objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mycosyst 200 mg
Flukonazol, substancja czynna Mycosyst 200 mg, wykazuje wysoką biodostępność (>90%) po podaniu doustnym, z szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (0,5-1,5 h). Lek charakteryzuje się proporcjonalnością stężeń do dawki oraz długim okresem półtrwania eliminacji (~30 h u dorosłych), co umożliwia wygodne schematy dawkowania (np. pojedyncza dawka dobowo lub raz w tygodniu). Flukonazol przenika do płynów ustrojowych, osiągając stężenia w płynie mózgowo-rdzeniowym do 80% stężenia w osoczu, co jest istotne w terapii zakażeń OUN. W skórze i paznokciach kumuluje się długo po zakończeniu terapii (np. 4,05 μg/g w zdrowych paznokciach po 4 miesiącach stosowania 150 mg/tydzień). Metabolizm flukonazolu jest minimalny (11% wydalane z moczem w formie metabolitów), a lek jest umiarkowanym inhibitorem CYP2C9 i CYP3A4 oraz silnym inhibitorem CYP2C19, co wymaga uwagi przy politerapii. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (80% dawki w postaci niezmienionej), a klirens koreluje z klirensem kreatyniny.
biodostępność, ciężka niewydolność nerek, dawka nasycająca, dializa otrzewnowa, diuretyk, faza eliminacji, flukonazol, grzybicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, hemodializa, kandydoza błony śluzowej, kandydoza pochwy, klirens flukonazolu, klirens kreatyniny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osłabiona czynność nerek, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dożylne, pole pod krzywą AUC, spożycie pokarmu, stężenie leku w osoczu, stężenie stanu stacjonarnego, stężenie w osoczu, substancja czynna, wiązanie z białkami osocza, zakażenie grzybicze paznokci, zakażenie ośrodkowego układu nerwowego - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Metformin Vitabalans 1000 mg
Metformina, zawarta w produkcie Metformin Vitabalans w dawkach 500 mg i 1000 mg (odpowiednio 390 mg i 780 mg metforminy), charakteryzuje się farmakokinetyką nieliniową z Tmax około 2,5 godziny i biodostępnością 50-60%. Znaczna część dawki (20-30%) nie ulega wchłonięciu i jest wydalana z kałem. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) przy maksymalnych dawkach nie przekracza 4 µg/ml, a stężenie w stanie stacjonarnym utrzymuje się poniżej 1 µg/ml. Pokarm zmniejsza Cmax o 40%, AUC o 25% i wydłuża Tmax o około 35 minut, choć kliniczne znaczenie tych zmian jest niejednoznaczne. Metformina wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza, dobrą penetrację do tkanek (Vd 63-276 l) oraz przenika do erytrocytów, które stanowią dodatkowy kompartment dystrybucji. Lek nie ulega metabolizmowi i jest wydalany z moczem w postaci niezmienionej, z klirensem nerkowym >400 ml/min, co wskazuje na przesączanie kłębuszkowe i aktywne wydzielanie kanalikowe. Okres półtrwania eliminacji wynosi około 6,5 godziny.
chlorowodorek metforminy, dostępność biologiczna, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka nieliniowa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, kontrola glikemii, kwasica mleczanowa, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, powierzchnia pod krzywą, przesączanie kłębuszkowe, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe - Leksykon substancji czynnych
Karboksymaltoza żelazowa – Właściwości farmakokinetyczne
Karboksymaltoza żelazowa, będąca składnikiem aktywnym Ferinject, jest podawana dożylnie w dawkach od 100 mg do 1 000 mg żelaza, co odpowiada stężeniom maksymalnym żelaza całkowitego w surowicy od 37 do 333 μg/ml osiąganym w czasie 15 minut do 1,21 godziny po podaniu. Objętość kompartmentu centralnego wynosi około 3 litrów, a okres półtrwania eliminacji końcowej mieści się w zakresie 7-12 godzin, ze średnim czasem obecności leku w organizmie (MRT) od 11 do 18 godzin. Karboksymaltoza żelazowa jest eliminowana głównie przez transport do szpiku kostnego, wątroby i śledziony, z minimalnym wydalaniem nerkowym. Farmakokinetyka u dzieci i młodzieży (dawka 15 mg Fe/kg mc.) jest zbliżona do dorosłych, z maksymalnym stężeniem żelaza w surowicy około 310 μg/ml po 1,12 godziny oraz krótszym okresem półtrwania 9,8 godziny i objętością dystrybucji 0,42-3,14 litra.
AUC, ekspozycja ogólnoustrojowa, eliminacja z osocza, farmakokinetyka, Ferinject, infuzja dożylna, karboksymaltoza żelazowa, kompartment centralny, niedobór żelaza, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania końcowy, pozytonowa tomografia emisyjna, średni czas obecności leku, stężenie żelaza całkowitego, szpik kostny, wątroba i śledziona, wstrzyknięcie dożylne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sitagliptin Medical Valley 50 mg
Sytagliptyna, substancja czynna leku Sitagliptin Medical Valley, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając mediana Tmax w zakresie 1-4 godzin. Po dawce 100 mg średnie AUC wynosi 8,52 μM•hr, a Cmax 950 nM, z biodostępnością około 87%. Lek wykazuje liniowość dawki w zakresie AUC, jednak Cmax i C24h nie rosną proporcjonalnie. Objętość dystrybucji wynosi około 198 litrów, a wiązanie z białkami osocza jest niskie (38%). Metabolizm jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, a 79% dawki wydalane jest z moczem w formie niezmienionej. Okres półtrwania wynosi około 12,4 godziny, a klirens nerkowy około 350 mL/min, co wskazuje na aktywne wydzielanie kanalikowe. Sytagliptyna jest substratem transporterów hOAT-3 i glikoproteiny p, jednak ich kliniczne znaczenie jest ograniczone, a lek nie wykazuje istotnych interakcji z enzymami CYP450 ani transporterami OCT2, OAT1 czy PEPT1/2.
białko osocza, biodostępność, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, dipeptydylopeptydaza 4, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka populacyjna, filtracja kłębuszkowa, glikoproteina p, hemodializa, izoenzymy cytochromu P450, OAT1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, PEPT1/2, przewlekłe zaburzenie czynności nerek, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, transporter OCT2, wskaźnik masy ciała, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Teriflunomide Medical Valley 14 mg
Teriflunomid, podawany doustnie w dawce 14 mg, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością (~100%) oraz mediana czasu do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu wynoszącą 1-4 godziny po wielokrotnym podaniu. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek 7-14 mg, a jego stan stacjonarny osiągany jest powoli, po około 100 dniach, z istotnym współczynnikiem kumulacji AUC wynoszącym około 34. Teriflunomid wiąże się w ponad 99% z białkami osocza, głównie albuminą, a jego objętość dystrybucji po podaniu dożylnym wynosi 11 litrów. Metabolizm leku jest umiarkowany, z głównym szlakiem hydrolizy, a wydalanie odbywa się głównie z żółcią (37,5% z kałem) oraz moczem (22,6%), przy biologicznym okresie półtrwania około 19 dni. Klirens całkowity po dożylnym podaniu wynosi 30,5 mL/h.
albumina, biodostępność, cholestyramina, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka populacyjna, farmakokinetyka teriflunomidu, hydroliza, N-acetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania biologiczny, przeciwwskazanie, przyspieszona eliminacja, sekrecja bezpośrednia, sprzęganie z siarczanami, stężenie stanu stacjonarnego, stwardnienie rozsiane, tabletka powlekana, teriflunomid, transporter BCRP, wchłanianie zwrotne, węgiel aktywowany, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dabigatran Eteksylan Stada 110 mg
Dabigatran eteksylan po podaniu doustnym ulega szybkiemu przekształceniu do aktywnej formy – dabigatranu, z biodostępnością około 6,5%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w 0,5-2 godzin u zdrowych ochotników, natomiast u pacjentów po zabiegach chirurgicznych obserwuje się opóźnienie do około 6 godzin, co jest związane z wpływem znieczulenia i porażenia mięśniówki przewodu pokarmowego. Spożycie pokarmu nie zmienia biodostępności, ale wydłuża czas do osiągnięcia Cmax o około 2 godziny. Dabigatran wykazuje liniową farmakokinetykę, niskie wiązanie z białkami osocza (34-35%) oraz umiarkowaną dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji 60-70 l). Metabolizm obejmuje sprzęganie z kwasem glukuronowym, a wydalanie odbywa się głównie przez nerki (85% dawki), z okresem półtrwania 11-14 godzin u osób zdrowych, wydłużającym się u pacjentów z niewydolnością nerek.
acyloglukuronid, aktywna forma leku, CYP2C9, CYP3A4, dabigatran eteksylan, działanie przeciwzakrzepowe, eliminacja, hemodializa, hydroksypropylometyloceluloza, izoenzymy cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niezastawkowe migotanie przedsionków, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, porażenie mięśniówki przewodu pokarmowego, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie maksymalne, stężenie minimalne, stężenie osoczowe, stosunek PK/PD, wchłanianie dabigatranu, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, znieczulenie ogólne, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Klindamycyna – Dawkowanie i sposób podawania
Klindamycyna jest antybiotykiem stosowanym w różnych formach farmaceutycznych (doustne kapsułki, tabletki powlekane, syrop, roztwór do wstrzykiwań, preparaty miejscowe i dopochwowe) z dawkowaniem dostosowanym do wieku, masy ciała, lokalizacji i nasilenia zakażenia. U dorosłych i młodzieży powyżej 14 lat dawka wynosi od 600 mg do 1800 mg na dobę (tabletki/kapsułki) podawane w 3-4 dawkach podzielonych, a w przypadku syropu 10-30 ml o stężeniu 75 mg/5 ml co 6-8 godzin. U dzieci powyżej 5 lat stosuje się 8-25 mg/kg mc. na dobę, najczęściej 75 mg (5 ml syropu) cztery razy na dobę, z minimalną dawką 37,5 mg (2,5 ml syropu) u dzieci ≤10 kg. Klindamycyna do wstrzykiwań podawana jest domięśniowo lub dożylnie, z dawkami od 1200 mg do 2700 mg na dobę w ciężkich zakażeniach, a w stanach zagrażających życiu do 4800 mg, z zaleceniem rozcieńczania i infuzji trwającej od 10 do 60 minut, nie przekraczając stężenia 18 mg/ml. Preparaty miejscowe (żele, emulsje) stosuje się dwa razy dziennie przez 4-8 tygodni, a preparaty złożone z klindamycyną i nadtlenkiem benzoilu raz na dobę do 12 tygodni.
antybiotyk, ciężkość zakażenia, dawka dobowa, dawka podzielona, dysfagia, farmakokinetyka leku, globulka dopochwowa, gorączka reumatyczna, hemodializa, infuzja dożylna, kapsułka, kłębuszkowe zapalenie nerek, klindamycyna, klirens, krem dopochwowy, nadtlenek benzoilu, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, paciorkowiec β-hemolizujący, podanie domięśniowe, preparat miejscowy, produkt leczniczy, roztwór do wstrzykiwań, stężenie w osoczu, syrop, tretynoina, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aethoxysklerol 1% 10 mg/ml
Produkt leczniczy Aethoxysklerol 1% zawiera lauromakrogol 400 w stężeniu 10 mg/ml (20 mg w 2 ml roztworu). W badaniu farmakokinetycznym u zdrowych ochotników po dożylnym podaniu 37 mg lauromakrogolu 400 oznakowanego ¹⁴C, zaobserwowano dwufazowy przebieg stężenia w osoczu. Czas połowicznej eliminacji wynosił 4,09 h, pole powierzchni pod krzywą (AUC∞) 3,16 µg×h/ml, a całkowity klirens 11,68 l/h. Ponadto 89% dawki zostało wydalone w ciągu pierwszych 12 godzin, co wskazuje na szybką eliminację substancji z organizmu.
Aethoxysklerol, czas połowicznej eliminacji, czas półtrwania w osoczu, dystrybucja substancji czynnej, klirens całkowity, lauromakrogol 400, objętość dystrybucji, podanie dożylne, pole powierzchni pod krzywą, przebieg dwufazowy, roztwór do wstrzykiwań, stężenie substancji czynnej w osoczu, znakowanie izotopowe, żyła odpiszczelowa, żylaki - Leksykon substancji czynnych
Metformina – Właściwości farmakokinetyczne
Metformina charakteryzuje się nieliniową, wysycalną i niepełną absorpcją po podaniu doustnym, z biodostępnością około 50-60% dla tabletek o natychmiastowym uwalnianiu (IR) i Tmax około 2,5 godziny. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu (XR/SR) wykazują opóźnione wchłanianie z Tmax około 7 godzin, przy porównywalnej biodostępności. Spożycie pokarmu istotnie zmniejsza Cmax o 40% i AUC o 25% oraz wydłuża Tmax o 35 minut dla form IR, natomiast pokarm nie wpływa znacząco na farmakokinetykę form XR, choć podanie na czczo zmniejsza AUC o około 30%. Metformina wykazuje niski stopień wiązania z białkami osocza, dystrybuuje się do erytrocytów (drugi kompartment dystrybucji), a jej objętość dystrybucji wynosi 63-276 litrów. Lek nie ulega metabolizmowi, jest wydalany w postaci niezmienionej przez nerki z wysokim klirensem nerkowym (>400 ml/min) i okresem półtrwania około 6,5 godziny.
biodostępność bezwzględna, cukrzyca, ekspozycja na lek, erytrocyty, farmakokinetyka wchłaniania, faza eliminacji, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, krwinka czerwona, lek przeciwcukrzycowy, maksymalne stężenie metforminy, metformina, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, odpowiedź glikemiczna, okres półtrwania, powierzchnia pod krzywą stężenia, przesączanie kłębuszkowe, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, tabletka o natychmiastowym uwalnianiu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Feiba NF 1000 j. (1000 j. FEIBA), 50 j./ml
FEIBA NF to złożony preparat zawierający 50 jednostek zespołu czynników krzepnięcia na 1 ml roztworu po rekonstytucji, w tym czynniki II, IX i X głównie w formie nieaktywowanej oraz aktywowany czynnik VII, a także antygen koagulacyjny czynnika VIII w stężeniu ≤0,1 jednostki na 1 jednostkę FEIBA. Preparat jest stosowany przeciwko inhibitorowi czynnika VIII i definiowany jest przez zdolność skrócenia czasu aPTT osocza z inhibitorem do 50% wartości buforowej. Produkt dostępny jest w formie liofilizowanego proszku, który po rekonstytucji tworzy roztwór o pH 6,8-7,6, przeznaczony do wstrzykiwań. Warto zwrócić uwagę na zawartość około 80 mg sodu na fiolkę, co może mieć znaczenie u pacjentów z ograniczeniem spożycia sodu.
antygen koagulacyjny, aPTT, czas kaolinowo-kefalinowy, częściowa tromboplastyna po aktywacji, czynnik VII aktywowany, czynnik VIII, czynniki krzepnięcia, dieta niskosodowa, inhibitor czynnika VIII, klirens, liofilizowany proszek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osocze ludzkie, układ kalikreina-kininy, zespół czynników krzepnięcia