czczo oraz przed snem, co jest zalecane w celu zminimalizowania działań niepożądanych efawirenzu (szczególnie objawów neurologicznych).^{49 50}

Wywiad w kierunku chorób i stanów współistniejących

Należy zebrać informacje dotyczące:

• Wieku pacjenta – szczególną ostrożność należy zachować u osób w podeszłym wieku
• Masy ciała – istotna przy modyfikacji dawki w przypadku stosowania ryfampicyny (≥50 kg)
• Koinfekcji HBV
• Ewentualnych zaburzeń psychicznych – efawirenz może powodować objawy neuropsychiatryczne

^{51 52}