Dawkowanie i sposób podawania
Tymotka łąkowa

Dawkowanie i sposób podawania tymotki łąkowej

Dawkowanie i sposób podawania preparatów zawierających tymotka łąkową (Phleum pratense) jest ustalany wyłącznie przez lekarza specjalistę alergologa na podstawie wywiadu, objawów alergicznych, wyników testów skórnych i/lub poziomu swoistych przeciwciał IgE. Tymotka łąkowa występuje w wielu preparatach alergenowych w formie mieszanki alergenów pyłku traw. Dostępne są różne schematy leczenia w zależności od rodzaju preparatu, postaci farmaceutycznej oraz indywidualnych potrzeb pacjenta.¹

Drogi podania preparatów z tymotką łąkową

Preparaty zawierające tymotka łąkową mogą być podawane różnymi drogami w zależności od formy farmaceutycznej:^{2 3 4}

• Podskórnie (Catalet T, Pollinex+Rye) – iniekcje wykonuje się głęboko podskórnie w zewnętrzną środkową część ramienia, nie rozcierając miejsca wstrzyknięcia. Kolejne wstrzyknięcia należy wykonywać na przemian w lewe i prawe ramię.^{5 6}
• Podjęzykowo (Perosall T13) – preparat stosuje się na czczo, pod język, co najmniej 15 minut przed posiłkiem.⁷

Schematy dawkowania

Terapia przy użyciu preparatów zawierających tymotka łąkową może być prowadzona według różnych schematów:⁸

• Schemat przedsezonowy – immunoterapię rozpoczyna się przed sezonem pylenia traw, w okresie bezobjawowym^{9 10}
• Schemat całoroczny – kontynuacja immunoterapii przez cały rok z odpowiednim dostosowaniem dawek w sezonie pylenia¹¹

Fazy leczenia

Terapia alergenowa z wykorzystaniem tymotki łąkowej przebiega dwuetapowo:^{12 13}

• Faza wstępna (leczenie podstawowe) – polega na stopniowym zwiększaniu dawki alergenu, co pozwala na wytworzenie tolerancji układu immunologicznego¹⁴
• Faza podtrzymująca – stosowanie stałej, maksymalnej dobrze tolerowanej dawki¹⁵

Szczegółowe schematy dawkowania poszczególnych preparatów

Catalet T (immunoterapia podskórna)

Preparat Catalet T jest dostępny w postaci zawiesiny do wstrzykiwań w czterech stężeniach:¹⁶

• Stężenie 1: 25 JS/ml (leczenie podstawowe)
• Stężenie 2: 250 JS/ml (leczenie podstawowe)
• Stężenie 3: 2500 JS/ml (leczenie podstawowe)
• Stężenie 4: 10000 JS/ml (leczenie podtrzymujące)

Schemat przedsezonowy: Leczenie rozpoczyna się od najniższych dawek, zazwyczaj od stężenia 1 (0,1 ml lub 0,5 ml). Poprzez stopniowe zwiększanie dawki osiąga się dawkę maksymalną, dobrze tolerowaną przez pacjenta, wynoszącą 10000 JS/ml (stężenie 4). Immunoterapię należy rozpocząć w takim terminie, aby osiągnąć dawkę podtrzymującą na dwa tygodnie przed zakwitnięciem traw.¹⁷

Tabela dawkowania Catalet T – schemat przedsezonowy

¹⁸

Schemat całoroczny: W pierwszym roku leczenia należy rozpocząć terapię według schematu przedsezonowego. W kolejnych latach, w okresie pylenia traw, dawki należy zmniejszyć w stosunku do ostatnio podanej, dobrze tolerowanej dawki przed sezonem pylenia:¹⁹

• w I roku immunoterapii – do 20% objętości
• w II roku immunoterapii – do 30% objętości
• w III roku immunoterapii – do 40% objętości

W okresie pylenia odstępy między dawkami wynoszą 4 tygodnie. Po sezonie pylenia dawkę należy stopniowo zwiększać w odstępach 1-tygodniowych, aż do osiągnięcia pełnej dawki podtrzymującej (1 ml) lub najwyższej dawki dobrze tolerowanej. Kontynuować immunoterapię co 4 tygodnie do rozpoczęcia kolejnego sezonu pylenia.²⁰

Przykład dawkowania w schemacie całorocznym:

Jeżeli ostatnia podana dawka przed sezonem pylenia wynosiła 1 ml, to:²¹

• I rok immunoterapii: w okresie pylenia podawać 0,2 ml co 4 tygodnie. Po zakończeniu pylenia stopniowo zwiększać dawkę co tydzień: 0,4 ml → 0,6 ml → 0,8 ml → 1 ml.
• II rok immunoterapii: w okresie pylenia podawać 0,3 ml co 4 tygodnie. Po zakończeniu pylenia stopniowo zwiększać dawkę co tydzień: 0,6 ml → 0,8 ml → 1 ml.
• III rok immunoterapii: w okresie pylenia podawać 0,4 ml co 4 tygodnie. Po zakończeniu pylenia stopniowo zwiększać dawkę co tydzień: 0,8 ml → 1 ml.

Pełną dawkę podtrzymującą (1 ml) lub najwyższą dobrze tolerowaną dawkę należy podawać co 4 tygodnie do momentu rozpoczęcia kolejnego sezonu pylenia.²²

Ważne zasady dawkowania:²³

• Zwiększanie dawek jest możliwe tylko wtedy, gdy ostatnia dawka była dobrze tolerowana.
• Nie należy przekraczać dawki 1 ml.
• Immunoterapię należy prowadzić przez okres 3-5 lat.
• W przypadku odczulania tylko w schemacie przedsezonowym, w kolejnych latach można rozpocząć leczenie od nieco wyższych dawek niż w roku poprzednim.²⁴

Perosall T13 (immunoterapia podjęzykowa)

Perosall T13 jest dostępny w postaci roztworu do stosowania podjęzykowego w pięciu stężeniach:²⁵

• Stężenie 0: 1 JS/ml (na indywidualne zamówienie)
• Stężenie 1: 10 JS/ml (leczenie podstawowe)
• Stężenie 2: 100 JS/ml (leczenie podstawowe)
• Stężenie 3: 1000 JS/ml (leczenie podstawowe)
• Stężenie 4: 5000 JS/ml (leczenie podstawowe i podtrzymujące)

Leczenie podstawowe prowadzi się codziennie, zwiększając każdego dnia dawkę o jedną kroplę aż do osiągnięcia dawki podtrzymującej według poniższego schematu:²⁶

Tabela dawkowania Perosall T13

²⁷

Leczenie podtrzymujące: Maksymalną, dobrze tolerowaną dawkę należy stosować 2 razy w tygodniu. Leczenie należy zakończyć 2-3 tygodnie przed okresem pylenia roślin.²⁸

Uwaga dla pacjentów szczególnie nadwrażliwych: W przypadku pacjentów szczególnie nadwrażliwych na alergeny pyłków można rozpocząć leczenie od stężenia 0 – 1 JS/ml, które przygotowuje się na indywidualne zamówienie.²⁹

Postępowanie w przypadku przerwy w leczeniu:³⁰

• W przypadku wystąpienia objawów alergicznych należy zmniejszyć dawkę, stosując mniej kropli lub mniejsze stężenie, przez co najmniej 3 dni. Następnie codziennie zwiększać dawkę o jedną kroplę zgodnie ze schematem leczenia podstawowego.
• Jeżeli przerwano leczenie na dłużej niż 2 tygodnie, należy je wznowić stosując połowę ostatnio podawanej i dobrze tolerowanej dawki.
• W przypadku dłuższej przerwy niż 4 tygodnie, leczenie należy rozpocząć od stężenia 1.

Pollinex+Rye (immunoterapia podskórna)

Preparat Pollinex+Rye dostępny jest w postaci zawiesiny do wstrzykiwań w następujących stężeniach:³¹

• Nr 1 (zielony): 600 SU/ml (leczenie podstawowe)
• Nr 2 (żółty): 1600 SU/ml (leczenie podstawowe)
• Nr 3 (czerwony): 4000 SU/ml (leczenie podstawowe i podtrzymujące)

Leczenie podstawowe: Do leczenia podstawowego przeznaczone są 3 fiolki, których zawartość powinna być podana zgodnie z kolejnością wzrostu stężenia: fiolka nr 1 (kolor zielony), następnie fiolka nr 2 (kolor żółty) i następnie fiolka nr 3 (kolor czerwony).³²

Tabela dawkowania Pollinex+Rye

³³

* Alternatywne dawkowanie zalecane jest dla pacjentów silnie uczulonych.

Leczenie podtrzymujące: W celu uzyskania lepszej odpowiedzi terapeutycznej, można kontynuować leczenie podtrzymujące stosując zawiesinę o największym stężeniu z fiolki nr 3. Zalecany schemat dawkowania to przynajmniej 3 wstrzyknięcia po 0,5 ml (2000 SU) z fiolki nr 3 w odstępach 1-4 (maksymalnie 6) tygodni. Jeżeli maksymalna dawka była źle tolerowana, można stosować mniejsze dawki podtrzymujące.³⁴

Odstępy między wstrzyknięciami:³⁵

• Leczenie podstawowe: 7-14 dni między dawkami
• Leczenie podtrzymujące: 1-4 tygodnie (maksymalnie 6 tygodni)

Postępowanie w przypadku przekroczenia zalecanych odstępów pomiędzy wstrzyknięciami:³⁶

Leczenie podstawowe:

• Przerwa dłuższa o 2 do 4 tygodni – wstrzyknąć poprzednią dawkę (nie należy zwiększać dawki)
• Przerwa dłuższa niż 4 tygodnie – wstrzyknąć najmniejszą dawkę

Leczenie podtrzymujące:³⁷

• Odstęp standardowy: 1-4 tygodnie (maksymalnie 6 tygodni)
• Przerwa dłuższa niż 6 tygodni – należy rozpocząć leczenie od początku (od najmniejszej dawki)

Modyfikacja dawki w przypadku silnej reakcji po wstrzyknięciu: ^{5 cm lub reakcja ogólnoustrojowa należy skorygować dawkę przed kolejnym wstrzyknięciem.”>38}

• Obrzęk w miejscu podania o średnicy 5-10 cm – nie zwiększać dawki, powtórzyć ostatnią wstrzykniętą dawkę
• Obrzęk w miejscu podania o średnicy > 10 cm – cofnąć się o 1 etap w schemacie dawkowania
• Reakcja ogólnoustrojowa o różnym nasileniu – cofnąć się o 2 etapy w schemacie dawkowania
• Poważna reakcja ogólnoustrojowa, wstrząs anafilaktyczny – zweryfikować wskazania do leczenia ^{10 cm Modyfikacja nie zwiększać dawki, powtórzyć ostatnią wstrzykniętą dawkę cofnąć się o 1 etap w schemacie dawkowania Reakcja ogólnoustrojowa o różnym nasileniu Poważna reakcja ogólnoustrojowa, wstrząs anafilaktyczny cofnąć się o 2 etapy w schemacie dawkowania zweryfikować wskazania do leczenia”>39}

Czas trwania leczenia: Leczenie produktem Pollinex+Rye należy zakończyć przed rozpoczęciem sezonu pylenia. W celu uzyskania skutecznego i długotrwałego złagodzenia objawów alergicznych, zaleca się kontynuację leczenia przez kolejne 3 do 5 lat.⁴⁰

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

W przypadku pacjentów w podeszłym wieku, należy wziąć pod uwagę częściej występujące przeciwwskazania takie jak rozedma płuc, rozstrzenie oskrzelowe i zaburzenia układu sercowo-naczyniowego.⁴¹

Dzieci i młodzież

Preparat Pollinex+Rye nie powinien być stosowany u dzieci w wieku poniżej 6 lat.⁴²

Wskazówki dotyczące bezpiecznego podawania

Podczas podawania preparatów zawierających tymotka łąkową należy przestrzegać następujących zasad:⁴³

• Należy upewnić się, że jest dostępny odpowiednio wyposażony zestaw ratownictwa medycznego zawierający epinefrynę (adrenalinę).
• Przed wstrzyknięciem preparatów podskórnych należy:
  • Ogrzać zawiesinę do temperatury pokojowej, a następnie mocno wstrząsnąć aż do otrzymania jednorodnej zawiesiny.
  • Upewnić się, czy wybrano prawidłową fiolkę (dawkę).
  • Zdezynfekować gumowy korek i za pomocą strzykawki pobrać odpowiednią dawkę. Przed wstrzyknięciem zastosować nową igłę.
  • Zaleca się, aby przed wstrzyknięciem pacjenci niespokojni położyli się.⁴⁴
• Podczas wstrzyknięcia:
  • Po wkłuciu należy zawsze sprawdzić przez aspirację, czy igła nie jest w naczyniu krwionośnym.
  • Należy wstrzykiwać ze stałym naciskiem na tłok strzykawki.
  • Należy poinformować pacjenta, aby nie rozcierał miejsca wstrzyknięcia.⁴⁵