objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ciprinol 10 mg/ml
Cyprofloksacyna, podawana dożylnie w dawkach do 400 mg, wykazuje liniową farmakokinetykę z Cmax osiąganym pod koniec 60-minutowej infuzji. Porównanie biodostępności form dożylnych i doustnych wykazało, że infuzja 200 mg co 12 godzin odpowiada AUC dawki doustnej 250 mg, natomiast infuzja 400 mg co 12 godzin odpowiada AUC dawce doustnej 500 mg, a podanie co 8 godzin AUC dawce doustnej 750 mg. Cyprofloksacyna wiąże się z białkami osocza w 20-30%, ma dużą objętość dystrybucji (2-3 l/kg) i osiąga stężenia w tkankach (płuca, zatoki, układ moczowo-płciowy) przewyższające stężenia w osoczu, co jest istotne terapeutycznie. Metabolizowana jest do czterech aktywnych metabolitów (M1-M4), a jej działanie może być modulowane przez umiarkowaną inhibicję CYP450 1A2.
biodostępność, cyprofloksacyna, deetylenocyprofloksacyna, farmakokinetyka leku, faza eliminacji, formylocyprofloksacyna, infuzja dożylna, klirens całkowity, klirens nerkowy, makrofagi pęcherzykowe, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksocyprofloksacyna, płyny ustrojowe, pole pod krzywą stężenia, posocznica, przesączanie kłębuszkowe, stężenie w surowicy, sulfocyprofloksacyna, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Alfurion 10 mg
Alfuzosyna chlorowodorek w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu 10 mg wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek terapeutycznych, z istotnymi międzyosobniczymi wahaniami stężenia w osoczu (do 7-krotnych). Biodostępność względna wynosi 104,4% względem tabletek o natychmiastowym uwalnianiu (2,5 mg, biodostępność 64%). Maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest po około 9 godzinach (w porównaniu do 0,5-6 godzin dla formy natychmiastowej), a średnie wartości Cmax i Ctrough po posiłku wynoszą odpowiednio 13,6 ng/ml (SD=5,6) i 3,2 ng/ml (SD=1,6), z AUC0-24 równym 194 ng·h/ml (SD=75). Alfuzosyna wiąże się silnie z białkami osocza (~90%), co wpływa na jej dystrybucję i biodostępność. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, a metabolity są nieaktywne farmakologicznie. Okres półtrwania w osoczu dla formy o przedłużonym uwalnianiu wynosi około 9 godzin, dłużej niż 5 godzin dla formy natychmiastowej.
aktywność farmakologiczna, alfuzosyna chlorowodorek, biodostępność, ciężka niewydolność wątroby, CYP3A4, czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego, dystrybucja leku, farmakokinetyka liniowa, faza eliminacji, izoenzym wątrobowy, klirens kreatyniny, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stężenie maksymalne, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wydalanie z żółcią, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rosutrox 10 mg
Rozuwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, charakteryzuje się farmakokinetyką obejmującą szybkie osiągnięcie maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po około 5 godzinach oraz bezwzględną biodostępnością na poziomie około 20%, co wskazuje na istotny efekt pierwszego przejścia. Lek wykazuje znaczną dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji około 134 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (~90%, głównie albuminami). Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10%), głównie przez izoenzym CYP2C9, z mniejszym udziałem CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6, a jej metabolity N-demetylowane zachowują około 50% aktywności farmakologicznej. Eliminacja odbywa się głównie przez przewód pokarmowy (~90% w postaci niezmienionej) oraz w mniejszym stopniu przez nerki (~10%, z czego 5% w formie niezmienionej). Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 19 godzin, a średni klirens osoczowy około 50 l/h, co umożliwia stosowanie leku w dawkowaniu raz na dobę bez ryzyka kumulacji.
białko transportujące BCRP, białko transportujące OATP1B1, biotransformacja, cholesterol LDL, ciężka niewydolność nerek, CYP2C9, cytochrom P450, dyslipidemia, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja ustrojowa, eliminacja leku, genotyp ABCG2, genotyp SLCO1B1, hepatocyt, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, liniowość farmakokinetyki, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent dializowany, pochodna laktonowa, pochodna N-demetylowana, pole pod krzywą, polimorfizm genetyczny, profil farmakokinetyczny, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu, transporter OATP-C, wiązanie z białkami osocza, wychwyt wątrobowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Metformin Bluefish 1000 mg
Metformina chlorowodorek, składnik aktywny Metformin Bluefish, charakteryzuje się nieliniową farmakokinetyką z biodostępnością 50-60% po podaniu doustnym tabletek 500 mg lub 850 mg. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 2,5 godzinach (tmax) i nie przekracza 5 µg/ml nawet przy maksymalnych dawkach. Stężenie w stanie stacjonarnym utrzymuje się poniżej 1 µg/ml po 24-48 godzinach stosowania. Pokarm istotnie obniża absorpcję metforminy, zmniejszając Cmax o 40%, AUC o 25% oraz wydłużając tmax o 35 minut, choć kliniczne znaczenie tych zmian pozostaje niejednoznaczne. Lek wykazuje bardzo niskie wiązanie z białkami osocza, co umożliwia szeroką dystrybucję (Vd 63-276 l) i penetrację do erytrocytów, stanowiących drugi kompartment dystrybucji.
biodostępność metforminy, biotransformacja, cukrzyca typu 2, dawka wielokrotna, farmakokinetyka wchłaniania, klirens nerkowy, metformina chlorowodorek, narażenie układowe, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, pole pod krzywą, przesączanie kłębuszkowe, stężenie glukozy we krwi, stężenie w osoczu, stężenie w stanie stacjonarnym, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Alerzina 10 mg
Alerzina, zawierająca 10 mg cetyryzyny dichlorowodorku w formie tabletek powlekanych, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym. Maksymalne stężenie leku w osoczu (Cmax) wynosi około 300 ng/ml i osiągane jest po 1,0 ± 0,5 godziny od podania. Lek wykazuje liniową kinetykę w zakresie dawek 5-60 mg, a okres półtrwania (t1/2) wynosi około 10 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Biodostępność cetyryzyny jest niezależna od formy farmaceutycznej i obecności pokarmu, choć pokarm może spowalniać szybkość wchłaniania. Substancja jest w 93 ± 0,3% wiązana z białkami osocza, nie ulega istotnemu metabolizmowi wątrobowemu i jest głównie wydalana przez nerki w postaci niezmienionej (około 66% dawki). U pacjentów starszych obserwuje się wydłużenie t1/2 o 50% i zmniejszenie klirensu o 40%, co wiąże się z fizjologicznym pogorszeniem funkcji nerek.
białko osocza, biodostępność cetyryzyny, cetyryzyna dichlorowodorek, choroba miąższu wątroby, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka cetyryzyny, hemodializa, kinetyka liniowa, klirens kreatyniny, klirens leku, marskość żółciowa, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, stężenie maksymalne, tabletka powlekana, warfaryna, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastój żółci - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Paracetamol B. Braun 10 mg/ml
Paracetamol B. Braun to roztwór do infuzji o stężeniu 10 mg/ml, dostępny w ampułkach 10 ml (100 mg), butelkach 50 ml (500 mg) i 100 ml (1000 mg). Preparat charakteryzuje się teoretyczną osmolarnością 305 mOsm/l oraz pH 4,5-5,5. Farmakokinetyka paracetamolu jest liniowa do dawki 2 g, z biodostępnością dożylną porównywalną do propacetamolu. Maksymalne stężenia w osoczu po 15-minutowej infuzji wynoszą około 15 μg/ml dla dawki 500 mg i 30 μg/ml dla 1 g. Objętość dystrybucji wynosi około 1 l/kg, a lek słabo wiąże się z białkami osocza. Po podaniu dożylnym 1 g paracetamolu stężenie w płynie mózgowo-rdzeniowym po 20 minutach wynosi około 1,5 μg/ml.
białko osocza, biodostępność paracetamolu, cytochrom P450, farmakokinetyka paracetamolu, glutation zredukowany, infuzja dożylna, klirens całkowity, klirens kreatyniny, kwas glukuronowy, kwas merkapturowy, kwas siarkowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, podeszły wiek, półtrwanie w osoczu, roztwór do infuzji, stężenie w osoczu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ibandronic Acid Viatris 150 mg
Kwas ibandronowy charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, gdzie działanie na tkankę kostną nie koreluje bezpośrednio z poziomem leku w surowicy. Po podaniu doustnym biodostępność wynosi około 0,6%, a maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest w czasie 0,5-2 godzin (mediana 1 godzina). Istotne jest przyjmowanie leku na czczo, gdyż spożycie posiłków lub napojów innych niż woda w ciągu 60 minut od podania zmniejsza biodostępność o około 90% i wpływa negatywnie na przyrost gęstości mineralnej kości (BMD). Kwas ibandronowy wiąże się z białkami osocza w 85-87%, nie ulega metabolizmowi, a eliminacja odbywa się przez wbudowanie 40-50% dawki w tkankę kostną oraz wydalanie nerkowe w stanie niezmienionym. Okres półtrwania jest zmienny (10-72 h), a klirens całkowity wynosi 84-160 ml/min, z klirensem nerkowym około 60 ml/min u zdrowych kobiet po menopauzie, zależnym od klirensu kreatyniny.
białka osocza, biodostępność, bisfosfoniany, ciężka niewydolność nerek, cytochrom P-450, dysfagia, gęstość mineralna kości, hemodializa, izoenzymy P450, klirens, klirens kreatyniny, krwiobieg, kwas ibandronowy, objętość dystrybucji, schyłkowa choroba nerek, stężenie osoczowe, stężenie w surowicy, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wychwyt kostny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby