Interakcje
Benserazyd

Interakcje substancji z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Benserazyd, jako składnik aktywny produktów leczniczych stosowanych w chorobie Parkinsona, wykazuje szereg istotnych interakcji zarówno o charakterze farmakokinetycznym, jak i farmakodynamicznym. Należy zwrócić szczególną uwagę na te interakcje, gdyż mogą one wpływać na skuteczność leczenia oraz bezpieczeństwo pacjenta.^{1 2}

Interakcje farmakokinetyczne

Interakcje farmakokinetyczne wpływają na procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu lub eliminacji produktów zawierających benserazyd i lewodopę. Wśród najważniejszych należy wymienić:

• Triheksyfenidyl – lek przeciwcholinergiczny, który zmniejsza szybkość (ale nie stopień) absorpcji lewodopy podczas stosowania z benserazydem w standardowej postaci farmaceutycznej. Co istotne, interakcja ta nie występuje przy podawaniu triheksyfenidylu z produktami o przedłużonym uwalnianiu zawierającymi lewodopę i benserazyd.^{3 4}
• Siarczan żelaza – zmniejsza maksymalne stężenie w osoczu oraz wartość AUC lewodopy o 30-50%. Ta interakcja może mieć znaczenie kliniczne, jednak nie dotyczy wszystkich pacjentów.^{5 6}
• Metoklopramid – zwiększa szybkość wchłaniania lewodopy.^{7 8}
• Domperidon – może zwiększać biodostępność lewodopy poprzez nasilenie jej wchłaniania w jelicie. Należy jednak pamiętać, że jednoczesne stosowanie lewodopy i domperidonu może zwiększać ryzyko wystąpienia arytmii.^{9 10}
• Środki zobojętniające sok żołądkowy – w przypadku jednoczesnego podawania z lewodopą i benserazydem w postaci o przedłużonym uwalnianiu zmniejszają wchłanianie lewodopy o 32%.¹¹

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne związane z benserazydem dotyczą zmian w działaniu terapeutycznym lub działaniach niepożądanych, wynikających ze współdziałania z innymi lekami. Do najważniejszych należą:

• Substancje wpływające na układ pozapiramidowy – opioidy, leki przeciwnadciśnieniowe zawierające rezerpinę oraz leki neuroleptyczne mogą hamować działanie lewodopy z benserazydem.^{12 13}
• Leki przeciwpsychotyczne – szczególnie antagoniści receptora D2, mogą hamować działanie lewodopy z benserazydem. Podczas jednoczesnego stosowania tych leków należy uważnie obserwować pacjenta pod kątem zmniejszenia skuteczności przeciwparkinsonowskiej lub nasilenia objawów choroby Parkinsona.^{14 15}
• Inhibitory MAO:
  • Jednoczesne stosowanie z nieodwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy (MAO) jest przeciwwskazane.
  • Dopuszcza się stosowanie z selektywnymi inhibitorami MAO-B (np. selegilina w dawce do 10 mg/dobę lub rasagilina) lub selektywnymi inhibitorami MAO-A (np. moklobemid).
  • Selegilina może w niektórych przypadkach zwiększać działanie przeciwparkinsonowskie lewodopy bez wywoływania niebezpiecznych interakcji.
  • Jednoczesne stosowanie selektywnego inhibitora MAO-A i selektywnego inhibitora MAO-B jest przeciwwskazane, gdyż odpowiada nieselektywnemu hamowaniu MAO.
  • Po stosowaniu nieodwracalnego, nieselektywnego inhibitora MAO (np. tranylcyprominy) należy zachować 2-tygodniową przerwę przed włączeniem lewodopy z benserazydem, ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego.

  ^{16 17}

• Leki sympatykomimetyczne – jednoczesne stosowanie z lewodopą i benserazydem nie jest zalecane, ponieważ lewodopa może nasilać działanie leków sympatykomimetycznych (np. epinefryny, norepinefryny, izoproterenolu lub amfetaminy). W przypadku konieczności łącznego stosowania należy monitorować czynność układu krążenia i rozważyć zmniejszenie dawki leków sympatykomimetycznych.^{18 19}
• Inne leki przeciwparkinsonowskie – dopuszcza się jednoczesne stosowanie lewodopy z benserazydem z agonistami dopaminy, amantadyną, lekami przeciwcholinergicznymi, selegiliną czy bromokryptyną. Należy jednak pamiętać, że może dojść do nasilenia zarówno działania leczniczego, jak i działań niepożądanych, co może wymagać redukcji dawek stosowanych leków. W przypadku rozpoczynania leczenia lewodopą z benserazydem nie należy gwałtownie odstawiać leków przeciwcholinergicznych, ponieważ działanie lewodopy pojawia się z opóźnieniem.^{20 21}
• Leki przeciwnadciśnieniowe – podczas jednoczesnego stosowania lewodopy z inhibitorem dekarboksylazy u pacjentów przyjmujących leki przeciwnadciśnieniowe może dojść do objawowego niedociśnienia ortostatycznego. Należy regularnie kontrolować ciśnienie krwi i w razie potrzeby dostosować dawkowanie leków przeciwnadciśnieniowych.^{22 23}
• Posiłki bogate w białko – spożywanie takich posiłków może osłabiać działanie lewodopy z benserazydem. Jest to spowodowane konkurencją lewodopy (należącej do grupy dużych obojętnych aminokwasów – LNAA) z aminokwasami pochodzącymi z białek diety o transport przez błonę śluzową żołądka i barierę krew-mózg.^{24 25}

Interakcje z znieczuleniem ogólnym

Szczególnej uwagi wymaga planowanie zabiegów chirurgicznych u pacjentów leczonych produktami zawierającymi benserazyd.

• Znieczulenie z zastosowaniem halotanu – ze względu na ryzyko wystąpienia wahań ciśnienia krwi i/lub arytmii, należy odstawić lewodopę z benserazydem na 12-48 godzin przed zabiegiem wymagającym znieczulenia halotanem.^{26 27}

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Lewodopa stosowana z benserazydem może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, co należy uwzględnić w procesie diagnostycznym:

• Wpływ na wyniki badań katecholamin, kreatyniny, kwasu moczowego oraz glukozy (w glukozurii).
• Możliwość wystąpienia fałszywie dodatnich wyników obecności związków ketonowych w testach paskowych (reakcja nie zmienia się po zagotowaniu próbki moczu).
• Możliwość wystąpienia fałszywie ujemnych wyników obecności glukozy w moczu przy wykorzystaniu metody z oksydazą glukozową.
• Możliwość wystąpienia fałszywie dodatnich wyników odczynu Coombsa.

^{28 29}

Interakcje substancji z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu przez pacjentów przyjmujących leki zawierające benserazyd wymaga szczególnej ostrożności. Alkohol może wpływać na farmakokinetykę i farmakodynamikę leków zawierających benserazyd i lewodopę, co może prowadzić do zmiany ich skuteczności oraz nasilenia działań niepożądanych.

Mechanizm interakcji z alkoholem

Alkohol może oddziaływać z benserazydem i lewodopą poprzez różne mechanizmy:

• Wpływ na metabolizm wątrobowy leków, co może prowadzić do zmiany stężenia substancji aktywnych we krwi
• Nasilenie działania ośrodkowego układu nerwowego, w tym sedacji i zawrotów głowy
• Potencjalne zwiększenie ryzyka niedociśnienia ortostatycznego
• Nasilenie działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego

Skutki kliniczne interakcji z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu przez pacjentów leczonych lekami zawierającymi benserazyd może prowadzić do:

• Nasilenia działania sedatywnego i zwiększenia ryzyka senności
• Pogorszenia koordynacji ruchowej i zwiększenia ryzyka upadków
• Nasilenia niedociśnienia ortostatycznego, co może skutkować zawrotami głowy i omdleniami, szczególnie przy zmianie pozycji ciała
• Nasilenia objawów niepożądanych ze strony układu pokarmowego, takich jak nudności i wymioty
• Potencjalnego zmniejszenia skuteczności terapeutycznej

W związku z powyższym, pacjenci przyjmujący leki zawierające benserazyd powinni być pouczeni o konieczności zachowania ostrożności podczas spożywania alkoholu, a najlepiej o całkowitym powstrzymaniu się od spożywania napojów alkoholowych w trakcie leczenia.

Tabela interakcji benserazydu z lekami i innymi substancjami