Właściwości farmakokinetyczne leku Pankaine Spinal Heavy

Pankaine Spinal Heavy to produkt leczniczy zawierający 5 mg/ml bupiwakainy chlorowodorku bezwodnego, stosowany w formie roztworu do wstrzykiwań. Właściwości fizykochemiczne leku, w tym pH w zakresie 4,0-6,0 oraz osmolalność wynosząca 480 mosmol/kg, warunkują jego farmakokinetykę i dystrybucję w organizmie po podaniu podpajęczynówkowym.¹

Charakterystyka fizykochemiczna bupiwakainy

Bupiwakaina charakteryzuje się stałą dysocjacji (pKa) wynoszącą 8,2 oraz wysokim współczynnikiem podziału równym 346 (mierzonym w temperaturze 25°C w układzie n-oktanol/bufor fosforanowy o pH 7,4). Te właściwości fizykochemiczne znacząco wpływają na dystrybucję leku w tkankach oraz jego zdolność do przenikania przez bariery biologiczne.²

Wchłanianie i dystrybucja

Wchłanianie po podaniu podpajęczynówkowym

Po podaniu podpajęczynówkowym bupiwakaina ulega całkowitemu, dwufazowemu wchłanianiu z przestrzeni podpajęczynówkowej. Okres półtrwania w dwóch fazach wynosi odpowiednio 50 i 408 minut. Wolniejsza faza wchłaniania jest czynnikiem determinującym szybkość eliminacji bupiwakainy z ustroju i wyjaśnia obserwowane różnice w okresie półtrwania po podaniu dożylnym i podpajęczynówkowym.³

Stężenie w osoczu po podaniu podpajęczynówkowym

Charakterystyczną cechą bupiwakainy podawanej podpajęczynówkowo jest relatywnie niskie stężenie osiągane w osoczu w porównaniu z innymi technikami znieczulenia regionalnego. Jest to konsekwencja stosowania znacznie mniejszych dawek podczas znieczulenia podpajęczynówkowego. Badania farmakokinetyczne wykazały, że maksymalne stężenie w osoczu po podaniu podpajęczynówkowym wynosi około 0,4 mg/l na każde 100 mg podanej bupiwakainy. W przypadku standardowej dawki 20 mg bupiwakainy (odpowiadającej 4 ml produktu Pankaine Spinal Heavy), stężenie w osoczu osiąga wartość około 0,1 mg/l.⁴

Dystrybucja ogólnoustrojowa

Po podaniu dożylnym bupiwakaina charakteryzuje się następującymi parametrami farmakokinetycznymi:

• Całkowity klirens: 0,58 l/min
• Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym: 73 l
• Okres półtrwania: 2,7 godz.
• Współczynnik wychwytu wątrobowego: 0,38

W osoczu bupiwakaina wykazuje wysoki stopień wiązania z α1-kwaśną glikoproteiną, osiągający poziom 96%. Ta cecha ma istotne znaczenie dla dystrybucji leku i jego stężenia frakcji wolnej, farmakologicznie aktywnej.⁵

Przenikanie przez bariery biologiczne

Bupiwakaina z łatwością przenika przez barierę łożyskową, co prowadzi do szybkiego wyrównania stężeń frakcji wolnej leku między krążeniem matki a płodu. Należy jednak zauważyć, że stopień wiązania bupiwakainy z białkami osocza u płodu jest niższy niż u matki, co skutkuje niższym całkowitym stężeniem leku w osoczu płodu.

Bupiwakaina jest również wydzielana do mleka kobiecego, jednakże ilości te są na tyle niewielkie, że nie stanowią zagrożenia dla karmionego piersią dziecka.⁶

Metabolizm

Bupiwakaina podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie poprzez dwie ścieżki metaboliczne zachodzące przy udziale izoenzymu cytochromu P450 3A4:

1. Hydroksylacja aromatyczna – prowadząca do powstania 4-hydroksybupiwakainy
2. N-dealkilacja – prowadząca do powstania PPX (pipekololoksylidydu)

Metabolity bupiwakainy wykazują niższą aktywność farmakologiczną w porównaniu do związku macierzystego. Przy ciągłym podawaniu bupiwakainy stężenia PPX oraz 4-hydroksybupiwakainy w osoczu są niskie w porównaniu ze stężeniem leku macierzystego.⁷

Klirens bupiwakainy jest uzależniony przede wszystkim od metabolizmu wątrobowego i wykazuje większą wrażliwość na zmiany aktywności enzymów wątrobowych niż na zmiany przepływu krwi przez wątrobę.⁸

Eliminacja

W ciągu 24 godzin od podania, bupiwakaina ulega eliminacji przez nerki w następujący sposób:

• Około 1% w postaci niezmienionej
• Około 5% w postaci metabolitu PPX

Pozostała część leku jest eliminowana głównie w postaci innych metabolitów.⁹

Właściwości farmakokinetyczne w populacjach specjalnych

Dzieci i młodzież

W populacji pediatrycznej profil farmakokinetyczny bupiwakainy nie wykazuje istotnych różnic w porównaniu z populacją osób dorosłych. Wskazuje to na możliwość stosowania podobnych schematów dawkowania z uwzględnieniem dostosowania dawki do masy ciała pacjenta.¹⁰