objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Levofloxacin Sandoz 5 mg/ml
Lewofloksacyna, fluorochinolon dostępny w roztworze do infuzji o stężeniu 5 mg/ml (dawki 250 mg i 500 mg), charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (99-100%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Lek wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (30-40%) i dużą objętość dystrybucji (~100 l), co umożliwia skuteczną penetrację do tkanek takich jak błona śluzowa oskrzeli, płyn powlekający nabłonek dróg oddechowych, makrofagi pęcherzykowe, tkanka płuc, skóra, gruczoł krokowy oraz mocz. Lewofloksacyna jest metabolizowana w niewielkim stopniu (<5%), a jej eliminacja odbywa się głównie przez nerki (>85% dawki) z okresem półtrwania 6-8 godzin, co pozwala na stosowanie dawek 500 mg raz lub dwa razy na dobę zarówno drogą doustną, jak i dożylną bez konieczności modyfikacji dawkowania.
biodostępność, błona śluzowa oskrzeli, ciężka niewydolność nerek, demetylolewofloksacyna, farmakokinetyka liniowa, fluorochinolon, inwersja chiralna, klirens, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, łagodna niewydolność nerek, lewofloksacyna, makrofag pęcherzykowy, N-tlenek lewofloksacyny, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn nabłonkowy dróg oddechowych, pole pod krzywą stężenia, roztwór do infuzji, stabilność stereochemiczna, stan stacjonarny, stężenie maksymalne w osoczu, umiarkowana niewydolność nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tifay 14 mg
Teriflunomid, podawany doustnie w dawce 14 mg (Tifay), charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością (~100%) oraz osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu w ciągu 1-4 godzin po wielokrotnym podaniu. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek 7-14 mg, a jego stężenie stacjonarne osiągane jest powoli, po około 100 dniach stosowania, z 34-krotnym współczynnikiem kumulacji AUC. Teriflunomid wiąże się silnie z białkami osocza (>99%, głównie albuminami) i ma objętość dystrybucji około 11 l po dożylnym podaniu, choć dystrybucja do tkanek może być większa. Metabolizm jest umiarkowany, głównie przez hydrolizę, a eliminacja odbywa się przede wszystkim z żółcią (60,1% dawki w ciągu 21 dni, z czego 37,5% z kałem i 22,6% z moczem). Mediana okresu półtrwania wynosi około 19 dni, a całkowity klirens po dożylnym podaniu to 30,5 ml/h. Pokarm nie wpływa istotnie na farmakokinetykę leku.
biodostępność, cholestyramina, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka populacyjna, hydroliza, klirens, liniowa farmakokinetyka, N-acetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, sekrecja bezpośrednia, sprzęganie z siarczanami, stężenie stacjonarne, stwardnienie rozsiane, substrat transportera, teriflunomid, TIFAY, transporter BCRP, utlenianie, wchłanianie zwrotne, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie z żółcią, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Meaxin 400 mg
Imatynib wykazuje przewidywalną i liniową farmakokinetykę w dawkach od 25 do 1000 mg, z bardzo wysoką biodostępnością doustną wynoszącą 98%. Po podaniu doustnym okres półtrwania wynosi około 18 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. Lek wiąże się w 95% z białkami osocza, głównie albuminą i kwaśną alfa-glikoproteiną. Głównym metabolitem jest pochodna N-demetylowa piperazyny, której ekspozycja stanowi 16% AUC imatynibu. Metabolizm imatynibu odbywa się głównie przez enzym CYP3A4, a lek sam jest inhibitorem izoenzymów CYP2C9, CYP2D6 i CYP3A4/5, co może prowadzić do interakcji farmakokinetycznych z innymi lekami metabolizowanymi przez te szlaki. Kumulacja leku w stanie równowagi wynosi 1,5-2,5-krotnie przy podawaniu raz na dobę. Wydalanie odbywa się głównie z kałem (68% dawki) oraz moczem (13% dawki), z czego 25% dawki jest wydalane w formie niezmienionej.
5-fluorouracyl, biodostępność doustna, CYP3A4, dysfunkcja wątroby, erytromycyna, farmakokinetyka imatynibu, flukonazol, hamowanie CYP2C8, inhibitor konkurencyjny, izoenzymy CYP, klirens leku, kwaśna alfa-glikoproteina, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, objętość dystrybucji, okres półtrwania, paklitaksel, Ph+ ALL, pochodna N-demetylowa, powierzchnia ciała, przewlekła białaczka szpikowa, stężenie albumin, stężenie bilirubiny, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik masy ciała, wysokotłuszczowy posiłek, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia hematologiczne, zmienność międzyosobnicza, znakowanie izotopowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Valtap HCT 160 mg + 25 mg
Valtap HCT to lek złożony zawierający walsartan i hydrochlorotiazyd, które wykazują odrębne profile farmakokinetyczne. Walsartan charakteryzuje się biodostępnością około 23%, osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po 2-4 godzinach, a jego eliminacja przebiega głównie z kałem (83%) i w mniejszym stopniu z moczem (13%), z okresem półtrwania około 6 godzin. Walsartan silnie wiąże się z białkami osocza (94-97%) i nie jest usuwany przez dializę. Hydrochlorotiazyd ma biodostępność 70%, Tmax około 2 godzin, jest wydalany głównie z moczem (>95%) i może być eliminowany podczas dializy. Wspólne podanie obu substancji powoduje zmniejszenie dostępności układowej hydrochlorotiazydu o około 30%, jednak nie wpływa to na skuteczność terapeutyczną leku, potwierdzoną w badaniach klinicznych jako przewyższającą monoterapię. Pokarm zmniejsza AUC i Cmax walsartanu odpowiednio o 40% i 50%, ale nie osłabia klinicznie działania leku, dlatego może być podawany niezależnie od posiłków.
biodostępność bezwzględna, biotransformacja, dializoterapia, działanie przeciwnadciśnieniowe, erytrocyty, filtracja nerkowa, GFR, kanaliki nerkowe, kinetyka eliminacji, klirens nerkowy, klirens walsartanu, nadciśnienie tętnicze, narażenie ogólnoustrojowe, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, stężenie w osoczu, terapia skojarzona, walsartan i hydrochlorotiazyd, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Przedawkowanie – Relsed 4 mg/ml (10 mg/2,5 ml)
Przedawkowanie mikrowlewki doodbytniczej RELSED zawierającej diazepam (4 mg/ml, 10 mg/2,5 ml) może prowadzić do depresji ośrodkowego układu nerwowego i układu oddechowego. Objawy kliniczne różnią się w zależności od nasilenia przedawkowania: lekkie obejmują senność i stany splątania z zachowaną reakcją na bodźce głosowe i bez zaburzeń oddychania, natomiast ciężkie manifestują się ataksją, niedociśnieniem, osłabieniem mięśni, zahamowaniem oddychania oraz śpiączką, często z niewydolnością oddechową i niestabilnością hemodynamiczną. W lekkich przypadkach zaleca się leczenie objawowe, monitorowanie parametrów życiowych i odpowiednie nawodnienie, natomiast ciężkie przedawkowanie wymaga intensywnej terapii obejmującej monitorowanie funkcji życiowych, podtrzymywanie układu oddechowego (w tym intubację i wentylację mechaniczną) oraz stabilizację układu krążenia.
antagonista receptorów benzodiazepinowych, ataksja, benzodiazepina, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dializoterapia, diazepam, flumazenil, metoda nerkozastępcza, mikrowlewka doodbytnicza, niedociśnienie, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność oddechowa, objętość dystrybucji, parametry życiowe, senność, stan splątania, wentylacja mechaniczna, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia krążeniowo-oddechowe, zaburzenie neurologiczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Metformin Bluefish 500 mg
Metformina chlorowodorek, substancja czynna preparatu Metformin Bluefish w dawce 500 mg (390 mg metforminy), charakteryzuje się farmakokinetyką obejmującą maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane po około 2,5 godzinach (tmax) oraz biodostępnością na poziomie 50-60% po podaniu doustnym dawki 500 mg lub 850 mg. Około 20-30% dawki jest wydalane z kałem w postaci niezmienionej, co wskazuje na niepełne wchłanianie i nieliniowość farmakokinetyki absorpcji. Stan stacjonarny stężenia metforminy w osoczu (<1 µg/ml) osiągany jest w ciągu 24-48 godzin, a maksymalne stężenia w badaniach klinicznych nie przekraczają 5 µg/ml nawet przy maksymalnych dawkach. Obecność pokarmu obniża Cmax o 40%, AUC o 25% oraz wydłuża tmax o 35 minut, choć kliniczne znaczenie tych zmian pozostaje nieustalone. Metformina wykazuje bardzo niskie wiązanie z białkami osocza, a jej objętość dystrybucji (Vd) wynosi od 63 do 276 litrów, co świadczy o szerokiej dystrybucji tkankowej, w tym do erytrocytów, które stanowią drugi kompartment dystrybucji.
biodostępność, cukrzyca, dystrybucja tkankowa, ekspozycja ogólnoustrojowa, eliminacja metforminy, erytrocyty, filtracja kłębuszkowa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, metformina chlorowodorek, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, schemat dawkowania, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe - Leksykon substancji czynnych
Azacytydyna – Właściwości farmakokinetyczne
Azacytydyna, stosowana w terapii zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu podskórnym (Cmax 750 ± 403 ng/ml osiągane w 0,5 h) oraz wysoką dostępnością biologiczną (~89% w porównaniu do podania dożylnego). Farmakokinetyka wykazuje proporcjonalność dawki w zakresie 25-100 mg/m². Objętość dystrybucji po podaniu dożylnym wynosi 76 ± 26 l, a klirens układowy 147 ± 47 l/h. Azacytydyna jest metabolizowana głównie przez spontaniczną hydrolizę i deaminację przez deaminazę cytydynową, bez udziału izoenzymów cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych związanych z CYP. Czas półtrwania eliminacji wynosi około 41 ± 8 minut, a lek jest wydalany głównie przez nerki (50-85% podanej dawki w moczu). Nie obserwuje się kumulacji przy podawaniu 75 mg/m² podskórnie przez 7 dni.
całkowita remisja, czas półtrwania eliminacji, deaminacja, deaminaza cytydynowa, dostępność biologiczna, farmakogenomika, frakcja wątrobowa S9, hodowla hepatocytów, izoenzym cytochromu P450, klirens układowy, maksymalne stężenie w osoczu, młodzieńcza białaczka mielomonocytowa, nawrót molekularny AML, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, ostra białaczka szpikowa, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm deaminazy cytydynowej, przewlekła białaczka mielomonocytowa, spontaniczna hydroliza, sulfotransferaza, transferaza glutationowa, UDP-glukuronozylotransferaza, właściwość farmakokinetyczna, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ondansetron B. Braun 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 2 mg/ml
Ondansetron charakteryzuje się stabilną farmakokinetyką niezależną od wielokrotnego podawania, z biodostępnością około 60% po podaniu doustnym i maksymalnym stężeniem w osoczu 30 ng/ml po dawce 8 mg osiąganym w 1,5 godziny. Podanie dożylne 4 mg w 5 minut skutkuje stężeniem około 65 ng/ml, natomiast podanie domięśniowe osiąga 25 ng/ml już po 10 minutach. Objętość dystrybucji wynosi około 140 litrów, a wiązanie z białkami osocza 70-76%. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, bez wpływu polimorfizmu CYP2D6, a eliminacja nerkowa niezmienionego leku jest minimalna (<5%). Okres półtrwania u dorosłych wynosi około 3 godziny, co determinuje schemat dawkowania. W populacji pediatrycznej obserwuje się zmienność farmakokinetyczną zależną od wieku, z wydłużonym okresem półtrwania (6,7 godz.) i zmniejszonym klirensem u niemowląt 1-4 miesięcy, co uzasadnia dawkowanie oparte na masie ciała. U dzieci starszych parametry są bardziej zbliżone do dorosłych, a ekspozycja (AUC) jest porównywalna w grupach wiekowych powyżej 5 miesięcy.
biodostępność, biologiczny okres półtrwania, CINV, Cmax, działanie przeciwwymiotne, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja systemowa, farmakokinetyka ondansetronu, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, niewydolność wątroby, nudności i wymioty pooperacyjne, objętość dystrybucji, odstęp QTcF, ondansetron, polimorfizm debryzochinowy, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fulvestrant Sandoz 250 mg/5 ml
Fulwestrant Sandoz podawany domięśniowo w dawce 500 mg charakteryzuje się powolnym wchłanianiem z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) około 25,1 ng/ml po około 5 dniach oraz stabilizacją stężeń w osoczu w ciągu pierwszego miesiąca terapii. Średnia wartość AUC wynosi 475 ng⋅dni/ml, a Cmin 16,3 ng/ml, z około 3-krotną różnicą między stężeniem maksymalnym a minimalnym. Lek wykazuje dużą pozorną objętość dystrybucji (3-5 l/kg) i silne wiązanie z białkami osocza (99%), głównie z lipoproteinami VLDL, LDL i HDL. Metabolizm fulwestrantu obejmuje przemiany podobne do endogennych steroidów, z udziałem CYP3A4 oraz innych enzymów pozacytochromowych, a lek nie wykazuje hamowania izoenzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Eliminacja zachodzi głównie przez metabolity wydalane z kałem, z klirensem 11±1,7 ml/min/kg i długim okresem półtrwania około 50 dni.
białka osocza, cytochrom P450, enzym CYP3A4, farmakokinetyka, fulwestrant, HDL, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens, LDL, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie domięśniowe, przedwczesne dojrzewanie płciowe, SHBG, stan stacjonarny, stężenie osoczowe, VLDL, zespół McCune’a-Albrighta - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Perindopril/Amlodipine Krka 8 mg + 5 mg
Preparat Perindopril/Amlodipine Krka wykazuje farmakokinetykę charakterystyczną dla obu składników aktywnych. Peryndopryl, będący prolekiem, jest szybko wchłaniany z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 1 godzinie, a jego aktywny metabolit – peryndoprylat – po 3-4 godzinach. Biodostępność peryndoprylu w formie peryndoprylatu wynosi 27%, a jej konwersja jest obniżona przez spożycie pokarmu, co uzasadnia zalecenie przyjmowania leku na czczo. Peryndoprylat wiąże się z białkami osocza w 20%, ma objętość dystrybucji około 0,2 l/kg i jest eliminowany głównie przez nerki z okresem półtrwania około 17 godzin, co pozwala na osiągnięcie stanu stacjonarnego po 4 dniach terapii. U pacjentów z niewydolnością nerek, serca oraz w podeszłym wieku obserwuje się zmniejszoną eliminację, co wymaga monitorowania parametrów nerkowych i elektrolitów. W przypadku marskości wątroby klirens wątrobowy peryndoprylu jest zmniejszony o połowę, jednak bez konieczności modyfikacji dawki ze względu na niezmienioną produkcję peryndoprylatu.
badanie in vitro, biodostępność amlodypiny, biodostępność leku, faza eliminacji, kinetyka peryndoprylu, klirens amlodypiny, klirens peryndoprylatu, konwertaza angiotensyny, marskość wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania amlodypiny, peryndoprylat, prolek, stan stacjonarny, stężenie kreatyniny, stężenie peryndoprylatu, szybkie wchłanianie, wartość AUC, wchłanianie leku, wiązanie z białkami, właściwość farmakokinetyczna, zaburzenie czynności wątroby, zależność liniowa, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fluconazole Polfarmex 200 mg
Flukonazol wykazuje przewidywalny, liniowy profil farmakokinetyczny niezależnie od drogi podania (doustnej lub dożylnej), z biodostępnością doustną około 90%. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest w ciągu 0,5-1,5 godziny po podaniu na czczo. Lek charakteryzuje się niskim wiązaniem z białkami osocza (11-12%) i objętością dystrybucji zbliżoną do całkowitej objętości wody ustrojowej, co umożliwia dobrą penetrację do tkanek i płynów ustrojowych, w tym do płynu mózgowo-rdzeniowego (około 80% stężenia osoczowego). Flukonazol kumuluje się w warstwie rogowej naskórka (73 μg/g po 12 dniach terapii dawką 50 mg/dobę) oraz w paznokciach (4,05 μg/g w zdrowych po 4 miesiącach terapii 150 mg/tydzień), co tłumaczy jego skuteczność w leczeniu grzybic skóry i paznokci. Metabolizm leku jest minimalny (11% metabolitów w moczu), a eliminacja głównie nerkowa (80% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania około 30 godzin u dorosłych, co umożliwia dawkowanie raz na dobę.
AUC, biodostępność, dawka nasycająca, dializa otrzewnowa, farmakokinetyka, faza eliminacji, flukonazol, grzybica paznokci, grzybicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, hemodializa, inhibitor izoenzymów cytochromu P450, izoenzymy cytochromu P450, kandydoza pochwy, klirens flukonazolu, klirens kreatyniny, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn ustrojowy, profil farmakokinetyczny, stan stacjonarny, warstwa rogowa naskórka, zaburzenie czynności nerek