objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Marelim 360 mg
Kwas mykofenolowy (MPA) w postaci mykofenolanu sodu (Marelim) charakteryzuje się wysoką i liniową dostępnością biologiczną (72%) oraz znacznym wchłanianiem (93%) u pacjentów po przeszczepieniu nerki leczonych cyklosporyną. Tmax wynosi średnio 1,5-2 godziny, choć u 10% pacjentów obserwuje się opóźnienie do kilku godzin, co nie wpływa na 24-godzinną AUC. Spożycie wysokotłuszczowego posiłku zmniejsza Cmax o 33% i wydłuża tmax o 3-5 godzin, nie zmieniając jednak AUC. MPA wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (97%), a metabolizowany jest głównie do nieaktywnego MPAG, który ma dłuższy okres półtrwania (~16 h) niż MPA (~12 h). Eliminacja MPA odbywa się głównie przez nerki w formie MPAG, a enterohepatic recycling odpowiada za drugi szczyt stężenia MPA po 6-8 godzinach od podania. Wartości AUC i Cmax rosną w czasie po przeszczepieniu, osiągając stabilne poziomy po 6-18 miesiącach (np. AUC 0-12h do 57,4 µg·h/ml).
alkoholowa marskość wątroby, cyklosporyna, dostępność biologiczna, działanie niepożądane, efekt pierwszego przejścia, glukuronid kwasu mykofenolowego, glukuronylotransferaza, hemodializa, hipoalbuminemia, klirens, kwas mykofenolowy, leczenie immunosupresyjne, mocznica, mykofenolan sodu, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pierwotna marskość żółciowa, podwyższone stężenie mocznika, pole pod krzywą AUC, reabsorpcja, równowaga stacjonarna, stężenie minimalne, tabletka dojelitowa, uszkodzenie dróg żółciowych, wiązanie z białkami osocza, wysokotłuszczowy posiłek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Melkart Duo 50 mg + 850 mg
Melkart Duo to lek złożony zawierający wildagliptynę (50 mg) oraz metforminę (850 mg lub 1000 mg) w formie tabletek powlekanych. Wildagliptyna charakteryzuje się wysoką biodostępnością (85%), szybkim wchłanianiem (Tmax 1,7 h na czczo) oraz niskim wiązaniem z białkami osocza (9,3%). Pokarm nie wpływa istotnie na AUC wildagliptyny, choć zmniejsza Cmax o 19% i opóźnia Tmax do 2,5 h. Wildagliptyna jest metabolizowana w 69% dawki, głównie do nieaktywnego metabolitu LAY 151, bez udziału enzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (85% dawki), z okresem półtrwania około 3 godzin po podaniu doustnym. Farmakokinetyka wildagliptyny jest liniowa, a czynniki takie jak wiek, płeć, czy łagodne do ciężkich zaburzenia czynności wątroby nie wpływają klinicznie istotnie na jej profil.
białko osocza, biodostępność, biorównoważność, chlorowodorek metforminy, DPP-4, ekspozycja na lek, enzymy CYP 450, farmakokinetyka liniowa, faza eliminacji, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, klirens osoczowy, Melkart Duo, metformina, objętość dystrybucji, okres półtrwania, peptydaza dipeptydylowa, pole pod krzywą, przesączanie kłębuszkowe, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu, wildagliptyna, wydzielanie kanalikowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atywia 0,03 mg + 2 mg
Produkt leczniczy Atywia zawiera 0,03 mg etynyloestradiolu oraz 2 mg dienogestu, które charakteryzują się odmiennymi właściwościami farmakokinetycznymi. Dienogest wykazuje szybkie i niemal całkowite wchłanianie z biodostępnością około 96%, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) około 51 ng/ml po 2,5 godzinach. Wiąże się głównie z albuminami (90%), nie wykazując powinowactwa do SHBG ani CBG, a jego objętość dystrybucji wynosi 37-45 l. Metabolizowany jest głównie przez hydroksylację i sprzęganie, z klirensem 3,6 l/h i okresem półtrwania 8,5-10,8 godziny. Wydalany jest głównie jako metabolity z moczem i żółcią (stosunek 3:1). Stan stacjonarny osiąga po około 4 dniach, z 1,5-krotną akumulacją, a stężenie SHBG nie wpływa na jego farmakokinetykę.
albuminy surowicy, aromatyczna hydroksylacja, biodostępność, CBG, dienogest, efekt pierwszego przejścia, eliminacja dwufazowa, etynyloestradiol, frakcja aktywna farmakologicznie, glukuroniany, hydroksylacja, klirens, objętość dystrybucji, okres półtrwania, SHBG, sprzęganie przedukładowe, stan stacjonarny, tabletki powlekane, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gabapentin Teva 400 mg
Gabapentyna charakteryzuje się specyficzną farmakokinetyką, istotną dla jej stosowania klinicznego. Po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1,6-2,7 godziny, z bezwzględną dostępnością biologiczną około 60% dla dawki 300 mg, która zmniejsza się wraz ze wzrostem dawki. Lek nie wiąże się z białkami osocza, a jego objętość dystrybucji wynosi 57,7 l. Gabapentyna nie ulega metabolizmowi, jest eliminowana w postaci niezmienionej przez nerki, a jej okres półtrwania (t1/2) wynosi średnio 5-7 godzin, co umożliwia dawkowanie 2-3 razy na dobę. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub poddawanych hemodializie konieczna jest modyfikacja dawkowania ze względu na zmniejszony klirens i możliwość usuwania leku podczas dializy. W stanie stacjonarnym Cmax dla dawek 300 mg, 400 mg i 800 mg wynosi odpowiednio 4,02 μg/ml, 5,74 μg/ml i 8,71 μg/ml, a AUC (0-8) wynosi 24,8, 34,5 i 51,4 μg·h/ml.
dostępność biologiczna, gabapentyna, hemodializa, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens z osocza, maksymalne stężenie leku w osoczu, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, oksydaza o mieszanej funkcji, padaczka, parametr farmakokinetyczny, płyn mózgowo-rdzeniowy, stała szybkości eliminacji, stan stacjonarny, stężenie leku w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pulmicort 0,5 mg/ml
Budezonid, stosowany w postaci zawiesiny do nebulizacji (Pulmicort) w stężeniach 0,125 mg/ml, 0,250 mg/ml oraz 0,500 mg/ml, charakteryzuje się biodostępnością ogólnoustrojową u dorosłych na poziomie około 15% dawki nominalnej oraz 40-70% dawki dostarczonej pacjentowi. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po dawce 2 mg osiąga około 4 nmol/l w ciągu 10-30 minut od rozpoczęcia nebulizacji. Objętość dystrybucji wynosi około 3 l/kg, a wiązanie z białkami osocza to 85-90%. Budezonid podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu (efekt pierwszego przejścia), głównie przez izoenzym CYP3A4, z około 90% przekształceniem do metabolitów o mniej niż 1% aktywności glikokortykosteroidowej. Klirens układowy u dorosłych wynosi około 1,2 l/min, a okres półtrwania po podaniu dożylnym to 2-3 godziny. Kinetyka farmakokinetyczna jest liniowa i proporcjonalna do dawki.
16-hydroksyprednizolon, 6-hydroksybudezonid, aktywność glikokortykosteroidowa, biodostępność ogólnoustrojowa, biotransformacja, budezonid, cytochrom P450, dawka dostarczona, dawka nominalna, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja na budezonid, izoenzym CYP 3A4, klirens układowy, nebulizator pneumatyczny, objętość dystrybucji, ogólnoustrojowa biodostępność, ogólnoustrojowy klirens, okres półtrwania, okres półtrwania budezonidu, parametry farmakokinetyczne, proporcjonalność do dawki, stężenie budezonidu w osoczu, stężenie leku w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zawiesina do nebulizacji - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bazetham Retard 0,4 mg
Tamsulosyna chlorowodorek w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu (Bazetham Retard 0,4 mg) charakteryzuje się biodostępnością około 57% przy podaniu na czczo. Wchłanianie leku jest istotnie zwiększone po posiłkach o wysokiej zawartości tłuszczu, co skutkuje wzrostem AUC o 64% oraz Cmax o 149%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 6 godzinach od pojedynczej dawki, a stan stacjonarny ustala się po 4 dniach terapii, z Cmax około 11 ng/ml. Minimalne stężenie (Cmin) utrzymuje się na poziomie 40% Cmax, niezależnie od spożycia posiłku. Tamsulosyna wykazuje farmakokinetykę liniową oraz wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza, a jej objętość dystrybucji wynosi około 0,2 l/kg, co wskazuje na ograniczoną dystrybucję pozanaczyniową.
AUC, biodostępność, Cmax, Cmin, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dystrybucja leku, efekt pierwszego przejścia, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka liniowa, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przedłużone uwalnianie, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tamsulosyny chlorowodorek, Tmax, wiązanie z białkami osocza, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Octagam 10% 100 mg/ml
Octagam 10% to dożylny preparat immunoglobuliny ludzkiej normalnej (IVIg) o stężeniu 100 mg/ml i czystości ≥95% IgG, z podziałem podklas IgG: IgG1 60%, IgG2 32%, IgG3 7%, IgG4 1%. Po podaniu dożylnym biodostępność jest natychmiastowa i pełna, a dystrybucja między osoczem a płynem zewnątrznaczyniowym ustala się w ciągu 3-5 dni. Okres półtrwania IgG w populacji dorosłych z niedoborem odporności wynosi od 26 do 41 dni, z możliwością znacznej zmienności indywidualnej. Eliminacja immunoglobulin zachodzi głównie przez degradację w komórkach układu siateczkowo-śródbłonkowego. Brak jest specyficznych danych farmakokinetycznych dla Octagam 10% u pacjentów z niedoborami odporności.
badanie farmakokinetyczne, dystrybucja leku, immunoglobulina dożylna, immunoglobulina G, immunoglobulina G1, immunoglobulina G2, immunoglobulina G3, immunoglobulina G4, immunoglobulina ludzka normalna, klirens całkowity, maksymalne stężenie leku, minimalne stężenie leku, niedobór odporności, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pierwotny niedobór odporności, płyn zewnątrznaczyniowy, podanie dożylne, podklasy IgG, populacja pediatryczna, przestrzeń wewnątrznaczyniowa, układ siateczkowo-śródbłonkowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Nicorette Classic Gum 2 mg
Produkt leczniczy Nicorette Classic Gum, dostępny w dawkach 2 mg i 4 mg nikotyny, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem przez błonę śluzową jamy ustnej, z wykrywalnymi stężeniami we krwi już po 5-7 minutach od rozpoczęcia żucia. Maksymalne stężenie nikotyny osiągane jest po 5-10 minutach od zakończenia żucia, co różni się od farmakokinetyki nikotyny podczas palenia papierosów. Średnia ilość uwolnionej nikotyny wynosi około 1,4 mg dla gumy 2 mg oraz 3,4 mg dla gumy 4 mg. Stężenia nikotyny w stanie stacjonarnym wynoszą 12-14 ng/ml (2 mg) oraz 25-26 ng/ml (4 mg) przy żuciu co 2 sekundy przez 30 minut, co stanowi około jedną trzecią stężenia uzyskiwanego podczas palenia papierosów (~60 ng/ml). Biodostępność nikotyny połkniętej jest ograniczona przez efekt pierwszego przejścia wątrobowego, co dodatkowo różnicuje farmakokinetykę w porównaniu do inhalacji dymu tytoniowego.
biodostępność układowa, błona śluzowa jamy ustnej, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka nikotyny, guma lecznicza, hemodializa, klirens osoczowy, kotynina, marskość wątroby, niewydolność nerek, nikotyna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, skala Childa, stężenie maksymalne, stężenie stacjonarne nikotyny, trans-3′-hydroksykotynina, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Somatuline Autogel 60 mg/dawkę
Lanreotyd, substancja czynna Somatuline AUTOGEL, wykazuje zróżnicowany profil farmakokinetyczny zależny od drogi podania, dawki oraz stanu klinicznego pacjenta. Po dożylnym podaniu u zdrowych ochotników objętość dystrybucji wynosi 16,1 l, klirens 23,7 l/h, a okres półtrwania 1,14 h. Wydalanie z moczem i kałem jest minimalne (<5% i <0,5%). Po głębokim podskórnym podaniu w dawkach 60, 90 i 120 mg u zdrowych osób Cmax wynosi odpowiednio 4,25, 8,39 i 6,79 ng/ml, osiągane w ciągu 7-12 godzin, z okresem półtrwania 23,3-30,1 dni. Biodostępność bezwzględna mieści się w zakresie 69-78,4%. U pacjentów z akromegalią Cmax jest niższe (1,6-3,5 ng/ml), a czas do osiągnięcia Cmax wynosi 6-24 h. Stan stacjonarny osiągany jest po około 4 iniekcjach co 4 tygodnie, z Cmax w stanie stacjonarnym 3,8-7,7 ng/ml i Cmin 1,8-3,8 ng/ml, wykazując liniową kinetykę uwalniania.
akromegalia, AUC, biodostępność bezwzględna, całkowity klirens, dysfagia, faza stacjonarna, guzy GEP-NET, kinetyka pierwszego rzędu, kinetyka uwalniania, klasyfikacja Child-Pugh, końcowy okres półtrwania, lanreotyd, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, podanie podskórne, pozorny okres półtrwania, Somatuline Autogel, stan stacjonarny, szybkie uwalnianie, wskaźnik fluktuacji, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby