Właściwości farmakokinetyczne meloksykamu

Meloksykam, substancja czynna produktu leczniczego Remolexam, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego zachowanie w organizmie po podaniu. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis poszczególnych procesów farmakokinetycznych tego leku.¹

Wchłanianie

Meloksykam charakteryzuje się dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Biodostępność tej substancji po podaniu doustnym jest wysoka i wynosi około 90% (w przypadku kapsułek). Badania biorównoważności wykazały, że tabletki, zawiesina doustna i kapsułki zawierające meloksykam są biorównoważne.²

Po podaniu pojedynczej dawki meloksykamu, mediana maksymalnego stężenia w osoczu krwi (Cmax) osiągana jest w różnym czasie, zależnie od postaci farmaceutycznej:

• dla zawiesiny – w ciągu 2 godzin³
• dla stałych doustnych postaci leku (kapsułki i tabletki) – w ciągu 5-6 godzin⁴

W przypadku wielokrotnego podawania meloksykamu, stan równowagi stężeń ustala się w ciągu 3-5 dni. Stosowanie leku raz na dobę prowadzi do stosunkowo niewielkich fluktuacji stężeń w osoczu:

• dla dawki 7,5 mg: 0,4-1,0 μg/ml (Cmin-Cmax)⁵
• dla dawki 15 mg: 0,8-2,0 μg/ml (Cmin-Cmax)⁶

Średnie maksymalne stężenie meloksykamu w stanie równowagi osiągane jest po około 5-6 godzinach od podania, niezależnie od postaci farmaceutycznej (tabletki, kapsułki, zawiesina doustna).⁷

Istotnym aspektem praktycznym jest fakt, że wchłanianie meloksykamu po podaniu doustnym nie ulega zmianie w przypadku przyjmowania leku w trakcie posiłku lub po równoczesnym podaniu nieorganicznych środków zobojętniających sok żołądkowy.⁸

Dystrybucja

Meloksykam wykazuje bardzo silne wiązanie z białkami osocza krwi, głównie z albuminami, sięgające 99%.⁹ Substancja przenika do mazi stawowej, osiągając tam stężenie wynoszące około połowy stężenia występującego w osoczu krwi.¹⁰

Objętość dystrybucji meloksykamu jest stosunkowo mała i wynosi:

• około 11 litrów po podaniu domięśniowym lub dożylnym (zmienność osobnicza na poziomie 7-20%)¹¹
• około 16 litrów po wielokrotnym podaniu doustnym dawek 7,5-15 mg (współczynnik zmienności 11-32%)¹²

Metabolizm

Meloksykam podlega intensywnym procesom biotransformacji w wątrobie.¹³ W moczu zidentyfikowano cztery różne metabolity tej substancji, które są nieaktywne pod względem farmakodynamicznym.¹⁴

Główne szlaki metaboliczne meloksykamu obejmują:

• Powstanie głównego metabolitu: 5′-karboksymeloksykamu (60% dawki), poprzez utlenienie metabolitu pośredniego 5′-hydroksymetylomeloksykamu, który wydalany jest w mniejszej ilości (9% dawki)¹⁵
• Powstawanie dwóch innych metabolitów stanowiących odpowiednio 16% i 4% podanej dawki leku¹⁶

Badania in vitro wskazują, że w metabolizmie meloksykamu kluczową rolę odgrywa enzym CYP 2C9, z mniejszym udziałem izoenzymu CYP 3A4.¹⁷ Za powstawanie dwóch mniejszych metabolitów prawdopodobnie odpowiedzialna jest aktywność peroksydazy u pacjenta.¹⁸

Eliminacja

Meloksykam wydalany jest głównie w postaci metabolitów, w równych proporcjach w moczu i z kałem.¹⁹ Tylko niewielka część leku jest wydalana w postaci niezmienionej:

• mniej niż 5% dawki dobowej wydalane jest w postaci niezmienionej z kałem²⁰
• jedynie śladowe ilości wydalane są z moczem²¹

Średni okres półtrwania w fazie eliminacji (t₁/₂) meloksykamu waha się od 13 do 25 godzin, niezależnie od drogi podania (doustnej, domięśniowej lub dożylnej).²²

Całkowity klirens osoczowy meloksykamu wynosi około 7-12 ml/min po podaniu pojedynczej dawki drogą doustną, dożylną lub doodbytniczą.²³

Liniowość farmakokinetyki

Meloksykam w zakresie dawek terapeutycznych od 7,5 mg do 15 mg wykazuje liniową farmakokinetykę zarówno po podaniu doustnym, jak i domięśniowym.²⁴ Oznacza to, że parametry farmakokinetyczne (AUC, Cmax) zmieniają się proporcjonalnie do podanej dawki w tym zakresie.

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Osoby z niewydolnością wątroby lub nerek

Wpływ zaburzeń czynności wątroby i nerek na farmakokinetykę meloksykamu przedstawia się następująco:

• Niewydolność wątroby nie wywiera istotnego wpływu na farmakokinetykę meloksykamu²⁵
• Łagodna do umiarkowanej niewydolność nerek nie wpływa istotnie na farmakokinetykę leku²⁶
• U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek całkowity klirens leku jest istotnie wyższy²⁷

U pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek obserwuje się:

• Słabsze wiązanie leku z białkami osocza²⁸
• Zwiększenie objętości dystrybucji, co może prowadzić do wyższego stężenia wolnego meloksykamu²⁹

Z tego powodu u pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek nie należy przekraczać dobowej dawki 7,5 mg meloksykamu.³⁰

Osoby w podeszłym wieku

Farmakokinetyka meloksykamu u osób w podeszłym wieku wykazuje pewne odmienności w porównaniu z osobami młodszymi:

• U mężczyzn w podeszłym wieku parametry farmakokinetyczne są podobne jak u młodych mężczyzn³¹
• U kobiet w podeszłym wieku obserwuje się wyższe wartości AUC i dłuższy okres półtrwania leku w porównaniu z młodymi osobami obu płci³²
• Średnia wartość klirensu osoczowego w stanie równowagi u osób w podeszłym wieku jest nieco mniejsza w porównaniu z osobami młodszymi³³