Dawkowanie i sposób podawania
Tenofowir

Dawkowanie i sposób podawania tenofowiru

Tenofowir dizoproksyl jest lekiem przeciwwirusowym stosowanym w leczeniu zakażenia HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B. Dawkowanie tenofowiru powinno być zawsze nadzorowane przez lekarza mającego doświadczenie w leczeniu tych schorzeń.^{1 2}

Wskazania i dawkowanie standardowe

Tenofowir dizoproksyl, w dawce 245 mg, stosowany jest w leczeniu HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B u dorosłych i młodzieży w wieku od 12 lat o masie ciała co najmniej 35 kg. Standardową dawką jest jedna tabletka 245 mg przyjmowana raz na dobę, doustnie, z posiłkiem.^{3 4}

W przypadku produktów złożonych zawierających tenofowir dizoproksyl (np. Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Accord), standardową dawką również jest jedna tabletka raz na dobę z posiłkiem. Taka tabletka zawiera 245 mg tenofowiru dizoproksylu wraz z 200 mg emtrycytabiny.^{5 6}

Postępowanie w przypadku pominięcia dawki

W przypadku pominięcia dawki tenofowiru dizoproksylu, należy postępować według następujących zasad:

• Jeżeli od zwykłej pory przyjmowania dawki minęło mniej niż 12 godzin, należy jak najszybciej przyjąć pominiętą dawkę z posiłkiem i powrócić do zwykłego schematu dawkowania.⁷
• Jeżeli od zwykłej pory przyjmowania dawki minęło więcej niż 12 godzin i zbliża się czas przyjęcia następnej dawki, nie należy przyjmować pominiętej dawki i należy powrócić do zwykłego schematu dawkowania.⁸

⁹

Postępowanie w przypadku wymiotów

Jeśli po przyjęciu tenofowiru dizoproksylu wystąpią wymioty:

• W ciągu 1 godziny od przyjęcia leku – należy przyjąć kolejną tabletkę.¹⁰
• Po upływie więcej niż 1 godziny od przyjęcia leku – nie jest konieczne przyjmowanie dodatkowej dawki.¹¹

¹²

Sposób podawania

Tenofowir dizoproksyl należy przyjmować doustnie, zawsze z posiłkiem, co zwiększa jego biodostępność.^{13 14}

W przypadku problemów z połykaniem tabletek, w wyjątkowych okolicznościach można:

• Rozkruszyć tabletkę i zmieszać ją z co najmniej 100 ml wody, soku pomarańczowego lub winogronowego.^{15 16}

Dawkowanie u szczególnych grup pacjentów

Osoby w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku (powyżej 65 lat) nie ma potrzeby zmiany dawkowania.^{17 18} Należy jednak pamiętać, że dostępność danych w tej grupie wiekowej jest ograniczona.¹⁹

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby nie jest konieczna modyfikacja dawki tenofowiru dizoproksylu.^{20 21}

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Tenofowir jest wydalany przez nerki i u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zwiększa się narażenie na jego działanie. Z tego powodu u dorosłych pacjentów z zaburzeniami czynności nerek tenofowir dizoproksyl należy stosować tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści z leczenia przeważają nad potencjalnymi zagrożeniami.²²

Dostępne są ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania i skuteczności tenofowiru dizoproksylu u pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, a długoterminowe dane bezpieczeństwa stosowania u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek nie zostały w pełni ocenione.²³

Szczegółowe wytyczne dawkowania w zaburzeniach czynności nerek

^{24 25 26}

Należy zauważyć, że powyższe zmodyfikowane przerwy między kolejnymi dawkami nie zostały potwierdzone w badaniach klinicznych. Symulacje wskazują, że wydłużone przerwy między kolejnymi dawkami tenofowiru dizoproksylu 245 mg nie są optymalne i mogą prowadzić do zwiększenia toksyczności i niewłaściwej odpowiedzi na leczenie.²⁷

Nie można podać zaleceń dotyczących dawkowania u pacjentów z klirensem kreatyniny <10 ml/min niepoddawanych hemodializie.²⁸

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Tenofowir dizoproksyl w dawce 245 mg jest wskazany do stosowania u młodzieży w wieku od 12 do <18 lat o masie ciała co najmniej 35 kg w leczeniu zakażenia HIV-1 lub przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B. Zalecana dawka to jedna tabletka 245 mg raz na dobę, doustnie, z posiłkiem.^{29 30}

U dzieci w wieku od 2 do <12 lat stosowane są zmniejszone dawki tenofowiru dizoproksylu, dostępne w innych postaciach leku (np. granulat). Produkt zawierający tabletki 245 mg nie jest odpowiedni dla dzieci poniżej 12. roku życia.³¹

W przypadku dzieci i młodzieży z zaburzeniami czynności nerek, stosowanie tenofowiru dizoproksylu nie jest zalecane.³²

Informacje dodatkowe dla pacjentów z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B

Decyzję o leczeniu dzieci i młodzieży z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B należy podejmować po starannym rozważeniu indywidualnych potrzeb pacjenta i z uwzględnieniem aktualnych wytycznych dotyczących leczenia, włączając informacje histologiczne.³³

U pacjentów z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B, aktywność AlAT w surowicy powinna być trwale zwiększona:

• przez co najmniej 6 miesięcy przed leczeniem u pacjentów z dodatnim wynikiem oznaczenia HBeAg³⁴
• przez co najmniej 12 miesięcy u pacjentów z ujemnym wynikiem oznaczenia HBeAg³⁵

W przypadku przerwania podawania tenofowiru pacjentom z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B (z równoczesnym zakażeniem HIV lub bez), konieczna jest ścisła obserwacja w celu wykrycia objawów zaostrzenia zapalenia wątroby.³⁶

Czas trwania leczenia przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B

Optymalna długość leczenia nie jest znana. Przerwanie leczenia można rozważyć w następujących sytuacjach:

• U pacjentów z dodatnim wynikiem oznaczenia HBeAg bez marskości wątroby: leczenie powinno trwać co najmniej 12 miesięcy po potwierdzeniu serokonwersji HBe (zanik HBeAg i zanik miana DNA HBV z wykryciem przeciwciał anty-HBe potwierdzonym w dwóch kolejnych próbkach surowicy pobranych w odstępach co najmniej 3-6 miesięcy) lub do serokonwersji HBs, lub do utraty skuteczności.³⁷
• U pacjentów z ujemnym wynikiem oznaczenia HBeAg bez marskości wątroby: leczenie powinno trwać co najmniej do serokonwersji HBs lub do wystąpienia dowodów utraty skuteczności. Przerwanie leczenia można rozważyć po osiągnięciu stabilnej supresji wirusologicznej (tj. przez co najmniej 3 lata), pod warunkiem regularnej kontroli aktywności AlAT i DNA HBV w surowicy po przerwaniu leczenia.³⁸

Nie zaleca się przerywania leczenia u pacjentów dorosłych z niewyrównaną czynnością wątroby lub marskością wątroby.³⁹

W przypadku przedłużonego leczenia trwającego ponad 2 lata zalecana jest regularna ponowna ocena w celu potwierdzenia, że kontynuowanie wybranej terapii jest nadal odpowiednie dla danego pacjenta.⁴⁰