Właściwości farmakokinetyczne leku Tazocin

Produkt leczniczy Tazocin, zawierający piperacylinę i tazobaktam, wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które determinują jego dystrybucję i działanie w organizmie. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis poszczególnych parametrów farmakokinetycznych tego leku, istotnych z punktu widzenia zastosowania klinicznego.¹

Wchłanianie

Po podaniu dawki 4 g piperacyliny + 0,5 g tazobaktamu w postaci infuzji dożylnej trwającej 30 minut, obserwuje się maksymalne stężenie w osoczu krwi wynoszące 298 µg/ml dla piperacyliny oraz 34 µg/ml dla tazobaktamu. Parametry te są kluczowe dla osiągnięcia efektu terapeutycznego.²

Dystrybucja

Zarówno piperacylina, jak i tazobaktam charakteryzują się umiarkowanym stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym około 30%. Co istotne, obecność innych związków chemicznych nie wpływa na ten parametr. Natomiast w przypadku metabolitu tazobaktamu, stopień wiązania z białkami osocza jest znacząco niższy.³

Przenikanie piperacyliny i tazobaktamu do tkanek oraz płynów ustrojowych jest bardzo dobre. Substancje te efektywnie penetrują do takich struktur jak: błona śluzowa jelit, pęcherzyk żółciowy, płuca, żółć oraz kości. Średnie stężenie obu substancji w tkankach osiąga wartość od 50% do 100% stężenia obserwowanego w osoczu. Warto podkreślić, że u pacjentów bez stanu zapalnego opon mózgowych, penetracja do płynu mózgowo-rdzeniowego jest niewielka, co jest charakterystyczne również dla innych antybiotyków z grupy penicylin.⁴

Metabolizm

Piperacylina podlega procesowi metabolizmu do deetylowej pochodnej, która charakteryzuje się mniejszą aktywnością przeciwbakteryjną w porównaniu do związku macierzystego. Tazobaktam natomiast jest przekształcany do pojedynczego metabolitu, który nie wykazuje aktywności wobec drobnoustrojów.⁵

Eliminacja

Eliminacja piperacyliny i tazobaktamu odbywa się głównie przez nerki. W procesie tym uczestniczą dwa mechanizmy: przesączanie kłębuszkowe oraz wydzielanie kanalikowe.⁶

Piperacylina jest wydalana szybko, głównie w postaci niezmienionej, z 68% dawki pojawiającej się w moczu. Tazobaktam oraz jego metabolit są również wydalane głównie przez nerki. Około 80% podanej dawki tazobaktamu wydala się w postaci niezmienionej, natomiast pozostała część w postaci metabolitu. Dodatkowo, zarówno piperacylina, tazobaktam, jak i deetylowa pochodna piperacyliny są wydzielane do żółci.⁷

Parametry kinetyczne

U osób zdrowych okres półtrwania w fazie eliminacji z osocza dla połączenia piperacyliny z tazobaktamem wynosi od 0,7 do 1,2 godziny po podaniu jednorazowym lub wielokrotnym. Co istotne, czas ten nie jest zależny od zastosowanej dawki ani czasu trwania infuzji dożylnej. Należy podkreślić, że okres półtrwania w fazie eliminacji, zarówno dla piperacyliny, jak i tazobaktamu, ulega wydłużeniu przy zmniejszonym klirensie nerkowym.⁸

W badaniach farmakokinetycznych nie zaobserwowano istotnych zmian w parametrach piperacyliny pod wpływem tazobaktamu. Jednakże piperacylina może powodować niewielkie zmniejszenie klirensu tazobaktamu.⁹

Farmakokinetyka w wybranych grupach pacjentów

Pacjenci z niewydolnością wątroby

U pacjentów z marskością wątroby obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania zarówno piperacyliny, jak i tazobaktamu, w porównaniu do osób zdrowych. W przypadku piperacyliny okres półtrwania jest dłuższy o około 25%, natomiast dla tazobaktamu wydłużenie to wynosi około 18%.¹⁰

Pacjenci z niewydolnością nerek

Okresy półtrwania piperacyliny i tazobaktamu wydłużają się wraz ze zmniejszaniem się klirensu kreatyniny. U pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 20 ml/min, okres półtrwania piperacyliny jest dwukrotnie dłuższy, a tazobaktamu aż czterokrotnie dłuższy w porównaniu do pacjentów z prawidłową funkcją nerek.¹¹

Dializoterapia

W trakcie leczenia nerkozastępczego obserwuje się następujące parametry eliminacji leku:

• Podczas hemodializy usuwane jest od 30% do 50% dawki piperacyliny z tazobaktamem oraz dodatkowo 5% dawki tazobaktamu w postaci metabolitu.¹²
• Podczas dializy otrzewnowej usuwane jest około 6% dawki piperacyliny i 21% dawki tazobaktamu oraz do 18% dawki tazobaktamu w postaci metabolitu.¹³

Dzieci i młodzież

Analizy farmakokinetyczne w populacji pediatrycznej wykazały, że szacunkowy klirens u dzieci w wieku od 9 miesięcy do 12 lat jest porównywalny do obserwowanego u osób dorosłych. Średnia wartość w tej populacji wynosi 5,64 (0,34) ml/min/kg mc. U młodszych dzieci, w wieku od 2 do 9 miesięcy, szacunkowy klirens piperacyliny stanowi około 80% tej wartości.¹⁴

Średnia objętość dystrybucji piperacyliny w populacji pediatrycznej wynosi 0,243 (0,011) l/kg mc. i nie wykazuje zależności od wieku pacjenta.¹⁵

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się wydłużenie średniego okresu półtrwania zarówno piperacyliny, jak i tazobaktamu w porównaniu do osób młodszych. Dla piperacyliny czas ten jest dłuższy o 32%, natomiast dla tazobaktamu o 55%. Różnica ta jest prawdopodobnie spowodowana związanymi z wiekiem zmianami w klirensie kreatyniny.¹⁶

Różnice między grupami etnicznymi

Badania nie wykazały istotnych różnic w farmakokinetyce piperacyliny i tazobaktamu pomiędzy zdrowymi ochotnikami pochodzenia azjatyckiego (n=9) a kaukaskiego (n=9), którym podano jednorazową dawkę 4 g piperacyliny + 0,5 g tazobaktamu.¹⁷