Działania niepożądane
Medikinet CR 40 mg 40 mg

Metylofenidat, substancja czynna leku Medikinet CR 40 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, obejmujących układy hematologiczny, immunologiczny, psychiczny, nerwowy, sercowo-naczyniowy, oddechowy, pokarmowy, wątrobowy, skórny, mięśniowo-szkieletowy, moczowo-płciowy oraz ogólne. Do najczęstszych działań należą bezsenność, nerwowość, ból głowy, tachykardia, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze, nudności, suchość w jamie ustnej, ból brzucha, nadmierna potliwość, łysienie, ból stawów i mięśni, a także zmniejszenie masy ciała i opóźnienie wzrostu u dzieci. Bardzo rzadko obserwuje się poważne zaburzenia hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość, plamica małopłytkowa, pancytopenia), ciężkie reakcje nadwrażliwości, złośliwy zespół neuroleptyczny, zatrzymanie krążenia, zawał mięśnia sercowego, śpiączkę wątrobową oraz nagłą śmierć sercową. Występują również rzadkie i nieznane częstościowo zaburzenia psychiczne, takie jak myśli i próby samobójcze, omamy, mania, zaburzenia psychotyczne, tiki, uzależnienie oraz różnorodne objawy neurologiczne i naczyniowo-mózgowe (w tym udary i krwotoki).

Ważne jest monitorowanie parametrów morfologicznych krwi oraz funkcji wątroby podczas terapii, ze względu na ryzyko hematologicznych i wątrobowych działań niepożądanych. Należy zwrócić uwagę na objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak tachykardia, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze oraz rzadkie przypadki dusznicy bolesnej i zaburzeń rytmu serca. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych, zwłaszcza tych o ciężkim przebiegu, konieczne jest zgłaszanie ich do odpowiednich organów nadzoru farmakologicznego. Lekarz powinien uwzględnić indywidualne predyspozycje pacjenta oraz wiek, a także prowadzić stałą ocenę stosunku korzyści do ryzyka terapii metylofenidatem. Zaleca się szczególną ostrożność u pacjentów pediatrycznych ze względu na możliwe opóźnienie wzrostu oraz u osób z ryzykiem zaburzeń psychicznych i sercowo-naczyniowych.

Działania niepożądane leku Medikinet CR 40 mg

Metylofenidat, substancja czynna leku Medikinet CR 40 mg, może powodować szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Należy zwrócić szczególną uwagę na pełne spektrum możliwych działań niepożądanych, które zostały zaobserwowane zarówno podczas badań klinicznych, jak i po wprowadzeniu produktu do obrotu. Działania niepożądane mogą dotyczyć wielu układów i narządów, a ich częstość jest różna w zależności od wieku pacjenta oraz indywidualnych predyspozycji.1

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Przy ocenie działań niepożądanych stosuje się następującą klasyfikację częstości:2

  • Bardzo często – występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
  • Często – występuje u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż u 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
  • Niezbyt często – występuje u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż u 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
  • Rzadko – występuje u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż u 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
  • Bardzo rzadko – występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
  • Częstość nieznana – nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Działania niepożądane dotyczące układu krwionośnego

Metylofenidat może wpływać na parametry morfologiczne krwi, powodując zaburzenia hematologiczne. Wśród bardzo rzadkich działań niepożądanych odnotowano leukopenię, małopłytkowość, niedokrwistość oraz plamicę małopłytkową. Z częstością nieznaną raportowano pancytopenię.3

Reakcje nadwrażliwości i zaburzenia układu immunologicznego

Podczas stosowania metylofenidatu mogą wystąpić różnorodne reakcje nadwrażliwości o częstości rzadkiej, takie jak: obrzęk naczynioruchowy, reakcje anafilaktyczne, obrzęk uszu, stany pęcherzowe, łuszczenie się skóry, pokrzywka, świąd oraz różnego rodzaju wysypki i wypryski skórne.4

Zaburzenia psychiczne

Leczenie metylofenidatem często wiąże się z występowaniem zaburzeń psychicznych. Bardzo często zgłaszanym działaniem niepożądanym jest bezsenność i nerwowość. Często obserwuje się: nietypowe zachowania, agresję, labilność emocjonalną, pobudzenie, jadłowstręt, lęk, depresję, drażliwość, niepokój, zaburzenia snu oraz zmniejszenie libido.5

Niezbyt często występują: nadmierna czujność, omamy słuchowe, wzrokowe i czuciowe, zmiany nastroju, wahania nastroju, złość, myśli samobójcze, mania, dezorientacja oraz zaburzenia libido.6

Rzadko mogą wystąpić: próby samobójcze (w tym dokonane samobójstwa), przemijający nastrój depresyjny, nietypowe myślenie, apatia, powtarzalne zachowania, nadmierna koncentracja, płaczliwość, zaburzenia psychotyczne, tiki lub pogorszenie istniejących tików w zespole Tourette’a oraz napięcie.7

Bardzo rzadko raportowano: urojenia, zaburzenia myślenia, stany splątania, uzależnienie i słowotok. Przypadki nadużywania i uzależnienia zgłaszano częściej dla postaci leku o natychmiastowym uwalnianiu.8

Zaburzenia układu nerwowego

Ból głowy jest bardzo częstym działaniem niepożądanym związanym z układem nerwowym. Często występują: drżenie, senność, zawroty głowy, dyskineza i hiperaktywność psychoruchowa.9

Niezbyt często obserwuje się sedację i akatyzję. Rzadko mogą wystąpić drgawki i ruchy choreoatetozowe. Bardzo rzadko odnotowuje się przemijające niedokrwienne zaburzenia neurologiczne oraz złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS) – należy jednak zaznaczyć, że zgłoszenia NMS były słabo udokumentowane, a w większości przypadków pacjenci otrzymywali również inne produkty lecznicze, więc rola metylofenidatu nie jest jednoznacznie określona.10

Z nieznaną częstością występowania raportowano: zaburzenia naczyniowo-mózgowe (w tym zapalenia naczyń, krwotoki mózgowe, udary naczyniowe mózgu, zapalenie tętnic mózgowych, zatory naczyń mózgowych), napady drgawkowe typu grand mal, migrenę, parestezje, afazję oraz dysfemię.11

Zaburzenia narządu wzroku

Często zgłaszane są: podwójne widzenie i niewyraźne widzenie. Niezbyt często występują trudności w akomodacji, rozszerzenie źrenic i zaburzenia widzenia. Z nieznaną częstością odnotowuje się zespół suchego oka oraz nadciśnienie w gałce ocznej.12

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

Wśród często występujących działań niepożądanych dotyczących układu sercowo-naczyniowego znajdują się: tachykardia, kołatanie serca i zaburzenia rytmu serca. Niezbyt często występuje ból w klatce piersiowej. Rzadko może pojawić się dusznica bolesna. Bardzo rzadko odnotowuje się zatrzymanie krążenia i zawał mięśnia sercowego.13

Z nieznaną częstością występują: tachykardia nadkomorowa, bradykardia, skurcze dodatkowe komór, skurcze dodatkowe oraz dyskomfort w okolicy serca.14

Odnośnie zaburzeń naczyniowych, często występują nadciśnienie tętnicze krwi i obwodowe marznięcie. Rzadko obserwuje się zapalenie i/lub zamknięcie tętnic mózgowych oraz objaw Raynauda. Z nieznaną częstością odnotowuje się uderzenia gorąca i zaczerwienienie twarzy.15

Zaburzenia układu oddechowego

Często występują: kaszel, ból gardła i krtani oraz duszność. Z nieznaną częstością raportowano ból części ustnej gardła i krwawienie z nosa.16

Zaburzenia żołądka i jelit

Często występują: nudności i suchość w jamie ustnej. Często obserwuje się również: ból brzucha, biegunkę, dyskomfort w jamie brzusznej, wymioty (zwykle na początku leczenia, może je łagodzić równoczesne przyjmowanie pokarmu), dyspepsję oraz ból zębów. Niezbyt często występują zaparcia. Z nieznaną częstością raportowano odruchy wymiotne.17

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Niezbyt często obserwuje się wzrost aktywności enzymów wątrobowych. Bardzo rzadko występują zaburzenia czynności wątroby, w tym śpiączka wątrobowa.18

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Często występują: nadmierna potliwość, łysienie, świąd, wysypka i pokrzywka. Niezbyt często obserwuje się obrzęk naczynioruchowy, stany pęcherzowe i złuszczanie się naskórka. Rzadko występują wysypka plamkowa i rumień. Bardzo rzadko odnotowuje się rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry oraz stałą wysypkę polekową. Z nieznaną częstością raportowano suchą skórę.19

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Często występuje ból stawów. Często obserwuje się również ból mięśni, drgawki mięśni i sztywność mięśni. Niezbyt często raportowano skurcze mięśni. Z nieznaną częstością występuje szczękościsk.20

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Niezbyt często występuje krwiomocz. Z nieznaną częstością raportowano nietrzymanie moczu.21

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

Niezbyt często występuje ginekomastia. Z nieznaną częstością raportowano zaburzenia erekcji, priapizm oraz intensywne i długotrwałe erekcje.22

Zaburzenia ogólne

Często występują: gorączka, opóźnienie wzrostu w przypadku przedłużonego stosowania u dzieci, uczucie wewnętrznego niepokoju, zmęczenie oraz pragnienie. Bardzo rzadko raportowano nagłą śmierć sercową oraz ból piersi. Z nieznaną częstością odnotowuje się: wysoką gorączkę, zaburzenia uwagi, objawy grypopodobne, astenię, pragnienie oraz dyskomfort w klatce piersiowej.23

Nieprawidłowości w badaniach diagnostycznych

Często występują zmiany ciśnienia tętniczego krwi i tętna (zwykle zwiększenie) oraz zmniejszenie masy ciała. Niezbyt często obserwuje się szmery w sercu i zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych. Rzadko odnotowuje się zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi, zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi, zmniejszenie liczby płytek krwi oraz nieprawidłową liczbę białych krwinek. Z nieznaną częstością występuje zwiększenie aktywności hormonu stymulującego tarczycę we krwi.24

Okoliczności społeczne

Z nieznaną częstością raportowano napięcie (stres) w kontaktach z partnerem oraz napięcie (stres) w rodzinie.25

Zaburzenia ucha i błędnika

Z nieznaną częstością występują szumy w uszach.26

Tabela działań niepożądanych leku Medikinet CR 40 mg

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zapalenie nosogardzieli Często Infekcja górnych dróg oddechowych
Zapalenie żołądka i jelit Niezbyt często Stan zapalny żołądka i jelit
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Leukopenia Bardzo rzadko Zmniejszenie liczby białych krwinek
Małopłytkowość Bardzo rzadko Zmniejszenie liczby płytek krwi
Niedokrwistość Bardzo rzadko Zmniejszenie ilości hemoglobiny lub liczby czerwonych krwinek
Plamica małopłytkowa Bardzo rzadko Krwotoki skórne i śluzówkowe spowodowane małopłytkowością
Pancytopenia Częstość nieznana Zmniejszenie liczby wszystkich elementów morfotycznych krwi
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, reakcje anafilaktyczne, obrzęk uszu, stany pęcherzowe, łuszczenie się skóry, pokrzywka, świąd, wysypka i wypryski skórne) Rzadko Nieprawidłowa reakcja immunologiczna organizmu na lek
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zmniejszenie łaknienia Bardzo często Utrata apetytu
Jadłowstręt Często Znaczna utrata apetytu
Zmniejszenie masy ciała Często Utrata masy ciała
Zmniejszenie wzrostu podczas przedłużonego stosowania u dzieci Często Wpływ na tempo wzrostu u pacjentów pediatrycznych
Zaburzenia psychiczne Bezsenność Bardzo często Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu
Nerwowość Bardzo często Stan zwiększonego napięcia nerwowego
Nietypowe zachowania Często Zachowania odbiegające od normy
Agresja Często Wrogie nastawienie i destrukcyjne zachowanie
Labilność emocjonalna Często Niestabilność emocjonalna, wahania nastroju
Lęk, depresja Często Odczuwanie strachu, obniżenie nastroju
Omamy (słuchowe, wzrokowe i czuciowe) Niezbyt często Percepcja bodźców bez ich faktycznego występowania
Myśli samobójcze Niezbyt często Myśli o podjęciu próby samobójczej
Mania Niezbyt często Stan nadmiernego podwyższenia nastroju
Próby samobójcze Rzadko Celowe działania zmierzające do odebrania sobie życia
Zaburzenia psychotyczne Rzadko Zaburzenia postrzegania rzeczywistości
Tiki lub pogorszenie istniejących tików w zespole Tourette’a Rzadko Nagłe, mimowolne ruchy lub wokalizacje
Urojenia Bardzo rzadko Fałszywe przekonania odporne na wszelką krytykę
Zaburzenia myślenia Bardzo rzadko Nieprawidłowy tok myślenia
Uzależnienie Bardzo rzadko Silna potrzeba stosowania leku
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Bardzo często Dolegliwość bólowa głowy
Drżenie Często Mimowolne, rytmiczne drgania części ciała
Zawroty głowy Często Uczucie wirowania lub braku równowagi
Dyskineza Często Mimowolne, nieprawidłowe ruchy
Sedacja Niezbyt często Stan uspokojenia, zmniejszonej aktywności
Drgawki Rzadko Nagłe, niekontrolowane skurcze mięśni
Ruchy choreoatetozowe Rzadko Mimowolne, powolne, wijące ruchy
Złośliwy zespół neuroleptyczny Bardzo rzadko Zespół objawów: sztywność mięśni, gorączka, zaburzenia świadomości
Zaburzenia naczyniowo-mózgowe Częstość nieznana Zaburzenia krążenia mózgowego, w tym udary i krwotoki
Napady drgawkowe typu grand mal Częstość nieznana Uogólnione napady drgawkowe
Zaburzenia oka Podwójne widzenie Często Widzenie dwóch obrazów jednego przedmiotu
Niewyraźne widzenie Często Zaburzenie ostrości widzenia
Trudności w akomodacji Niezbyt często Problemy z dostosowaniem ostrości widzenia na różne odległości
Zespół suchego oka Częstość nieznana Niedostateczne nawilżenie gałki ocznej
Nadciśnienie w gałce ocznej Częstość nieznana Zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe
Zaburzenia serca Tachykardia Często Przyspieszenie akcji serca
Kołatanie serca Często Subiektywne odczuwanie akcji serca
Zaburzenia rytmu serca Często Nieprawidłowości w rytmie pracy serca
Ból w klatce piersiowej Niezbyt często Dyskomfort lub ból odczuwany w okolicy klatki piersiowej
Dusznica bolesna Rzadko Ból w klatce piersiowej spowodowany niedotlenieniem mięśnia sercowego
Zatrzymanie krążenia Bardzo rzadko Ustanie czynności serca
Zawał mięśnia sercowego Bardzo rzadko Martwica części mięśnia sercowego
Tachykardia nadkomorowa Częstość nieznana Przyspieszenie rytmu serca pochodzące z przedsionków
Bradykardia Częstość nieznana Zwolnienie akcji serca
Zaburzenia naczyniowe Nadciśnienie tętnicze krwi Często Podwyższone ciśnienie tętnicze
Obwodowe marznięcie Często Uczucie zimna w kończynach
Zapalenie i/lub zamknięcie tętnic mózgowych Rzadko Stan zapalny lub niedrożność tętnic mózgowych
Objaw Raynauda Rzadko Napadowy skurcz naczyń krwionośnych
Uderzenia gorąca Częstość nieznana Nagłe uczucie gorąca na twarzy i górnej części ciała
Zaburzenia układu oddechowego Kaszel Często Odruch obronny dróg oddechowych
Ból gardła i krtani Często Dolegliwości bólowe w obrębie gardła i krtani
Duszność Często Uczucie braku powietrza
Krwawienie z nosa Częstość nieznana Wyciek krwi z nosa
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności Bardzo często Uczucie mdłości
Suchość w jamie ustnej Bardzo często Niedobór śliny w jamie ustnej
Ból brzucha Często Dolegliwości bólowe w obrębie brzucha
Wymioty Często Opróżnianie żołądka drogą przez usta
Zaparcia Niezbyt często Rzadkie, utrudnione wypróżnienia
Odruchy wymiotne Częstość nieznana Odruch wymiotny bez oddania treści żołądka
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Wzrost aktywności enzymów wątrobowych Niezbyt często Podwyższone wartości enzymów wątrobowych w badaniach krwi
Zaburzenia czynności wątroby, w tym śpiączka wątrobowa Bardzo rzadko Poważne zaburzenie funkcji wątroby prowadzące do głębokiego zaburzenia świadomości
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Nadmierna potliwość Często Wzmożone wydzielanie potu
Łysienie Często Utrata włosów
Świąd, wysypka, pokrzywka Często Reakcje skórne
Obrzęk naczynioruchowy Niezbyt często Obrzęk głębszych warstw skóry i tkanki podskórnej
Wysypka plamkowa Rzadko Płaskie, czerwone plamki na skórze
Rumień Rzadko Zaczerwienienie skóry
Rumień wielopostaciowy Bardzo rzadko Wysypka z charakterystycznymi zmianami o kształcie tarcz
Sucha skóra Częstość nieznana Zmniejszone nawilżenie skóry
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Ból stawów Często Dolegliwości bólowe w obrębie stawów
Ból mięśni Często Dolegliwości bólowe w obrębie mięśni
Skurcze mięśni Niezbyt często Nagłe, mimowolne skurcze mięśni
Szczękościsk Częstość nieznana Skurcz mięśni żwaczy utrudniający otwarcie ust
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Krwiomocz Niezbyt często Obecność krwi w moczu
Nietrzymanie moczu Częstość nieznana Niekontrolowane oddawanie moczu
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Ginekomastia Niezbyt często Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn
Zaburzenia erekcji Częstość nieznana Trudności w osiągnięciu lub utrzymaniu wzwodu
Priapizm Częstość nieznana Długotrwały, bolesny wzwód
Intensywne i długotrwałe erekcje Częstość nieznana Przedłużający się stan erekcji
Zaburzenia ogólne Gorączka Często Podwyższona temperatura ciała
Uczucie wewnętrznego niepokoju Często Subiektywne odczucie niepokoju
Zmęczenie Często Uczucie osłabienia, wyczerpania
Pragnienie Często Potrzeba przyjmowania płynów
Nagła śmierć sercowa Bardzo rzadko Nagłe zatrzymanie akcji serca prowadzące do śmierci
Ból piersi Bardzo rzadko Dolegliwości bólowe w okolicy piersiowej
Nieprawidłowości w badaniach diagnostycznych Zmiany ciśnienia tętniczego krwi i tętna Często Najczęściej zwiększenie ciśnienia tętniczego i przyspieszenie tętna
Szmery w sercu Niezbyt często Nieprawidłowe dźwięki podczas osłuchiwania serca
Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Niezbyt często Podwyższone wartości parametrów wątrobowych w badaniach krwi
Zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi Rzadko Podwyższone wartości enzymu fosfatazy zasadowej
Zwiększenie aktywności hormonu stymulującego tarczycę we krwi Częstość nieznana Podwyższony poziom TSH

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem:27

Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
Tel: + 48 22 49 21 301
Fax: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl28

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.29

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl