Przeciwwskazania stosowania leku Medikinet CR 40 mg

Przeciwwskazania do stosowania metylofenidatu w formie kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu Medikinet CR 40 mg obejmują szereg stanów klinicznych, w których podanie leku może stanowić zagrożenie dla zdrowia lub życia pacjenta. Podstawą do odstąpienia od terapii tym lekiem jest występowanie u pacjenta któregokolwiek z poniższych stanów medycznych.¹

Nadwrażliwość i uczulenia

Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na metylofenidat lub jakąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Warto zauważyć, że Medikinet CR 40 mg zawiera znaczącą ilość sacharozy (92,80 mg – 106,14 mg) na kapsułkę, co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją tego składnika.²

Choroby oczu

Stosowanie metylofenidatu jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z jaskrą ze względu na ryzyko pogorszenia przebiegu choroby i zwiększenia ciśnienia wewnątrzgałkowego.³

Zaburzenia endokrynologiczne

Pacjenci z guzem chromochłonnym (phaeochromocytoma) nie powinni przyjmować Medikinet CR 40 mg ze względu na ryzyko nagłego wzrostu ciśnienia tętniczego w wyniku interakcji metylofenidatu z katecholaminami produkowanymi przez guz.⁴

Przeciwwskazaniem jest również nadczynność tarczycy lub tyreotoksykoza, ponieważ metylofenidat może nasilać objawy tych chorób i zwiększać ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.⁵

Interakcje lekowe

Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie metylofenidatu z nieselektywnymi i nieodwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy (MAO). Leku nie należy podawać w trakcie leczenia tymi inhibitorami oraz przez minimum 14 dni od ich odstawienia. Powodem jest ryzyko wystąpienia przełomu nadciśnieniowego, który może zagrażać życiu pacjenta.⁶

Zaburzenia psychiczne

Metylofenidat jest przeciwwskazany u pacjentów z następującymi zaburzeniami psychicznymi:⁷

• Ciężka depresja (obecna lub w wywiadzie) – metylofenidat może nasilać objawy depresyjne
• Jadłowstręt psychiczny lub inne zaburzenia anorektyczne – lek może nasilać utratę apetytu
• Skłonności samobójcze – ze względu na możliwość nasilenia myśli samobójczych
• Objawy psychotyczne – metylofenidat może nasilać lub wywoływać objawy psychotyczne
• Ciężkie zaburzenia nastroju – ryzyko pogorszenia stabilności emocjonalnej
• Mania – lek może wywoływać lub nasilać objawy maniakalne
• Schizofrenia – ryzyko zaostrzenia objawów psychotycznych
• Zaburzenia psychopatyczne lub osobowość chwiejna emocjonalnie typu borderline – lek może destabilizować stan psychiczny

Dodatkowo, przeciwwskazaniem jest ciężka i epizodyczna (typ I) choroba afektywna dwubiegunowa, która nie jest skutecznie kontrolowana. W tym przypadku metylofenidat może przyspieszać zmiany faz choroby i powodować destabilizację stanu psychicznego pacjenta.⁸

Choroby układu sercowo-naczyniowego

Ze względu na działanie sympatykomimetyczne metylofenidatu, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z istniejącymi wcześniej zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak:⁹

• Ciężkie nadciśnienie tętnicze – metylofenidat może podwyższać ciśnienie tętnicze
• Niewydolność serca – lek zwiększa obciążenie serca
• Zarostowa choroba tętnic – ryzyko pogorszenia perfuzji tkankowej
• Choroba niedokrwienna serca – metylofenidat może nasilać niedokrwienie
• Wrodzone wady serca powodujące znaczące zaburzenia hemodynamiczne – lek może nasilać zaburzenia hemodynamiki
• Kardiomiopatie – zwiększone ryzyko powikłań
• Zawał mięśnia sercowego (w wywiadzie) – ryzyko ponownego incydentu
• Potencjalnie zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca – metylofenidat może nasilać arytmie
• Kanałopatie (zaburzenia spowodowane dysfunkcją kanałów jonowych) – lek może wpływać na aktywność elektryczną serca

Choroby naczyniowe mózgu

Metylofenidat jest przeciwwskazany u pacjentów z występującymi wcześniej zaburzeniami naczyń mózgowych:¹⁰

• Tętniak mózgu – ryzyko pęknięcia tętniaka ze względu na wzrost ciśnienia tętniczego
• Anomalie naczyniowe – możliwość nasilenia zaburzeń krążenia mózgowego
• Zapalenie naczyń – ryzyko nasilenia procesu zapalnego
• Udar (w wywiadzie) – zwiększone ryzyko ponownego incydentu naczyniowego

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Przeciwwskazaniem jest również występowanie w wywiadzie przedłużonej bezkwaśności żołądka z wartościami pH powyżej 5,5 w czasie leczenia antagonistami receptora H2, inhibitorami pompy protonowej lub lekami zobojętniającymi kwas żołądkowy. Jest to związane z wpływem pH żołądka na uwalnianie substancji czynnej z kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, co może prowadzić do zaburzeń farmakokinetyki leku.¹¹

Sytuacje kliniczne wymagające odstawienia leku

Lekarz powinien zalecić odstawienie leku Medikinet CR 40 mg w przypadku wystąpienia lub podejrzenia któregokolwiek z wymienionych powyżej stanów podczas trwającej terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na rozwój objawów psychotycznych lub manii u pacjentów bez wcześniejszych zaburzeń psychicznych, gdyż metylofenidat może indukować te stany u predysponowanych osób.

Ponadto, monitorowanie parametrów sercowo-naczyniowych (ciśnienie tętnicze, tętno) jest niezbędne podczas stosowania Medikinet CR 40 mg, a wystąpienie istotnych zaburzeń w tym zakresie powinno skutkować natychmiastowym odstawieniem leku i konsultacją kardiologiczną.

Postępowanie w przypadku współwystępowania przeciwwskazań

U pacjentów, u których występują przeciwwskazania do stosowania metylofenidatu, należy rozważyć alternatywne metody leczenia. W przypadku ADHD mogą to być niefarmakologiczne interwencje terapeutyczne lub leki z innych grup farmakologicznych. Decyzja o zastosowaniu konkretnej alternatywy powinna być zawsze podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem specyfiki przypadku i po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.