objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Calpol 6 Plus 250 mg/5 ml
Paracetamol zawarty w leku Calpol 6 Plus (250 mg/5 ml) charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu w czasie 30-90 minut, zależnie od postaci farmaceutycznej. Objętość dystrybucji wynosi około 0,95 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest niewielkie przy dawkach terapeutycznych. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z dominującymi szlakami sprzęgania do pochodnych glukuronidowych i siarczanowych oraz powstawaniem hepatotoksycznego metabolitu NAPQI (około 5%), który jest szybko detoksykowany przez sprzęganie z glutationem. Okres półtrwania paracetamolu w osoczu wynosi 1-2,5 godziny, a całkowity klirens po dawce dożylnej 1000 mg to około 5 ml/min/kg. Wydalanie z moczem obejmuje 85-95% dawki, głównie w postaci metabolitów, przy mniej niż 4% wydalanym jako substancja niezmieniona.
ciężka niewydolność wątroby, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka paracetamolu, glutation wątrobowy, hemodializa, hepatotoksyczność, klirens leku, klirens nerkowy, kwas glukuronowy, martwica hepatocytów, N-acetylo-p-benzochinoimina, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ostra niewydolność wątroby, parametry farmakokinetyczne, pochodne glukuronidowe, przewlekła niewydolność nerek, przewlekła niewydolność wątroby, stężenie terapeutyczne, stężenie w osoczu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ridlip 10 mg
Rozuwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które wpływają na jej skuteczność i bezpieczeństwo kliniczne. Po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie (Cmax) po około 5 godzinach, z biodostępnością około 20%. Lek charakteryzuje się wysokim powinowactwem do białek osocza (~90%) i znaczną dystrybucją tkankową (objętość dystrybucji ~134 l). Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10% dawki), głównie przez izoenzymy CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6, z powstaniem aktywnych pochodnych N-demetylowanych o 50% mniejszej aktywności oraz nieaktywnych pochodnych laktonowych. Eliminacja odbywa się głównie przez przewód pokarmowy (~90% dawki), a okres półtrwania wynosi około 19 godzin, bez akumulacji przy wielokrotnym podaniu. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych, a parametry nie ulegają zmianie pod wpływem wieku czy płci u dorosłych.
albuminy, BCRP, biodostępność, biodostępność leku, cytochrom P450, dyslipidemia, działanie niepożądane, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka rozuwastatyny, hepatocyty, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, lipoproteiny niskiej gęstości, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent dializowany, pochodne laktonowe, pochodne N-demetylowane, polimorfizm ABCG2, polimorfizm genetyczny, polimorfizm SLCO1B1, rasa azjatycka, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu, transporter OATP-C - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pulmicort Turbuhaler 100 mcg/dawkę inh.
Pulmicort Turbuhaler, zawierający budezonid w dawkach 100 µg lub 200 µg na inhalację, wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne istotne dla jego działania terapeutycznego. Po inhalacji dawką 800 µg maksymalne stężenie leku w osoczu osiąga 4,0 nmol/l w ciągu 30 minut, z liniowym wzrostem stężenia przy podaniu wielokrotnym (20-30% wyższe niż po dawce pojedynczej). Depozycja płucna wynosi około 34% ±10% dawki, z 22% pozostającą w ustniku i 45% połykanej. Budezonid wiąże się z białkami osocza w 85-90%, ma objętość dystrybucji około 3 l/kg i podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu (90% ulega przemianie przez CYP3A4 do metabolitów o aktywności <1% leku macierzystego). Klirens ogólnoustrojowy wynosi około 1,2 l/min, a okres półtrwania po podaniu dożylnym to 2-3 godziny. Kinetyka leku jest proporcjonalna do dawki, co ułatwia dostosowanie schematów terapeutycznych.
16α-hydroksyprednizolon, 6β-hydroksybudezonid, aktywność glikokortykosteroidowa, AUC, biodostępność, budezonid, cytochrom P450, depozycja płucna, efekt pierwszego przejścia, izoenzym CYP3A4, klirens ogólnoustrojowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, proszek do inhalacji, Pulmicort Turbuhaler, stężenie budezonidu, stężenie w osoczu - Leksykon substancji czynnych
Lauromakrogol 400 – Właściwości farmakokinetyczne
Lauromakrogol 400, obecny w preparatach Aethoxysklerol 1% (10 mg/ml) i 2% (20 mg/ml), wykazuje dwufazowy profil farmakokinetyczny po podaniu dożylnym. W badaniu na zdrowych ochotnikach po podaniu 37 mg substancji znakowanej ¹⁴C, czas połowicznej eliminacji wyniósł 4,09 h, AUC∞ 3,16 µg × h/ml, a całkowity klirens 11,68 l/h. Eliminacja była szybka – 89% dawki usunięto w ciągu pierwszych 12 godzin. W badaniu na pacjentach z żylakami o średnicy >3 mm po podaniu Aethoxysklerol 3% zaobserwowano skrócenie czasu połowicznego do 0,94–1,27 h, wzrost AUC∞ do 6,19–10,90 µg × h/ml oraz nieznaczny wzrost klirensu do 12,41 l/h, co wskazuje na zmienioną farmakokinetykę w patologicznym stanie naczyń żylnych.
Aethoxysklerol, czas połowicznej eliminacji, czas półtrwania w osoczu, działanie ogólnoustrojowe leku, ekspozycja systemowa, eliminacja z osocza, klirens całkowity, lauromakrogol 400, objętość dystrybucji, pole powierzchni pod krzywą, profil farmakokinetyczny, przebieg dwufazowy, roztwór do wstrzykiwań, roztwór dożylny, właściwości farmakokinetyczne, znakowanie izotopowe, żyła odpiszczelowa, żylaki - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Meropenem Accord 500 mg
Meropenem Accord, podawany w postaci meropenemu trójwodnego, charakteryzuje się krótkim okresem półtrwania około 1 godziny u osób zdrowych oraz objętością dystrybucji około 0,25 l/kg (11-27 l), co umożliwia efektywną penetrację do płynów pozakomórkowych i tkanek, takich jak płuca, żółć, płyn mózgowo-rdzeniowy, tkanki miękkie i wysięki. Klirens leku wynosi średnio 287 ml/min przy dawce 250 mg i zmniejsza się do 205 ml/min przy dawce 2 g, wskazując na nieliniowość farmakokinetyczną przy wyższych dawkach. Stężenia maksymalne (Cmax) po infuzji 30-minutowej dla dawek 500 mg, 1000 mg i 2000 mg wynoszą odpowiednio około 23, 49 i 115 μg/ml, a AUC 39,3, 62,3 i 153 μg·h/ml. Meropenem wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (~2%) i brak kumulacji przy podawaniu co 8 godzin u pacjentów z prawidłową funkcją nerek. Metabolizm leku polega głównie na hydrolizie pierścienia beta-laktamowego, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (70% dawki w postaci niezmienionej w moczu w ciągu 12 godzin), z udziałem filtracji kłębuszkowej i wydzielania kanalikowego.
antybiotyk karbapenemowy, bezmocz, dehydropeptydaza-I, ekspozycja na lek, farmakokinetyka populacyjna, filtracja kłębuszkowa, hydroliza pierścienia beta-laktamowego, infuzja dożylna, klirens hemodializacyjny, klirens kreatyniny, klirens meropenemu, klirens pozanerkowy, marskość wątroby, meropenem trójwodny, minimalne stężenie hamujące, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, penetracja tkankowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, profil farmakokinetyczny, Pseudomonas aeruginosa, stężenie maksymalne, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Staveran 80 80 mg
Werapamil chlorowodorek, substancja czynna preparatu Staveran 80, jest podawany doustnie w formie mieszaniny racemicznej enancjomerów R i S. Charakteryzuje się wysokim wchłanianiem (>90%) z jelita cienkiego, jednak biodostępność systemowa wynosi 22% dla formy o niemodyfikowanym uwalnianiu i około 33% dla formy o przedłużonym uwalnianiu, z dwukrotnym wzrostem biodostępności podczas terapii wielodawkowej. Maksymalne stężenia w osoczu osiągane są odpowiednio po 1-2 godzinach (forma niemodyfikowana) i 4-5 godzinach (forma przedłużona), a dla metabolitu norwerapamil po 1 i 5 godzinach. Werapamil wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~90%) oraz szeroką dystrybucję (1,8-6,8 l/kg). Metabolizm wątrobowy jest intensywny, z udziałem izoenzymów CYP3A4, CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9 i CYP2C18, prowadząc do powstania 12 metabolitów, z których norwerapamil stanowi około 6% wydalanego leku i wykazuje 10-20% aktywności farmakologicznej związku macierzystego. Okres półtrwania eliminacyjnego wynosi 3-7 godzin, z możliwością wydłużenia u osób starszych i pacjentów z niewydolnością wątroby.
biodostępność systemowa, CYP1A2, CYP2C18, CYP2C8, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, dealkilacja, działanie hipotensyjne, efekt pierwszego przejścia, enancjomer, hemodializa, klirens całkowity, mieszanina racemiczna, nadciśnienie tętnicze, norwerapamil, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, stan stacjonarny, uwalnianie przedłużone, werapamilu chlorowodorek, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cipronex 0,3% 3 mg/ml
Cyprofloksacyna w postaci kropli do oczu Cipronex 0,3% (3 mg/ml) wykazuje ograniczone wchłanianie układowe po podaniu miejscowym, z maksymalnymi stężeniami w osoczu w zakresie od poniżej 1,25 ng/ml do 4,7 ng/ml po 7 dniach terapii, co stanowi około 450-krotnie niższe stężenie niż po jednorazowej dawce doustnej 250 mg. Substancja charakteryzuje się szeroką dystrybucją tkankową (objętość dystrybucji 1,7-2,7 l/kg) oraz umiarkowanym wiązaniem z białkami surowicy (16-43%). Istotne jest bardzo dobre przenikanie cyprofloksacyny do tkanek oka, gdzie stężenia w filmie łzowym, rogówce i komorze przedniej są 10- do kilkusetkrotnie wyższe niż MIC90 dla wrażliwych patogenów, co zapewnia wysoką skuteczność terapeutyczną miejscową.
cyprofloksacyna, dystrybucja tkankowa, działania niepożądane ogólnoustrojowe, ekspozycja ogólnoustrojowa, eliminacja substancji czynnej, film łzowy, klirens nerkowy, komora przednia, krople do oczu, MIC90, objętość dystrybucji, okres półtrwania, patogeny oczne, rogówka, stężenie terapeutyczne, substancja czynna, tkanki oka, wchłanianie układowe, zakażenie oka - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Co-Olimestra 40 mg + 25 mg
Olmesartan medoksomil, będący prolekiem, ulega szybkiej konwersji do aktywnego olmesartanu podczas absorpcji w przewodzie pokarmowym, z biodostępnością bezwzględną wynoszącą 25,6%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 2 godzinach, a okres półtrwania wynosi 10-15 godzin. Olmesartan wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (99,7%) i jest eliminowany zarówno przez nerki (około 40%), jak i drogą wątrobowo-żółciową (około 60%). Hydrochlorotiazyd, nieulegający metabolizmowi, osiąga Cmax po 1,5-2 godzinach, wiąże się z białkami osocza w 68% i jest niemal całkowicie wydalany z moczem, z klirensem nerkowym 250-300 ml/min i okresem półtrwania 10-15 godzin. Wspólne podanie olmesartanu i hydrochlorotiazydu powoduje około 20% zmniejszenie biodostępności hydrochlorotiazydu, co nie ma istotnego znaczenia klinicznego, natomiast farmakokinetyka olmesartanu pozostaje niezmieniona.
AUC, biodostępność bezwzględna, Cmax, droga wątrobowo-żółciowa, esteraza, hydrochlorotiazyd, interakcja farmakokinetyczna, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, kolesewelam, krążenie jelitowo-wątrobowe, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, olmesartan medoksomil, prolek, skojarzenie leków, stan stacjonarny, substancja wiążąca kwasy żółciowe, warfaryna, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Akarboza – Właściwości farmakokinetyczne
Akarboza charakteryzuje się ograniczonym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z szacowanym stopniem absorpcji wynoszącym co najmniej 35%, co potwierdza wydalanie radioaktywnej substancji i jej metabolitów drogą nerkową w ciągu 96 godzin. W osoczu obserwuje się dwufazowy profil stężenia z dwoma pikami: pierwszy o średnim stężeniu 52,2 ± 15,7 μg/l osiągany po 1,1 ± 0,3 godziny, oraz drugi, znacznie wyższy pik 586,3 ± 282,7 μg/l po 20,7 ± 5,2 godziny, co jest związane z wchłanianiem produktów bakteryjnego rozkładu w dalszych odcinkach jelita. Biodostępność systemowa akarbozy jest niska i wynosi 1-2%, co jest celowym efektem farmakokinetycznym, gdyż lek działa głównie miejscowo w świetle jelita, minimalizując ryzyko działań ogólnoustrojowych.
absorpcja, akarboza, biodostępność, biodostępność systemowa, droga kałowa, droga nerkowa, działanie miejscowe, eliminacja akarbozy, faza dystrybucji, faza eliminacji, model dwufazowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, podanie dożylne, rozkład bakteryjny, substancja hamująca, substancja znakowana radioaktywnie, światło jelita, wchłanianie akarbozy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dasatinib Stada 100 mg
Dazatynib wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) w zakresie 0,5-3 godzin u dorosłych pacjentów. Ekspozycja na lek (AUCt) rośnie proporcjonalnie do dawki w zakresie 25-120 mg podawanych dwa razy na dobę, a średni okres półtrwania wynosi około 5-6 godzin. Wchłanianie dazatynibu jest nieznacznie modyfikowane przez posiłki, z wzrostem AUC o 14% po posiłku bogatotłuszczowym i 21% po ubogotłuszczowym, jednak zmiany te nie mają istotnego znaczenia klinicznego, co eliminuje konieczność modyfikacji dawkowania względem posiłków. Lek charakteryzuje się dużą pozorną objętością dystrybucji (średnio 2505 l, CV% 93) oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (~96%), co może mieć znaczenie przy interakcjach lekowych. Metabolizm dazatynibu jest intensywny, głównie przez enzym CYP3A4, a metabolity nie wykazują istotnej aktywności farmakologicznej. Klirens pozorny jest wysoki (363,8 l/godz., CV% 81,3), a eliminacja odbywa się głównie z kałem (85% dawki), z minimalnym wydalaniem przez nerki (4%).
AUC, białaczka, CYP3A4, dazatynib, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka populacyjna, guz lity, klirens doustny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, posiłek bogatotłuszczowy, postać niezmieniona leku, radioaktywność osocza, stężenie maksymalne, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawiesina doustna, znakowanie węglem - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Flixodil Combo (25 mcg + 125 mcg)/dawkę inh.
Flixodil Combo to aerozol inhalacyjny zawierający salmeterol (25 μg/dawka) i flutykazon propionian w trzech dawkach: 50, 125 lub 250 μg/dawka, co odpowiada dawkom dostarczonym odpowiednio 21 μg salmeterolu oraz 44, 110 lub 220 μg flutykazonu. Farmakokinetyka obu substancji jest podobna do ich stosowania osobno. Salmeterol działa miejscowo w płucach, a jego stężenia w osoczu są bardzo niskie (około 200 pg/ml lub mniej) i nie odzwierciedlają efektu terapeutycznego. Flutykazon propionian charakteryzuje się biodostępnością wziewną 5-11%, z mniejszą ekspozycją u pacjentów astmatycznych. Wchłanianie flutykazonu jest dwufazowe, a ekspozycja z połkniętej frakcji jest minimalna (<1%) z powodu efektu pierwszego przejścia. Lek wykazuje duży klirens osoczowy (1150 ml/min), dużą objętość dystrybucji (~300 l) i okres półtrwania około 8 godzin, wiążąc się w 91% z białkami osocza. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 do nieaktywnych metabolitów, a wydalanie nerkowe jest pomijalne (<5%).
aerozol inhalacyjny, astma, białko osocza, biodostępność całkowita, biodostępność ogólnoustrojowa, cytochrom P450 3A4, dawka dostarczona, droga eliminacji, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja ogólnoustrojowa, flutykazonu propionian, inhalator typu Dysk, klirens osoczowy, komora inhalacyjna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna kwasu karboksylowego, salmeterol, stężenie w osoczu, wchłanianie ogólnoustrojowe, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie nerkowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Abiraterone Exeltis 500 mg
Abirateron octan, po podaniu doustnym na czczo, osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w około 2 godziny, jednak jego ekspozycja ogólnoustrojowa (AUC) i Cmax ulegają znacznemu zwiększeniu (odpowiednio do 10- i 17-krotnie) przy jednoczesnym podaniu z posiłkiem, zwłaszcza bogatym w tłuszcze. Z tego względu zaleca się przyjmowanie leku co najmniej godzinę przed lub dwie godziny po jedzeniu, a tabletki należy połykać w całości, popijając wodą. Abirateron wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (99,8%) oraz dużą objętość dystrybucji (~5630 L), co wskazuje na intensywną dystrybucję do tkanek. Metabolizm leku zachodzi głównie w wątrobie, obejmując sulfuryzację, hydroksylację i utlenianie, a okres półtrwania wynosi około 15 godzin. Po podaniu dawki 1000 mg, około 88% radioaktywnej dawki jest wydalane z kałem, a 5% z moczem.
abirateron, abirateronu octan, abirateronu siarczan, AUC, Cmax, ekspozycja ogólnoustrojowa, frakcja wolnego leku, hemodializa, hepatotoksyczność, hydroksylacja, hydroliza, inhibitor biosyntezy androgenów, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, rak gruczołu krokowego, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu, sulfuryzacja, utlenianie, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ramipril + Amlodipine + Hydrochlorothiazide Adamed 2,5 mg + 5 mg + 12,5 mg
Produkt Ramipril + Amlodipine + Hydrochlorothiazide Adamed zawiera trzy substancje czynne o odmiennych profilach farmakokinetycznych. Ramipryl jest szybko wchłaniany po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 1 godziny, z biodostępnością ramiprylatu wynoszącą 45%. Ramiprylat, aktywny metabolit, osiąga szczyt stężenia po 2-4 godzinach i wykazuje okres półtrwania 13-17 godzin dla dawek 5-10 mg, z wydłużeniem przy mniejszych dawkach z powodu wysycalnego wiązania z enzymem ACE. U pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby obserwuje się zmieniony metabolizm i eliminację, co wymaga uwagi klinicznej. Amlodypina charakteryzuje się biodostępnością 64-80%, maksymalnym stężeniem po 6-12 godzinach oraz długim okresem półtrwania 35-50 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. U pacjentów z niewydolnością wątroby i osób starszych obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania i zwiększenie AUC, co wymaga dostosowania dawki.
amlodypina, biodostępność, biodostępność całkowita, biotransformacja, cytochrom P450, eliminacja ramiprylatu, encefalopatia wątrobowa, enzym konwertujący angiotensynę, erytrocyt, esteraza wątrobowa, hydrochlorotiazyd, klirens amlodypiny, klirens nerkowy, marskość wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ramipril, ramiprylat, śpiączka wątrobowa, stan przedśpiączkowy, wartość AUC, zastoinowa niewydolność serca