Właściwości farmakokinetyczne
Farmorubicin PFS 2 mg/ml (10 mg/5 ml, 50 mg/25 ml, 200 mg/100 ml)

Farmakokinetyka epirubicyny wykazuje liniowość w zakresie dawek 60-150 mg/m², z klirensem osoczowym niezależnym od czasu infuzji i schematu podawania, co umożliwia przewidywalność stężeń leku. Po dożylnym podaniu lek szybko dystrybuuje się do tkanek, wiążąc się w około 77% z albuminami osocza, a kumuluje w erytrocytach, osiągając stężenia dwukrotnie wyższe niż w osoczu. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, prowadząc do powstania czterech głównych metabolitów, z których epirubicynol jest głównym, wykazującym około dziesięciokrotnie niższą aktywność cytotoksyczną in vitro. Eliminacja odbywa się głównie przez żółć (około 34% dawki) i mocz (27%), co potwierdzają badania z izotopem radioaktywnym.

Właściwości farmakokinetyczne epirubicyny chlorowodorku

Właściwości farmakokinetyczne epirubicyny (substancji czynnej produktu leczniczego Farmorubicin PFS) charakteryzują się liniowością w zakresie dawek 60-150 mg/m². Klirens osoczowy leku nie jest zależny od czasu trwania infuzji ani schematu podawania, co zapewnia przewidywalność stężeń leku w organizmie przy różnych protokołach terapeutycznych.1

Dystrybucja epirubicyny w organizmie

Po dożylnym podaniu epirubicyna charakteryzuje się szybką i szeroką dystrybucją do tkanek. Wiązanie leku z białkami osocza, przede wszystkim z albuminami, wynosi około 77% i pozostaje niezależne od stężenia produktu. Interesującą właściwością epirubicyny jest jej kumulacja w erytrocytach, gdzie osiąga stężenia około dwukrotnie wyższe niż w osoczu, co może mieć znaczenie dla dystrybucji leku w organizmie.2

Metabolizm epirubicyny

Metabolizm epirubicyny zachodzi intensywnie i szybko, przede wszystkim w wątrobie, ale również w innych narządach i komórkach organizmu, w tym w erytrocytach. Badania pozwoliły na identyfikację czterech głównych szlaków metabolicznych:3

  • Redukcja grupy ketonowej C-13 prowadząca do powstania 13(S)-dihydropochodnej, czyli epirubicynolu4
  • Sprzężenie niezmienionego leku oraz epirubicynolu z kwasem glukuronowym5
  • Hydroliza prowadząca do utraty grupy aminocukrowej i powstania aglikonów doksorubicyny i doksorubicynolu6
  • Proces utleniania/redukcji powodujący utratę grupy aminocukrowej i powstanie 7-deoksyaglikonu doksorubicyny oraz 7-deoksyaglikonu doksorubicynolu7

Główny metabolit epirubicyny – epirubicynol – charakteryzuje się znacząco mniejszą aktywnością cytotoksyczną w warunkach in vitro (około dziesięciokrotnie niższa w porównaniu do leku macierzystego). Ze względu na niższe stężenia epirubicynolu w osoczu w porównaniu do niezmienionego leku, jego udział w działaniu cytotoksycznym w warunkach in vivo jest prawdopodobnie nieznaczny. Pozostałe metabolity nie wykazują istotnej aktywności cytotoksycznej ani toksyczności.8

Eliminacja epirubicyny

Drogi eliminacji epirubicyny i jej głównych metabolitów obejmują przede wszystkim wydalanie z żółcią do przewodu pokarmowego oraz w mniejszym stopniu wydalanie nerkowe. W badaniach z zastosowaniem epirubicyny znakowanej radioaktywnym izotopem wykazano, że około 60% całkowitej dawki jest wykrywane w kale (34%) i moczu (27%). Dane te potwierdzono u pacjentów z pozawątrobową obstrukcją dróg żółciowych i drenażem przezskórnym, u których w ciągu 4 dni od podania leku wykryto około 35% dawki w żółci i 20% w moczu, w postaci epirubicyny lub jej głównych metabolitów.9

Farmakokinetyka epirubicyny w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z niewydolnością wątroby

Ze względu na intensywny metabolizm wątrobowy i wydalanie epirubicyny z żółcią, zaburzenia funkcji wątroby istotnie wpływają na farmakokinetykę leku. W przeprowadzonych badaniach oceniano wpływ dysfunkcji wątroby na klirens epirubicyny u pacjentów z guzami litymi. Pacjentów podzielono na trzy grupy:10

Grupa pacjentów Parametry biochemiczne Dawka epirubicyny Zmiana klirensu
Grupa 1 (n=22) Podwyższony poziom AspAT (SGOT) > GGN (mediana: 93 IU/l)
Prawidłowy poziom bilirubiny (mediana: 0,5 mg/dl)
12,5–90 mg/m² ↓ o około 30%
Grupa 2 (n=8) Podwyższony poziom AspAT (mediana: 175 IU/l)
Podwyższony poziom bilirubiny (mediana: 2,7 mg/dl)
25 mg/m² ↓ o około 50%
Grupa kontrolna Prawidłowe stężenia AspAT i bilirubiny 12,5–120 mg/m² Wartość referencyjna

Wyniki badań jednoznacznie wskazują na istotne zmniejszenie klirensu osoczowego epirubicyny u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby – o około 30% w grupie 1 i o 50% w grupie 2 w porównaniu do pacjentów z prawidłową funkcją wątroby. Należy zaznaczyć, że pacjenci z ciężką niewydolnością wątroby nie byli objęci badaniem.11

Pacjenci z niewydolnością nerek

Wpływ niewydolności nerek na farmakokinetykę epirubicyny jest mniej wyraźny niż w przypadku zaburzeń funkcji wątroby. U pacjentów ze stężeniem kreatyniny w surowicy poniżej 5 mg/dl nie zaobserwowano istotnych zmian w parametrach farmakokinetycznych epirubicyny ani jej głównego metabolitu – epirubicynolu. Natomiast u czterech pacjentów ze stężeniem kreatyniny w surowicy równym lub przekraczającym 5 mg/dl wykazano zmniejszenie klirensu osoczowego epirubicyny o około 50%. Ze względu na brak danych, nie określono farmakokinetyki epirubicyny u pacjentów dializowanych.<sup data-drug="Farmorubicin PFS" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="U pacjentów ze stężeniem kreatyniny w surowicy 12

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl