Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Bactrazol

Stosowanie azytromycyny (Bactrazol 500 mg) wymaga szczególnej uwagi lekarza oraz monitorowania pacjenta ze względu na możliwość wystąpienia szeregu działań niepożądanych oraz interakcji. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące środków ostrożności podczas terapii tym antybiotykiem makrolidowym.¹

Reakcje nadwrażliwości

Podczas stosowania azytromycyny, podobnie jak w przypadku innych antybiotyków makrolidowych, odnotowano występowanie rzadkich, lecz ciężkich reakcji alergicznych. Obejmują one obrzęk naczynioruchowy, anafilaksję (która w rzadkich przypadkach może prowadzić do zgonu), a także poważne reakcje skórne, takie jak:²

• Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) – charakteryzująca się występowaniem licznych, niewielkich, jałowych krost na podłożu rumieniowym
• Pęcherzowy rumień wielopostaciowy (zespół Stevensa-Johnsona, SJS) – ciężka reakcja obejmująca skórę i błony śluzowe
• Toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella, TEN) – najcięższa postać reakcji skórnej, mogąca prowadzić do zgonu
• Wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) – reakcja obejmująca zmiany skórne, gorączkę i zajęcie narządów wewnętrznych

W niektórych przypadkach reakcji alergicznych na lek zawierający azytromycynę obserwowano nawroty objawów po ich pierwotnym ustąpieniu, co wymagało dłuższego okresu obserwacji i leczenia pacjenta. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Należy pamiętać, że po przerwaniu leczenia objawowego może dojść do nawrotu objawów alergicznych.³

Wpływ na wątrobę

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby, ponieważ wątroba jest głównym narządem uczestniczącym w eliminacji azytromycyny. W literaturze opisywano przypadki piorunującego zapalenia wątroby podczas stosowania azytromycyny, które mogło prowadzić do zagrażającej życiu niewydolności wątroby. Ryzyko może być zwiększone u pacjentów z wcześniej istniejącymi chorobami wątroby lub stosujących inne leki o działaniu hepatotoksycznym.⁴

Konieczne jest prowadzenie ścisłej obserwacji pacjenta pod kątem objawów przedmiotowych i podmiotowych zaburzeń czynności wątroby, takich jak:⁵

• Szybki rozwój astenii (osłabienia)
• Żółtaczka
• Ciemne zabarwienie moczu
• Skłonność do krwawień
• Encefalopatia wątrobowa

W przypadku wystąpienia powyższych objawów należy bezzwłocznie przeprowadzić badania czynności wątroby i przerwać podawanie azytromycyny, jeśli wystąpią zaburzenia jej funkcji.⁶

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (współczynnik przesączania kłębuszkowego <10 ml/min) obserwowano zwiększenie całkowitego narażenia organizmu na azytromycynę o 33%. Fakt ten należy uwzględnić podczas ustalania dawkowania leku u takich pacjentów.⁷

Wydłużenie repolaryzacji serca i odstępu QT

Podczas leczenia antybiotykami makrolidowymi, w tym azytromycyną, obserwowano wydłużenie repolaryzacji serca i odstępu QT, co wiąże się z ryzykiem rozwoju zaburzeń rytmu serca, w szczególności częstoskurczu typu torsade de pointes. Ze względu na to ryzyko należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania azytromycyny u następujących grup pacjentów:⁸

• Pacjenci z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem odstępu QT – u tych osób podawanie leku może dodatkowo nasilić istniejące już zaburzenia repolaryzacji
• Pacjenci leczeni innymi substancjami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak:
  • Leki przeciwarytmiczne klasy IA (chinidyna, prokainamid)
  • Leki przeciwarytmiczne klasy III (dofetylid, amiodaron, sotalol)
  • Cyzapryd i terfenadyna
  • Leki przeciwpsychotyczne (np. pimozyd)
  • Leki przeciwdepresyjne (np. cytalopram)
  • Fluorochinolony (np. moksyfloksacyna, lewofloksacyna)
• Pacjenci z zaburzeniami elektrolitowymi, zwłaszcza z hipokaliemią (niski poziom potasu) i hipomagnezemią (niski poziom magnezu)
• Pacjenci z istotną klinicznie bradykardią (zwolnienie rytmu serca), zaburzeniami rytmu serca lub ciężką niewydolnością serca

Szczególną ostrożność należy zachować stosując lek u kobiet i pacjentów w podeszłym wieku, u których ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca jest zwiększone.⁹

Zakażenia paciorkowcowe

W leczeniu zapalenia gardła i migdałków podniebiennych spowodowanego przez Streptococcus pyogenes oraz w profilaktyce ostrej gorączki reumatycznej lekiem pierwszego wyboru pozostaje penicylina. Chociaż azytromycyna wykazuje skuteczność w leczeniu zakażeń gardła wywołanych przez paciorkowce, to nie przeprowadzono badań potwierdzających jej skuteczność w zapobieganiu ostrej gorączce reumatycznej.¹⁰

Choroby przenoszone drogą płciową

Podczas leczenia chorób przenoszonych drogą płciową, konieczne jest wykluczenie współistniejącego zakażenia Treponema pallidum (kiła) przed rozpoczęciem terapii azytromycyną.¹¹

Ryzyko nadkażeń

Podczas leczenia azytromycyną zaleca się obserwowanie pacjenta pod kątem wystąpienia objawów nadkażeń (np. zakażeń grzybiczych), które mogą rozwinąć się w wyniku eliminacji wrażliwej flory bakteryjnej i zaburzenia równowagi mikrobiologicznej.¹²

Biegunka związana z Clostridium difficile

Po zastosowaniu niemal każdej substancji przeciwbakteryjnej, w tym azytromycyny, zgłaszano występowanie biegunki związanej z zakażeniem Clostridium difficile (CDAD). Nasilenie tego powikłania może wahać się od łagodnej biegunki po zapalenie okrężnicy mogące prowadzić do zgonu. Stosowanie antybiotyków zmienia prawidłową florę bakteryjną okrężnicy, co może prowadzić do nadmiernego namnażania C. difficile.¹³

Clostridium difficile wytwarza toksyny A i B, które przyczyniają się do rozwoju CDAD. Szczepy wytwarzające hipertoksyny powodują zwiększenie zachorowalności i śmiertelności, gdyż zakażenia te mogą być oporne na leczenie antybiotykami i mogą prowadzić do konieczności wykonania kolektomii (usunięcia okrężnicy).¹⁴

Należy zawsze uwzględnić możliwość zakażenia C. difficile u pacjentów, u których biegunka wystąpiła w trakcie lub po antybiotykoterapii. Dokładny wywiad jest niezbędny, ponieważ przypadki CDAD notowano nawet ponad dwa miesiące po zakończeniu podawania leków przeciwbakteryjnych.¹⁵

Stosowanie długotrwałe

Nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności azytromycyny stosowanej długotrwale. W przypadku szybko nawracających zakażeń, należy rozważyć zastosowanie alternatywnego leku przeciwbakteryjnego.¹⁶

Interakcja z alkaloidami sporyszu

Jednoczesne stosowanie alkaloidów sporyszu i antybiotyków makrolidowych może przyspieszyć wystąpienie objawów zatrucia sporyszem (ergotyzm). Chociaż nie badano bezpośrednio interakcji pomiędzy alkaloidami sporyszu i azytromycyną, nie należy stosować tych leków jednocześnie ze względu na potencjalne ryzyko ergotyzmu.¹⁷

Zaburzenia neurologiczne i psychiczne

Należy zachować ostrożność podczas stosowania azytromycyny u pacjentów z zaburzeniami neurologicznymi lub psychicznymi ze względu na ryzyko nasilenia istniejących objawów lub wystąpienia nowych zaburzeń.¹⁸

Miastenia

W trakcie leczenia azytromycyną obserwowano zaostrzenie objawów miastenii lub wystąpienie zespołu miastenicznego. Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania leku u pacjentów z rozpoznaną miastenią oraz monitorować stan pacjenta pod kątem nasilenia objawów choroby.¹⁹

Zakażone rany oparzeniowe

Azytromycyny nie należy stosować w leczeniu zakażonych ran oparzeniowych, gdyż nie wykazano jej skuteczności w tym wskazaniu.²⁰

Leczenie zakażeń wywołanych przez kompleks Mycobacterium avium u dzieci

Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność azytromycyny w leczeniu zakażeń wywołanych przez kompleks Mycobacterium avium (MAC) lub w zapobieganiu im u dzieci nie zostały ustalone, dlatego nie zaleca się stosowania leku w tym wskazaniu u pacjentów pediatrycznych.²¹

Informacja o substancji pomocniczej

Produkt leczniczy Bactrazol zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że lek uznaje się za „wolny od sodu”. Informacja ta jest istotna dla pacjentów stosujących dietę z kontrolowaną zawartością sodu.²²