ostre bakteryjne zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli
Wskazanie

Ostre bakteryjne zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli (ABECB – Acute Bacterial Exacerbation of Chronic Bronchitis) to stan kliniczny charakteryzujący się nagłym nasileniem objawów przewlekłego zapalenia oskrzeli, takich jak zwiększona duszność, nasilony kaszel oraz zmiana charakteru i ilości wykrztuszanej wydzieliny. Występuje głównie u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) i jest zazwyczaj wywołane przez zakażenie bakteryjne.

Najczęstszymi patogenami odpowiedzialnymi za ABECB są Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Streptococcus pneumoniae oraz rzadziej Pseudomonas aeruginosa u pacjentów z ciężką postacią choroby. Rozpoznanie opiera się na kryteriach klinicznych, w tym zwiększonej produkcji plwociny, ropnym charakterze wydzieliny oraz nasileniu duszności.

Leczenie ostrego bakteryjnego zaostrzenia przewlekłego zapalenia oskrzeli obejmuje antybiotykoterapię, leki rozszerzające oskrzela oraz kortykosteroidy. Spośród antybiotyków stosowanych w Polsce można wymienić: amoksycylinę (Amoksiklav, Augmentin), amoksycylinę z kwasem klawulanowym (Taromentin, Forcid), makrolidy jak azytromycyna (Sumamed, Azitrolek) i klarytromycyna (Klacid, Fromilid), fluorochinolony – lewofloksacyna (Levoxa, Tavanic) i moksyfloksacyna (Avelox) oraz cefalosporyny II i III generacji (Zinnat, Cedax, Orelox).

W leczeniu kluczowe są również leki rozszerzające oskrzela, takie jak krótko i długo działające β2-mimetyki (Ventolin, Berodual, Serevent, Oxodil) oraz cholinolityki (Atrovent, Spiriva). W cięższych przypadkach stosuje się kortykosteroidy systemowe (Encorton) lub wziewne (Pulmicort, Flixotide, Seretide).

Największe trudności w leczeniu ABECB związane są z rosnącą antybiotykoopornością patogenów, zwłaszcza w przypadku pacjentów wielokrotnie leczonych antybiotykami. Innym wyzwaniem jest właściwa identyfikacja przypadków wymagających antybiotykoterapii, gdyż nie wszystkie zaostrzenia mają etiologię bakteryjną. Dodatkowym problemem jest niska adherencja pacjentów do zaleceń lekarskich oraz występowanie działań niepożądanych związanych z podawaniem antybiotyków, szczególnie u osób starszych z współistniejącymi chorobami.

Istotnym elementem postępowania jest również profilaktyka kolejnych zaostrzeń poprzez szczepienia przeciwko grypie i pneumokokom, zaprzestanie palenia tytoniu oraz regularne stosowanie leków podtrzymujących w POChP. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie ABECB może zmniejszyć ryzyko hospitalizacji i poprawić jakość życia pacjentów z przewlekłymi chorobami płuc.