Właściwości farmakodynamiczne

Właściwości farmakodynamiczne
Tazocin 2 g + 0,25 g

Tazocin to lek przeciwbakteryjny z grupy penicylin połączonych z inhibitorem beta-laktamaz (piperacylina 8:1 tazobaktam), stosowany ogólnie i klasyfikowany pod kodem ATC J01CR05. Piperacylina działa bakteriobójczo poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej bakterii, natomiast tazobaktam pełni funkcję inhibitora beta-laktamaz, rozszerzając spektrum działania piperacyliny na bakterie wytwarzające beta-laktamazy, z wyjątkiem enzymów AmpC i metalo-beta-laktamaz. Kluczowym parametrem farmakodynamicznym jest czas, w którym stężenie piperacyliny w osoczu przekracza MIC (T>MIC), co determinuje skuteczność terapii. Oporność może rozwijać się przez enzymy beta-laktamaz niewrażliwe na tazobaktam, modyfikacje białek wiążących penicylinę (PBP), zmniejszoną przepuszczalność błony komórkowej oraz aktywne wypompowywanie leku, szczególnie u bakterii Gram-ujemnych.

Pobierz ChPL PDF Tazocin – Proszek do sporządzania roztworu do infuzji – 2 g + 0,25 g

Właściwości farmakodynamiczne

Mechanizm działania
Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne
Mechanizmy oporności
Wartości graniczne MIC
Kolejne rozdziały

Wskazania

Substancja czynna

Kategoria leku

Lek Tazocin należy do grupy farmakoterapeutycznej: leki przeciwbakteryjne do stosowania ogólnego, połączenia penicylin z inhibitorami beta-laktamazy i jest klasyfikowany pod kodem ATC: J01C R05. Zawiera on dwie substancje czynne: piperacylinę oraz tazobaktam, występujące w stosunku 8:1 (2 g piperacyliny + 0,25 g tazobaktamu lub 4 g piperacyliny + 0,5 g tazobaktamu).¹

Mechanizm działania

Piperacylina stanowi półsyntetyczną penicylinę o szerokim spektrum działania. Jej działanie bakteriobójcze polega na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii, co prowadzi do ich śmierci. Natomiast tazobaktam jest beta-laktamem strukturalnie zbliżonym do penicylin, który pełni rolę inhibitora wielu enzymów beta-laktamaz. Enzymy te są wytwarzane przez drobnoustroje i zwykle powodują oporność na antybiotyki beta-laktamowe, takie jak penicyliny i cefalosporyny. Warto zaznaczyć, że tazobaktam nie wykazuje aktywności hamującej wobec enzymów AmpC ani metalo-beta-laktamaz. Dzięki obecności tazobaktamu, spektrum działania piperacyliny ulega rozszerzeniu o wiele bakterii wytwarzających beta-laktamazy, które nabyły oporność na samą piperacylinę.²

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

Dla skuteczności piperacyliny kluczowym parametrem farmakodynamicznym jest czas, w którym jej stężenie w osoczu przekracza minimalne stężenie hamujące wzrost bakterii (T>MIC). Jest to główny wyznacznik efektywności przeciwbakteryjnej tego antybiotyku.³

Mechanizmy oporności

Oporność bakterii na kombinację piperacyliny z tazobaktamem może rozwijać się na drodze dwóch głównych mechanizmów:

Unieczynnienie piperacyliny przez beta-laktamazy, które nie są hamowane przez tazobaktam – dotyczy to enzymów z klas molekularnych B (metalo-beta-laktamazy), C (cefalosporynazy) i D (oksacylinazy).⁴
Modyfikacja białek wiążących penicylinę (PBP) w komórkach bakteryjnych, co prowadzi do zmniejszenia powinowactwa piperacyliny do jej molekularnych celów w bakteriach.⁵

Dodatkowo, zmiany w przepuszczalności błony komórkowej bakterii oraz zwiększona ekspresja systemów aktywnego wypompowywania leku z komórki (tzw. wielolekowych pomp efflux) mogą również przyczyniać się do rozwoju oporności na piperacylinę z tazobaktamem. Mechanizmy te występują szczególnie często u bakterii Gram-ujemnych.⁶

Wartości graniczne MIC

Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości (EUCAST) określił graniczne wartości minimalnego stężenia hamującego (MIC) dla piperacyliny z tazobaktamem. Wartości te służą do klasyfikacji drobnoustrojów jako wrażliwe, średnio wrażliwe lub oporne na ten lek. Zgodnie z wersją 12.0 dokumentu EUCAST (obowiązującą od 01.01.2022), w badaniach lekowrażliwości stężenie tazobaktamu jest stałe i wynosi 4 mg/l.⁷

Patogen	Wartości graniczne zależne od gatunku bakterii (S≤/R>), mg/l piperacyliny
Enterobacterales (dawniej Enterobacteriaceae)	8/8
Pseudomonas aeruginosa	<0,001/16
Haemophilus influenzae	0,25/0,25
Rodzaj Bacteroides (z wyjątkiem B. thetaiotaomicron)	8/8
Rodzaj Prevotella	0,5/0,5
Fusobacterium necrophorum	0,5/0,5
Clostridium perfringens	0,5/0,5
Cutibacterium acnes	0,25/0,25
Achromobacter xylosoxidans	4/4
Rodzaj Vibrio	1/1
Wartości graniczne (PK/PD) niezależne od gatunku bakterii	8/16

Dla niektórych patogenów, takich jak rodzaj Staphylococcus, rodzaj Enterococcus, paciorkowce grupy A, B, C i G, Streptococcus pneumoniae, grupa Streptococcus viridans oraz Moraxella catarrhalis, EUCAST nie określił wartości granicznych zależnych od gatunku.⁸

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.