Przedawkowanie
Vendal retard 200 mg

Przedawkowanie morfiny, substancji czynnej preparatu Vendal retard (dostępnego w dawkach 10 mg, 30 mg, 60 mg, 100 mg oraz 200 mg chlorowodorku morfiny), stanowi poważne zagrożenie życia ze względu na przedłużone uwalnianie leku, które może trwać do 12 godzin po podaniu. Klinicznie zatrucie manifestuje się charakterystycznym zespołem objawów, w tym szpilkowatymi źrenicami, depresją oddechową prowadzącą do hipowentylacji i hipoksji, obniżonym ciśnieniem tętniczym, zachłystowym zapaleniem płuc, a w cięższych przypadkach niewydolnością krążenia i pogłębiającą się śpiączką. Dodatkowo obserwuje się tachykardię, zawroty głowy, hipotermię oraz zwiotczenie mięśni szkieletowych, a u dzieci mogą wystąpić uogólnione drgawki. Objawy te wymagają szybkiej diagnostyki i różnicowania, zwłaszcza w kontekście zaburzeń świadomości.

Przedawkowanie leku

Przedawkowanie morfiny, substancji czynnej preparatu Vendal retard, stanowi poważne zagrożenie dla życia pacjenta. Vendal retard jest dostępny w postaci tabletek powlekanych o przedłużonym uwalnianiu w dawkach: 10 mg, 30 mg, 60 mg, 100 mg oraz 200 mg chlorowodorku morfiny. Należy zwrócić szczególną uwagę, że przedłużone uwalnianie substancji czynnej w przypadku przedawkowania komplikuje postępowanie terapeutyczne ze względu na utrzymujące się uwalnianie morfiny przez okres do dwunastu godzin po przyjęciu tabletek.1

Objawy przedawkowania

Zatrucie morfiną charakteryzuje się specyficznym zespołem objawów klinicznych, który może prowadzić do zgonu pacjenta, jeśli nie zostanie wdrożone odpowiednie postępowanie. Do głównych objawów przedawkowania należą: zwężenie źrenic do wielkości łebka szpilki (szpilkowate źrenice), depresja oddechowa mogąca prowadzić do zgonu, obniżone ciśnienie tętnicze oraz zachłystowe zapalenie płuc. W cięższych przypadkach przedawkowania obserwuje się niewydolność krążenia oraz pogłębiającą się śpiączkę.2

Dodatkowo u pacjentów z przedawkowaniem morfiny można zaobserwować tachykardię, zawroty głowy, spadek temperatury ciała oraz zwiotczenie mięśni szkieletowych. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że u dzieci przedawkowanie morfiny może manifestować się uogólnionymi drgawkami.3

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania morfiny wymaga natychmiastowego działania i stałego monitorowania parametrów życiowych pacjenta. Zasadniczym priorytetem w postępowaniu jest zapewnienie drożności dróg oddechowych oraz zastosowanie wspomaganego lub kontrolowanego oddychania.4

W przypadku masywnego przedawkowania rekomenduje się dożylne podanie naloksonu – specyficznego antagonisty receptorów opioidowych. Szybkość wlewu powinna być dostosowana do uprzednio podanych dawek uderzeniowych oraz do odpowiedzi klinicznej pacjenta. Ze względu na stosunkowo krótki czas działania naloksonu w porównaniu z przedłużonym uwalnianiem morfiny z preparatu Vendal retard, konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta aż do czasu trwałego przywrócenia samodzielnego oddychania.5

Należy pamiętać, że nalokson nie powinien być podawany w przypadku braku klinicznie istotnej depresji krążeniowej lub oddechowej spowodowanej przedawkowaniem morfiny. Szczególną ostrożność należy zachować przy podawaniu naloksonu osobom z fizycznym uzależnieniem od morfiny lub gdy istnieje podejrzenie takiego uzależnienia. W takich przypadkach nagłe lub całkowite zniesienie efektów opioidowych może wywołać ostry zespół odstawienia.6

Dodatkowo w postępowaniu przy przedawkowaniu morfiny można rozważyć płukanie żołądka w celu usunięcia niewchłoniętego leku, co jest szczególnie istotne przy zatruciu preparatami o przedłużonym uwalnianiu, takimi jak Vendal retard.7

Objaw przedawkowania Opis Uwagi kliniczne
Szpilkowate źrenice Znaczne zwężenie źrenic charakterystyczne dla zatrucia opioidami Objaw diagnostyczny, pomocny w różnicowaniu przyczyn zaburzeń świadomości
Niewydolność układu oddechowego Postępująca depresja oddechowa prowadząca do hipowentylacji i hipoksji Główna przyczyna zgonów w przedawkowaniu morfiny
Obniżone ciśnienie tętnicze Hipotonija mogąca prowadzić do wstrząsu Wymaga monitorowania parametrów hemodynamicznych
Zachłystowe zapalenie płuc Aspiracja treści żołądkowej do dróg oddechowych Powikłanie wynikające z zaburzeń świadomości i osłabienia odruchów obronnych
Niewydolność krążenia Zaburzenia hemodynamiczne prowadzące do hipoperfuzji narządowej Występuje w cięższych przypadkach przedawkowania
Pogłębiająca się śpiączka Postępujące zaburzenia świadomości aż do całkowitej utraty Wymaga stałego monitorowania stanu neurologicznego
Tachykardia Przyspieszenie czynności serca Odpowiedź kompensacyjna na hipotensję
Zawroty głowy Zaburzenia równowagi i orientacji przestrzennej Mogą poprzedzać utratę przytomności
Spadek temperatury ciała Hipotermia wtórna do działania morfiny na ośrodek termoregulacji Wymaga monitorowania temperatury ciała i zapobiegania wychłodzeniu
Zwiotczenie mięśni szkieletowych Utrata napięcia mięśniowego Przyczynia się do zaburzeń oddychania
Uogólnione drgawki Napady drgawkowe obejmujące całe ciało Obserwowane szczególnie u dzieci z przedawkowaniem morfiny
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl