Wskazania do stosowania
Benserazyd

Benserazyd jest inhibitorem dekarboksylazy aminokwasów aromatycznych (AADC) stosowanym wyłącznie w połączeniu z lewodopą, co zapobiega obwodowej konwersji lewodopy do dopaminy, zwiększając jej dostępność w ośrodkowym układzie nerwowym i redukując działania niepożądane. Głównym wskazaniem do terapii jest choroba Parkinsona, charakteryzująca się drżeniem, bradykinezją i sztywnością mięśni. Preparat Xevoben XR (kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, dawka 100 mg lewodopy + 25 mg benserazydu) jest wskazany u pacjentów wcześniej leczonych lewodopą z inhibitorem dekarboksylazy, jednak brak jest danych klinicznych dotyczących stosowania u pacjentów nieleczonych wcześniej lub w długotrwałej terapii. Ponadto, kombinacja ta jest stosowana w leczeniu zespołu parkinsonowskiego o różnej etiologii, z wyłączeniem parkinsonizmu polekowego oraz nie jest zalecana w leczeniu objawów motorycznych indukowanych lekami czy choroby Huntingtona.

Wskazania do stosowania benserazydu

Benserazyd jest inhibitorem dekarboksylazy aminokwasów aromatycznych (AADC), który zawsze występuje w połączeniu z lewodopą. W praktyce klinicznej benserazyd stosowany jest wyłącznie jako składnik preparatów złożonych zawierających lewodopę. Takie połączenie zapobiega obwodowej przemianie lewodopy do dopaminy, dzięki czemu zmniejsza się częstość występowania działań niepożądanych oraz zwiększa dostępność lewodopy w ośrodkowym układzie nerwowym.1

Choroba Parkinsona

Głównym wskazaniem do stosowania benserazydu w połączeniu z lewodopą jest choroba Parkinsona, określana również jako drżączka porażenna. Jest to schorzenie neurodegeneracyjne charakteryzujące się trzema głównymi objawami: drżeniem, spowolnieniem ruchów (bradykinezją) oraz sztywnością mięśni. Kombinacja lewodopy z benserazydem stanowi podstawę farmakoterapii tej choroby.2

W przypadku preparatu Xevoben XR (kapsułki o przedłużonym uwalnianiu) wskazaniem jest leczenie choroby Parkinsona, jednak wyłącznie u pacjentów, którzy wcześniej otrzymywali już lewodopę w połączeniu z inhibitorem dekarboksylazy. Należy podkreślić, że brak jest wystarczającego doświadczenia klinicznego w stosowaniu połączenia lewodopy z benserazydem w postaci o przedłużonym uwalnianiu u pacjentów nieleczonych wcześniej lewodopą lub w połączeniu z innymi produktami leczniczymi przeciw parkinsonizmowi, jak również w długotrwałej terapii.3

Zespół parkinsonowski

Benserazyd w połączeniu z lewodopą znajduje również zastosowanie w leczeniu zespołu parkinsonowskiego, czyli objawów przypominających chorobę Parkinsona, ale będących wynikiem innych przyczyn, takich jak:

4

Istotnym wyjątkiem są objawy przypominające chorobę Parkinsona wywołane przez określone leki (parkinsonizm polekowy), w których benserazyd z lewodopą nie jest zalecany.5 Dodatkowo, preparaty zawierające benserazyd i lewodopę (takie jak Xevoben XR) nie są odpowiednie do leczenia indukowanych lekami objawów motorycznych ze strony układu pozapiramidowego oraz do leczenia choroby Huntingtona.6

Zespół niespokojnych nóg

Preparaty zawierające benserazyd i lewodopę w postaci o przedłużonym uwalnianiu (Xevoben XR) są również wskazane w leczeniu zespołu niespokojnych nóg (ang. RLS, restless legs syndrome) w dwóch sytuacjach:

  • zespół niespokojnych nóg o nieznanej przyczynie (idiopatyczny)
  • zespół niespokojnych nóg wynikający z niewydolności nerek wymagającej dializy

7

Istotne jest, że preparat o przedłużonym uwalnianiu zawierający benserazyd (Xevoben XR) może być stosowany w leczeniu zespołu niespokojnych nóg wyłącznie u pacjentów otrzymujących wcześniej lewodopę w połączeniu z benserazydem w postaci o natychmiastowym uwalnianiu. Brak jest wystarczającego doświadczenia klinicznego dotyczącego stosowania tej kombinacji u pacjentów nieleczonych wcześniej takim połączeniem w postaci o natychmiastowym uwalnianiu.8

Diagnostyka przed rozpoczęciem leczenia zespołu niespokojnych nóg

Przed rozpoczęciem leczenia zespołu niespokojnych nóg preparatem zawierającym benserazyd i lewodopę (Xevoben XR), lekarz powinien wykluczyć, że objawy nie są wywołane niedoborem żelaza. W przypadku stwierdzenia takiego niedoboru, w pierwszej kolejności należy wdrożyć suplementację żelaza, a nie leczenie preparatem Xevoben XR.9

Dostępne preparaty zawierające benserazyd

Benserazyd jest dostępny w połączeniu z lewodopą w kilku postaciach farmaceutycznych i dawkach:

Nazwa preparatu Postać farmaceutyczna Dawka (lewodopa + benserazyd)
Xevoben Tabletki 50 mg + 12,5 mg
Xevoben Tabletki 100 mg + 25 mg
Xevoben Tabletki 200 mg + 50 mg
Xevoben XR Kapsułki o przedłużonym uwalnianiu 100 mg + 25 mg

10 11

Wybór odpowiedniej postaci i dawki preparatu zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta, nasilenia objawów choroby oraz wcześniejszego doświadczenia w leczeniu. Preparaty o przedłużonym uwalnianiu (Xevoben XR) zapewniają bardziej stabilne stężenie leku w surowicy i są szczególnie przydatne u pacjentów doświadczających fluktuacji stanu klinicznego.12

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl