szpilkowata źrenica
Szpilkowata źrenica (mioza) to stan, w którym źrenica oka jest znacznie zwężona, osiągając średnicę mniejszą niż 2 mm. Fizjologicznie mioza pojawia się jako reakcja na światło lub podczas akomodacji (patrzenia na bliskie przedmioty), jednak w kontekście patologii może wskazywać na poważne schorzenia neurologiczne lub być skutkiem działania substancji farmakologicznych.
Najczęstsze przyczyny szpilkowatej źrenicy obejmują: uszkodzenie pnia mózgu (szczególnie w zespole Hornera), krwotok podpajęczynówkowy, zatrucie opioidami lub innymi substancjami cholinergicznymi, a także stosowanie niektórych leków okulistycznych (np. pilokarpina). Charakterystyczna mioza występuje również w zespole Argyll Robertsona, gdzie źrenice są wąskie i nie reagują na światło, ale zachowują reakcję na akomodację.
W diagnostyce różnicowej szpilkowatej źrenicy kluczowa jest ocena symetryczności (jedno- lub obustronna), reaktywności na światło, towarzyszących objawów neurologicznych oraz wywiad dotyczący przyjmowanych leków i substancji. Obustronnie szpilkowate, niereaktywne źrenice w połączeniu z zaburzeniami świadomości mogą stanowić objaw zagrażającego życiu uszkodzenia pnia mózgu i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – MST Continus 200 mg
Przedawkowanie siarczanu morfiny, substancji czynnej MST Continus, stanowi poważne zagrożenie życia z powodu wąskiego indeksu terapeutycznego opioidów. Szczególnie niebezpieczne jest rozkruszenie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, co prowadzi do natychmiastowego uwolnienia całej dawki (dostępne dawki: 10 mg, 30 mg, 60 mg, 100 mg, 200 mg). Klinicznie przedawkowanie manifestuje się depresją ośrodka oddechowego (płytki, nieregularny oddech, możliwe zatrzymanie oddechu), zaburzeniami świadomości (od senności do śpiączki), miozą, rabdomiolizą, zwiotczeniem mięśni szkieletowych, bradykardią (<60/min), niedociśnieniem tętniczym oraz powikłaniami takimi jak zachłystowe zapalenie płuc. Główna przyczyna zgonów to niewydolność oddechowa spowodowana nadmierną depresją ośrodka oddechowego w pniu mózgu.
alkalizacja moczu, amina presyjna, antagonista receptorów opioidowych, antybiotykoterapia, aspiracja treści żołądkowej, bradykardia, depresja krążeniowa, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, duszność, indeks terapeutyczny, infuzja dożylna, lek opioidowy, mioza, MST Continus, nalokson, nerw błędny, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, ośrodek oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, ostry zespół odstawienia, pień mózgu, płukanie żołądka, rabdomioliza, receptor opioidowy, rozpad komórek mięśniowych, rozszerzenie naczyń żylnych, siarczan morfiny, szpilkowata źrenica, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, układ przywspółczulny, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie krążenia, zaburzenie świadomości, zachłystowe zapalenie płuc, zwężenie źrenic, zwiotczenie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedawkowanie – Reltebon 5 mg
Przedawkowanie oksykodonu chlorowodorku, substancji czynnej leku Reltebon (tabletki o przedłużonym uwalnianiu), stanowi zagrożenie życia, zwłaszcza przy dawkach doustnych 60-100 mg u osób bez tolerancji na opioidy. Objawy kliniczne obejmują miozę, depresję oddechową, senność, spadek napięcia mięśniowego, hipotensję, bradykardię, toksyczną leukoencefalopatię, zapaść krążeniową, otępienie, śpiączkę, niekardiologiczny obrzęk płuc oraz ryzyko zgonu. Symptomatologia może rozwijać się stopniowo ze względu na przedłużone uwalnianie oksykodonu z tabletek Reltebon, co wymaga długotrwałego monitorowania pacjenta. Leczenie przedawkowania opiera się na zabezpieczeniu drożności dróg oddechowych i adekwatnej wentylacji, często wspomaganej lub kontrolowanej. Kluczowym antidotum jest nalokson podawany dożylnie w dawkach 0,4-2 mg w bolusie co 2-3 minuty, a następnie we wlewie ciągłym 2 mg w 500 ml roztworu izotonicznego lub glukozy 5% (0,004 mg/ml), dostosowanym do odpowiedzi klinicznej. W przypadku przedawkowania do 1 godziny wskazane jest płukanie żołądka oraz podanie węgla aktywowanego (50 g u dorosłych), a także zastosowanie środków przeczyszczających, np. roztworu glikolu polietylenowego (PEG). W razie wstrząsu krążeniowego stosuje się tlenoterapię, leki wazopresyjne, płynoterapię dożylną oraz resuscytację krążeniowo-oddechową zgodnie z wytycznymi. Ze względu na farmakokinetykę Reltebon konieczne jest przedłużone monitorowanie funkcji życiowych i równowagi wodno-elektrolitowej pacjenta.
antagonista receptorów opioidowych, bradykardia, depresja oddechowa, depresja OUN, działanie wazodylatacyjne, hipotensja, istota biała mózgu, izotoniczny roztwór soli, lek wazopresyjny, mioza, nalokson, niekardiologiczny obrzęk płuc, niewydolność oddechowa, obniżone napięcie mięśniowe, oksykodonu chlorowodorek, opioid, ośrodek oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, otępienie, płukanie żołądka, płynoterapia dożylna, podanie dożylne w bolusie, rdzeń kręgowy, receptor opioidowy, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, równowaga wodno-elektrolitowa, spadek ciśnienia krwi, śpiączka, szpilkowata źrenica, sztuczne oddychanie, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tlenoterapia, toksyczna leukoencefalopatia, tolerancja na opioidy, węgiel aktywowany, wiotkość mięśni, wlew ciągły, wstrząs krążeniowy, zaburzenie perfuzji narządów, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zapaść krążeniowa, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie oddychania, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Przedawkowanie – Vendal retard 200 mg
Przedawkowanie morfiny, substancji czynnej preparatu Vendal retard (dostępnego w dawkach 10 mg, 30 mg, 60 mg, 100 mg oraz 200 mg chlorowodorku morfiny), stanowi poważne zagrożenie życia ze względu na przedłużone uwalnianie leku, które może trwać do 12 godzin po podaniu. Klinicznie zatrucie manifestuje się charakterystycznym zespołem objawów, w tym szpilkowatymi źrenicami, depresją oddechową prowadzącą do hipowentylacji i hipoksji, obniżonym ciśnieniem tętniczym, zachłystowym zapaleniem płuc, a w cięższych przypadkach niewydolnością krążenia i pogłębiającą się śpiączką. Dodatkowo obserwuje się tachykardię, zawroty głowy, hipotermię oraz zwiotczenie mięśni szkieletowych, a u dzieci mogą wystąpić uogólnione drgawki. Objawy te wymagają szybkiej diagnostyki i różnicowania, zwłaszcza w kontekście zaburzeń świadomości.
antagonista receptorów opioidowych, chlorowodorek morfiny, depresja oddechowa, drożność dróg oddechowych, hipoksja, hipoperfuzja narządowa, hipotermia, hipotonia, hipowentylacja, nalokson, niewydolność krążenia, obniżone ciśnienie tętnicze, ostry zespół odstawienia, płukanie żołądka, przedawkowanie morfiny, przedłużone uwalnianie substancji czynnej, śpiączka, szpilkowata źrenica, tabletka powlekana o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia, uogólnione drgawki, wspomagane oddychanie, zachłystowe zapalenie płuc, zatrucie morfiną, zwężenie źrenic, zwiotczenie mięśni szkieletowych