Dawkowanie i sposób podawania
Klindamycyna

Dawkowanie i sposób podawania klindamycyny

Klindamycyna jest antybiotykiem stosowanym w różnych postaciach i drogach podania w zależności od rodzaju i nasilenia zakażenia. Dawkowanie tej substancji różni się w zależności od wieku pacjenta, masy ciała, miejsca i nasilenia zakażenia oraz postaci farmaceutycznej produktu leczniczego.¹

Preparaty do stosowania doustnego

Produkty lecznicze zawierające klindamycynę do podania doustnego występują w postaci kapsułek, tabletek powlekanych oraz granulatu do sporządzania syropu. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania dla poszczególnych grup wiekowych.²

Dawkowanie u dorosłych i młodzieży (doustnie)

W zależności od ciężkości i lokalizacji zakażenia u dorosłych i młodzieży w wieku powyżej 14 lat stosuje się:³

• 600 mg do 1800 mg klindamycyny na dobę (w przypadku tabletek i kapsułek)
• Dawkę dobową podaje się w 3 lub 4 dawkach podzielonych
• Typowe dawkowanie: 150-450 mg klindamycyny co 6 godzin w zależności od ciężkości zakażenia⁴

W przypadku syropu dla dorosłych, dawkowanie wynosi zazwyczaj 600 mg do 1800 mg klindamycyny na dobę (czyli 10 do 30 ml syropu o stężeniu 75 mg/5 ml) podawane co 6 do 8 godzin.⁵

Dawkowanie u dzieci (doustnie)

W zależności od ciężkości i lokalizacji zakażenia:⁶

• U dzieci w wieku powyżej 5 lat stosuje się od 8 mg do 25 mg klindamycyny na kilogram masy ciała
• Dawkę dobową podaje się w 3 lub 4 dawkach podzielonych
• Przy stosowaniu syropu, najczęstsza dawka u dzieci to 75 mg klindamycyny (czyli 5 ml syropu o stężeniu 75 mg/5 ml) cztery razy na dobę⁷
• U dzieci o masie ciała 10 kg lub mniejszej, najmniejsza zalecana dawka to: 37,5 mg klindamycyny (czyli 2,5 ml syropu) trzy razy na dobę⁸

Należy zwrócić uwagę, że tabletki powlekane nie są odpowiednie do stosowania u dzieci w wieku poniżej 5-6 lat, które mogą mieć trudności w połknięciu leku. W przypadku podawania dzieciom klindamycyny w postaci tabletek powlekanych często nie można uzyskać precyzyjnego dawkowania.⁹

Preparaty do stosowania pozajelitowego

Klindamycyna w postaci roztworu do wstrzykiwań i infuzji podawana jest domięśniowo lub dożylnie.¹⁰

Dawkowanie u dorosłych i młodzieży (pozajelitowo)

Nie zaleca się stosowania pojedynczych wstrzyknięć domięśniowych w dawce większej niż 600 mg klindamycyny, ani infuzji dożylnej w dawkach większych niż 1200 mg klindamycyny w ciągu jednej godziny.¹¹

Dawkowanie u dzieci (pozajelitowo)

Dzieci w wieku od 1 miesiąca do 12 lat:¹²

• W przypadku ciężkich zakażeń minimalna zalecana dawka wynosi 300 mg na dobę niezależnie od masy ciała
• W zależności od stopnia ciężkości infekcji, zaleca się podawanie 20-40 mg/kg mc. na dobę w trzech lub czterech równych dawkach podzielonych

Minimalne czasy infuzji dożylnej

Przed podaniem dożylnym, produkt leczniczy należy rozcieńczyć i podawać w infuzji trwającej co najmniej 10 do 60 minut. Nie należy przekraczać stężenia 18 mg klindamycyny na 1 ml roztworu.¹³

Preparaty do stosowania miejscowego na skórę

W przypadku preparatów do stosowania miejscowego na skórę (żele, emulsje), stosowanie wygląda następująco:¹⁴

Dawkowanie u dorosłych i młodzieży (miejscowo na skórę)

• Cienką warstwę żelu/emulsji należy nakładać na zmienioną chorobowo skórę dwa razy na dobę – rano i wieczorem¹⁵
• Produkt należy nakładać na oczyszczoną suchą skórę¹⁶
• Po nałożeniu preparatu należy dokładnie umyć ręce¹⁷
• Przeciętny okres leczenia wynosi około 4–8 tygodni¹⁸

<h5 id="preparaty-zlozone-z-klindamycyna-i-nadtlenkiem-benzoilu”>Preparaty złożone z klindamycyną i nadtlenkiem benzoilu

W przypadku preparatów złożonych zawierających klindamycynę i nadtlenek benzoilu (np. Duac, Benzacne Duo), zaleca się następujące stosowanie:¹⁹

• Stosowanie raz na dobę wieczorem, na całą chorobowo zmienioną powierzchnię skóry
• Przed nałożeniem produktu należy delikatnie umyć chorobowo zmienione miejsca łagodnym środkiem myjącym i dokładnie osuszyć
• Wpływ stosowania na zmiany zapalne i niezapalne może być zauważony już w 2-5 tygodniu leczenia²⁰
• Leczenie nie powinno przekraczać 12 tygodni ciągłego stosowania²¹

Preparaty do stosowania dopochwowego

Dla produktów leczniczych zawierających klindamycynę stosowanych dopochwowo (np. krem, globulki), dawkowanie jest następujące:^{22 23}

Dawkowanie globulek dopochwowych

• Zalecana dawka to jedna globulka (100 mg klindamycyny) stosowana dopochwowo przed udaniem się na spoczynek nocny, przez 3 kolejne dni

Dawkowanie kremu dopochwowego

• Podawać dopochwowo 5 g kremu (100 mg klindamycyny), co odpowiada pojemności jednego aplikatora, raz na dobę, najlepiej przed udaniem się na spoczynek nocny, przez 7 kolejnych dni²⁴
• W zależności od objawów, można zalecić krótszy, 3-dniowy okres leczenia²⁵

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby okres półtrwania klindamycyny jest wydłużony. Zmniejszenie dawki na ogół nie jest konieczne, gdy klindamycyna podawana jest co 8 godzin.²⁶

Należy jednak kontrolować stężenie klindamycyny w osoczu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby. W zależności od wyników, konieczne może być zmniejszenie dawki lub wydłużenie okresów między poszczególnymi dawkami.²⁷

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek okres półtrwania jest wydłużony, jednakże u pacjentów z lekkimi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek nie ma konieczności zmniejszenia dawki.²⁸

U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek lub bezmoczem należy monitorować stężenie klindamycyny w osoczu. W zależności od wyników, niezbędne może być zmniejszenie dawki lub wydłużenie okresów pomiędzy podawaniem kolejnych dawek do 8 lub nawet do 12 godzin.²⁹

Pacjenci poddawani hemodializie

Klindamycyna nie jest usuwana z organizmu w procesie hemodializy. Z tego względu nie ma konieczności podawania dodatkowej dawki przed rozpoczęciem hemodializy ani po jej zakończeniu.³⁰

Pacjenci w podeszłym wieku

Okres półtrwania, objętość dystrybucji i klirens oraz stopień wchłaniania po podaniu klindamycyny nie zmieniają się wraz z wiekiem. Analiza danych pochodzących z badań klinicznych nie wykazała związanego z wiekiem wzrostu toksyczności produktu leczniczego.³¹

Dlatego sam wiek nie powinien mieć wpływu na wymagania dotyczące dawkowania produktu leczniczego u pacjentów w podeszłym wieku. Należy jednak uwzględnić inne czynniki, które mogą wpłynąć na farmakokinetykę leku, takie jak współistniejące choroby lub jednocześnie stosowane leki.³²

Czas trwania leczenia

W przypadku rozpoznanych, a nawet podejrzewanych zakażeń paciorkowcami ß-hemolizującymi, leczenie klindamycyną należy kontynuować przez co najmniej 10 dni, aby uchronić pacjenta przed następową gorączką reumatyczną lub kłębuszkowym zapaleniem nerek.³³

W przypadku preparatów miejscowych stosowanych na skórę, czas trwania leczenia zależy od postaci produktu i rodzaju zakażenia:³⁴

• W przypadku preparatów złożonych z klindamycyną i nadtlenkiem benzoilu lub tretynoną, leczenie nie powinno trwać dłużej niż 12 tygodni bez starannej oceny stanu pacjenta
• Należy zwrócić uwagę, że poprawa może być widoczna dopiero po kilku tygodniach od rozpoczęcia leczenia

Sposób podawania

Sposób podawania różni się w zależności od postaci farmaceutycznej:³⁵

Tabletki i kapsułki

• Podanie doustne
• Tabletki/kapsułki należy popić pełną szklanką wody
• Produkty można przyjmować niezależnie od posiłków – obecność pożywienia nie wpływa w znaczącym stopniu na wchłanianie klindamycyny³⁶

Roztwór do wstrzykiwań i infuzji

• Podanie domięśniowe (nierozcieńczony roztwór) – głębokie wstrzyknięcie³⁷
• Podanie dożylne (po rozcieńczeniu) – produkt należy rozcieńczyć przed podaniem dożylnym, a infuzję prowadzić z szybkością nieprzekraczającą 30 mg/minutę³⁸
• W żadnym przypadku nie należy podawać dożylnie nierozcieńczonego roztworu klindamycyny!³⁹

Żele i emulsje na skórę

• Nanosić cienką warstwę na zmienioną chorobowo skórę
• Preparat należy stosować na dokładnie oczyszczoną i osuszoną skórę⁴⁰
• Po aplikacji należy umyć ręce⁴¹

Preparaty dopochwowe

Krem dopochwowy:⁴²

1. Zdjąć nakrętkę z tuby
2. W miejscu usuniętej nakrętki przykręcić do tuby jeden z aplikatorów jednorazowego użycia
3. Trzymając tubę u dołu, delikatnie wcisnąć zawartość kremu do aplikatora
4. Gdy tłok przestanie się przesuwać, oznacza to, że aplikator został napełniony
5. Odkręcić aplikator z tuby i ponownie nakręcić na nią nakrętkę
6. Leżąc na plecach, mocno chwycić aplikator i wprowadzić go do pochwy tak głęboko, jak to możliwe bez uczucia dyskomfortu
7. Trzymając aplikator, powoli nacisnąć tłok do momentu, aż się zatrzyma i cała zawartość kremu zostanie podana
8. Delikatnie wyjąć aplikator, owinąć go w papier i wyrzucić do pojemnika na śmieci
9. Po zastosowaniu kremu należy dokładnie umyć ręce

Globulki dopochwowe należy stosować zgodnie z zaleceniami producenta, zazwyczaj wieczorem przed snem, przez 3 kolejne dni.⁴³