Właściwości farmakokinetyczne hioscyny butylobromku

Hioscyna butylobromek, substancja czynna preparatu Buscopan Forte (20 mg), wykazuje charakterystyczne właściwości farmakokinetyczne wynikające z jej struktury chemicznej. Jako czwartorzędowa sól amoniowa, cząsteczka ta jest wysoce polarna, co determinuje jej specyficzne zachowanie w organizmie po podaniu.¹

Wchłanianie

Hioscyna butylobromek charakteryzuje się ograniczonym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Po podaniu doustnym wchłania się zaledwie 8% substancji, natomiast po podaniu doodbytniczym biodostępność jest jeszcze niższa i wynosi około 3%.²

Badania farmakokinetyczne wykazały, że po podaniu doustnym pojedynczej dawki hioscyny butylobromku w zakresie od 20 mg do 400 mg, maksymalne stężenie w osoczu osiąga wartości od 0,11 ng/ml do 2,04 ng/ml. Stężenie to jest osiągane po około 2 godzinach od przyjęcia leku.³ W badanym zakresie dawek wartości AUC0-tz (pole pod krzywą stężenia w czasie) wynosiły od 0,37 ng/ml do 10,7 ng h/ml.⁴

Całkowita biodostępność hioscyny butylobromku jest bardzo niska. Mediana biodostępności całkowitej dla różnych postaci farmaceutycznych (tabletek powlekanych, czopków i roztworu doustnego) zawierających 100 mg hioscyny butylobromku wynosi poniżej 1%.⁵

Dystrybucja

Po wchłonięciu hioscyna butylobromek wykazuje charakterystyczny model dystrybucji w organizmie. Ze względu na duże powinowactwo do receptorów muskarynowych i receptorów nikotynowych, substancja jest dystrybuowana głównie do komórek mięśniowych okolic brzucha i miednicy, jak również do śródściennych zwojów narządów jamy brzusznej.⁶

Wiązanie hioscyny butylobromku z białkami osocza, głównie z albuminami, jest stosunkowo niskie i wynosi około 4,4%.⁷ Badania na modelach zwierzęcych wskazują, że substancja nie przenika przez barierę krew-mózg, jednak brak jest danych klinicznych potwierdzających to zjawisko u ludzi.⁸

W badaniach in vitro zaobserwowano, że hioscyna butylobromek w stężeniu 1 mM oddziałuje z transportem choliny (1,4 nM) w komórkach nabłonkowych łożyska ludzkiego.⁹

Po podaniu dożylnym hioscyna butylobromek jest szybko eliminowana z osocza. W ciągu pierwszych 10 minut stężenie gwałtownie spada, a okres półtrwania w tej fazie wynosi 2-3 minuty.¹⁰ Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym (Vss) wynosi 128 l.¹¹

Warto podkreślić, że niezależnie od drogi podania (doustnej czy dożylnej), hioscyna butylobromek wykazuje tendencję do gromadzenia się w tkankach przewodu pokarmowego, wątroby i nerek.¹² Pomimo krótkotrwałego, bardzo niskiego stężenia we krwi, substancja pozostaje dostępna w miejscu działania dzięki dużemu powinowactwu do tkanek docelowych.¹³

Metabolizm i eliminacja

Hioscyna butylobromek podlega procesom metabolicznym w organizmie. Po doustnym podaniu pojedynczej dawki w zakresie od 100 mg do 400 mg, końcowy okres półtrwania wynosi od 6,2 h do 10,6 h.¹⁴ Głównym szlakiem metabolicznym jest hydrolityczne rozszczepienie wiązania estrowego.¹⁵

Eliminacja hioscyny butylobromku zachodzi wieloma drogami, z przewagą wydalania z kałem. Badania u ludzi wykazały, że:

• Po podaniu doustnym przez nerki wydala się 2% do 5% dawki radioaktywności¹⁶
• Po podaniu doodbytniczym przez nerki wydala się 0,7% do 1,6% dawki radioaktywności¹⁷
• Po podaniu doustnym około 90% radioaktywności można wykryć w kale¹⁸
• Wydalanie niezmienionej hioscyny butylobromku z moczem wynosi poniżej 0,1% dawki¹⁹

Parametry farmakokinetyczne hioscyny butylobromku wskazują na szybką eliminację substancji. Średni pozorny klirens po podaniu doustnym dawek 100 mg do 400 mg wynosi od 881 L/min do 1420 L/min.²⁰ Odpowiadające objętości dystrybucji dla tego samego zakresu dawek są bardzo duże i wynoszą od 6,13 x 10⁵ L do 11,3 x 10⁵ L, co prawdopodobnie wynika z bardzo niskiej biodostępności substancji.²¹

Z punktu widzenia aktywności farmakologicznej istotny jest fakt, że metabolity hioscyny butylobromku wydalane przez nerki charakteryzują się słabym wiązaniem z receptorami muskarynowymi. Z tego względu uważa się, że nie mają one istotnego wpływu na działanie farmakologiczne substancji macierzystej.²²

Zestawienie parametrów farmakokinetycznych