Dawkowanie i sposób podawania
Lauromakrogol

Dawkowanie i sposób podawania lauromakrogolu

Lauromakrogol 400 (polidokanol) jest substancją czynną stosowaną w skleroterapii żył o różnej średnicy, od pajączków naczyniowych po duże żylaki, a także w leczeniu guzków krwawniczych. Dawkowanie tej substancji zależy od typu i wielkości naczyń żylnych poddawanych leczeniu, a także od postaci podania (roztwór płynny lub mikropiana).¹

Maksymalne dawki bezpieczeństwa

Podstawową zasadą dotyczącą dawkowania lauromakrogolu 400 jest nieprzekraczanie dawki 2 mg na kilogram masy ciała na dobę. Dla pacjenta o masie 70 kg oznacza to maksymalną dawkę 140 mg lauromakrogolu 400, co odpowiada:^{2 3}

• 28 ml Aethoxysklerolu 0,5% (5 mg/ml lauromakrogolu 400)
• 4,6 ml Aethoxysklerolu 3% (30 mg/ml lauromakrogolu 400)

W przypadku podawania lauromakrogolu w postaci mikropiany, zaleca się nieprzekraczanie objętości 10 ml na sesję terapeutyczną i dobę – niezależnie od masy ciała pacjenta oraz stężenia preparatu. Należy zaznaczyć, że większe objętości mikropiany mogą być podawane tylko po indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.⁴

Dawkowanie według typów zmian żylnych

Dawkowanie lauromakrogolu 400 jest zróżnicowane w zależności od rodzaju i wielkości naczyń żylnych, które mają być poddane skleroterapii. Poniżej przedstawiono szczegółowe wytyczne dotyczące dawkowania dla poszczególnych wskazań:

Pajączki naczyniowe i centralne żyły pajączków

Do leczenia drobnych pajączków naczyniowych oraz centralnych żył pajączków zaleca się stosowanie roztworu Aethoxysklerol 0,5%. Na jedno wstrzyknięcie podaje się donaczyniowo od 0,1 do 0,2 ml roztworu, w zależności od wielkości powierzchni przeznaczonej do leczenia.⁵

Żylaki średniej wielkości

W leczeniu żylaków średniej wielkości stosuje się Aethoxysklerol 2% lub 3%. Przy pierwszym leczeniu podaje się tylko jedno wstrzyknięcie w objętości 0,5 do 1 ml płynu. W kolejnych sesjach, zależnie od efektu terapeutycznego i długości leczonego odcinka żyły, można podać kilka wstrzyknięć, każde o objętości do 2 ml płynu, nie przekraczając maksymalnej dawki dobowej.⁶

W formie mikropiany, np. w leczeniu żył odpiszczelowych, wstrzykuje się podczas jednego nakłucia:⁷

• do 4 ml mikropiany do małych żył odpiszczelowych
• do 6 ml mikropiany do dużych żył odpiszczelowych

Duże żylaki

W leczeniu dużych żylaków stosuje się Aethoxysklerol 3%. Przy pierwszym podaniu wykonuje się jedno wstrzyknięcie w objętości 1 ml płynu. W kolejnych sesjach można wykonać 2-3 wstrzyknięcia, każde o objętości do 2 ml, nie przekraczając dawki maksymalnej.⁸

W formie mikropiany, objętości są takie same jak przy żylakach średniej wielkości.⁹

Guzki krwawnicze pierwszego i drugiego stopnia

W leczeniu guzków krwawniczych stosuje się Aethoxysklerol 3%. Podczas jednej sesji terapeutycznej całkowita objętość nie powinna przekraczać 3 ml. Na każdy guzek podaje się maksymalnie 1,0 ml roztworu, wyłącznie w postaci wstrzyknięcia podśluzówkowego. W przypadku guzków w pozycji „godziny jedenastej” u mężczyzn, ze względu na bliskość cewki moczowej i gruczołu krokowego, maksymalna objętość wstrzyknięcia to 0,5 ml.¹⁰

Dawkowanie u pacjentów z wysokim ryzykiem reakcji alergicznych

Podczas pierwszego leczenia pacjentów z predyspozycją do reakcji uczuleniowych zaleca się szczególną ostrożność. Należy podać wyłącznie jedno wstrzyknięcie, a w następnych sesjach można zwiększyć liczbę wstrzyknięć w zależności od odpowiedzi pacjenta na leczenie, nie przekraczając jednak dawki maksymalnej.^{11 12}

Częstotliwość sesji terapeutycznych

Rozległą żylakowatość należy zawsze leczyć w kilku sesjach. Odstęp między kolejnymi sesjami terapeutycznymi powinien wynosić 1-2 tygodnie, niezależnie od rodzaju żylaków. Taki schemat pozwala na ocenę efektów leczenia i dostosowanie dalszego postępowania.^{13 14}

Sposób podawania lauromakrogolu

Lauromakrogol 400 można podawać w postaci płynnej lub jako standaryzowana, homogeniczna, drobnopęcherzykowa, lepka mikropiana. Sposób podania zależy od rodzaju leczonych żył oraz wskazania.¹⁵

Technika wstrzykiwania w leczeniu żylakowatości

Wstrzyknięcia należy wykonywać wyłącznie w kończynę umieszczoną w pozycji poziomej lub uniesioną o około 30-45° ponad poziom. Jest to warunek konieczny, niezależnie od sposobu nakłucia żyły (czy nakłucie wykonano u pacjenta stojącego, czy siedzącego).^{16 17}

Wszystkie wstrzyknięcia muszą być wykonywane dożylnie, włącznie z wstrzyknięciami w pajączki naczyniowe. Należy bezwzględnie upewnić się co do pozycji igły w żyle, np. poprzez aspirację krwi przed podaniem leku.^{18 19}

Do wstrzyknięć zaleca się stosowanie:^{20 21}

• bardzo cienkich igieł (np. igły insulinowe) – w przypadku małych naczyń
• igieł o różnej średnicy, dostosowanych do wskazania
• jednorazowych strzykawek z płynnym ruchem tłoka

Nakłucie żyły wykonuje się stycznie, a wstrzyknięcie podaje powoli, utrzymując igłę w położeniu wewnątrzżylnym.²²

Technika podawania mikropiany

Podczas podawania lauromakrogolu w postaci mikropiany kończyna dolna może być umieszczona w pozycji poziomej lub uniesiona o około 30-45° ponad poziom. Bezpośrednie wkłucie i iniekcja w niewidoczne żyły powinny być przeprowadzane pod kontrolą USG duplex. W przypadku mikropiany nie należy stosować igły mniejszej niż 25G.²³

Technika wstrzykiwania w leczeniu guzków krwawniczych

W leczeniu guzków krwawniczych wstrzyknięcia muszą być podawane wyłącznie podśluzówkowo i bezpośrednio w guzek powyżej linii grzebieniastej (linii Z) w kierunku szypuły naczyniowej. Szczególną ostrożność należy zachować w okolicach wewnętrznego mięśnia zwieracza odbytu, aby uniknąć uszkodzenia mięśnia i wynikających z tego problemów z nietrzymaniem stolca.²⁴

Leczenie uciskowe po wstrzyknięciu

Prawidłowe leczenie uciskowe po skleroterapii ma kluczowe znaczenie dla powodzenia terapii. Schemat postępowania różni się w zależności od postaci zastosowanego preparatu:^{25 26}

Po wstrzyknięciu preparatu w postaci płynnej

Po opatrzeniu miejsca nakłucia należy natychmiast założyć opatrunek uciskowy lub pończochę elastyczną. Po założeniu opatrunku pacjent powinien chodzić przez około 30 minut, najlepiej w pobliżu przychodni. Czas trwania kompresji powinien wynosić:^{27 28}

• 2-3 dni po skleroterapii pajączków naczyniowych
• 5-7 dni w pozostałych przypadkach
• kilka dni do kilku tygodni w przypadku rozległej żylakowatości

Po wstrzyknięciu preparatu w postaci mikropiany

Po wstrzyknięciu mikropiany postępowanie różni się od standardowego protokołu dla płynnego preparatu. Noga pacjenta powinna pozostać początkowo unieruchomiona przez około 2-5 minut. W tym czasie należy unikać manewru Valsalvy oraz aktywacji mięśni. Kompresji nie stosuje się natychmiast, lecz po upływie 5-10 minut od wstrzyknięcia. Leczenie uciskowe powinno być kontynuowane przez kilka dni do kilku tygodni, w zależności od rozległości i stopnia żylaków.²⁹

W celu zapobieżenia osunięcia się bandaża, zwłaszcza z uda lub kończyny o stożkowatym kształcie, zaleca się stosowanie dodatkowego opatrunku piankowego pod właściwym opatrunkiem uciskowym.³⁰

Postępowanie z miejscowymi zakrzepami

Powstające w niektórych przypadkach miejscowe zakrzepy usuwa się poprzez ich przekłucie i wypchnięcie. Procedura ta ma na celu zapobieganie miejscowym powikłaniom i przyspieszenie procesu gojenia.^{31 32}

Schemat dawkowania lauromakrogolu

Poniższa tabela przedstawia szczegółowy schemat dawkowania lauromakrogolu 400 (Aethoxysklerol) w zależności od typu zmian żylnych i stosowanego preparatu:

Uwagi szczegółowe do dawkowania

Przy wyborze odpowiedniego stężenia preparatu dla konkretnych typów żył należy brać pod uwagę średnicę żyły oraz indywidualną sytuację pacjenta. W przypadku wątpliwości zaleca się wybór niższego stężenia.³³

Należy pamiętać, że ampułka z produktem przeznaczona jest do jednokrotnego użytku. Nie należy używać nieużytego roztworu po pierwszym otwarciu.^{34 35}

Produkt Aethoxysklerol nie ma zastosowania u dzieci i młodzieży.³⁶