objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Dulofor 30 mg
Przedawkowanie duloksetyny, substancji czynnej leku Dulofor, stanowi poważny stan kliniczny, w którym dawki sięgały nawet 5400 mg, a dawka około 1000 mg może być śmiertelna. Obraz kliniczny obejmuje objawy neurologiczne, psychiatryczne i kardiologiczne, takie jak senność, śpiączka, zespół serotoninowy, drgawki, wymioty oraz tachykardia (>100 uderzeń/min). Szczególnie niebezpieczny jest zespół serotoninowy, charakteryzujący się pobudzeniem, hipertermią, zaburzeniami autonomicznymi, miokloniami i sztywnością mięśniową, zwłaszcza przy współistniejącym stosowaniu innych leków serotoninergicznych.
aktywność serotoninergiczna, antagonista receptorów serotoninowych, cyproheptadyna, drgawki, drożność dróg oddechowych, drżenie, duloksetyna, hemoperfuzja, hipertermia, mioklonie, napad drgawkowy, niestabilność hemodynamiczna, objętość dystrybucji, płukanie żołądka, przedawkowanie duloksetyny, senność, śpiączka, sztywność mięśniowa, tachykardia, transfuzja wymienna, układ serotoninergiczny, węgiel aktywowany, wymioty, wymuszona diureza, zaburzenia autonomiczne, zaburzenia hemodynamiczne, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Etform SR 1 g
Metformina w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Etform SR) charakteryzuje się opóźnionym wchłanianiem w porównaniu do formy o natychmiastowym uwalnianiu, z medianą tmax około 7 godzin (w porównaniu do 2,5 godziny). Po jednorazowym podaniu dawki 2000 mg metforminy SR, AUC jest porównywalne do podania 1000 mg formy natychmiastowej dwa razy dziennie, przy czym Cmax i AUC nie rosną proporcjonalnie do dawki. Wchłanianie metforminy SR jest stabilne niezależnie od składu posiłku, choć przyjmowanie na czczo zwiększa AUC o 30%. Po podaniu dawki 1500 mg (2×750 mg) średnie Cmax wynosi 1193 ng/ml (tmax 5 godzin), a po 1000 mg po posiłku Cmax to 1214 ng/ml (tmax 5 godzin), z biorównoważnością względem dawki 500 mg. Posiłek zwiększa AUC o 77% i Cmax o 26% przy dawce 1000 mg SR. Metformina wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza, przenika do erytrocytów, a jej objętość dystrybucji wynosi 63–276 litrów.
akumulacja leku, badanie biorównoważności, erytrocyt, Etform SR, farmakokinetyka metforminy, faza eliminacji, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, kompartment dystrybucji, krwinka czerwona, maksymalne stężenie w osoczu, metformina chlorowodorek, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, przesączanie kłębuszkowe, stan stacjonarny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zmienność wewnątrzosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Livazo 4 mg
Pitawastatyna, substancja czynna leku Livazo, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Cmax w 1 godzinę), biodostępnością 51% oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (>99%). Metabolizm pitawastatyny jest minimalny i odbywa się głównie przez UDP-glukuronozylotransferazy (UGT1A3, UGT2B7), z niewielkim udziałem CYP2C9 i CYP2C8, co ogranicza ryzyko interakcji lekowych typowych dla innych statyn. Lek jest eliminowany głównie przez wątrobę z żółcią, z połowicznym czasem eliminacji od 5,7 do 8,9 godziny i klirensem około 43,4 l/h. Obecność pokarmu obniża Cmax o 43%, ale nie wpływa na całkowitą ekspozycję (AUC). Transport do hepatocytów odbywa się aktywnie przez OATP1B1 i OATP1B3, a polimorfizmy genu SLCO1B1 mogą wpływać na zmienność farmakokinetyczną (4-krotna różnica AUC). Pitawastatyna nie jest substratem glikoproteiny p, co zmniejsza potencjał interakcji lekowych.
albumina, AUC, biodostępność, Cmax, CYP2C8, CYP2C9, cytochrom P450, czas półtrwania, dysfagia, dystrybucja leku, forma niezmieniona, glikoproteina p, hemodializa, hepatocyt, klirens, krążenie wątrobowo-jelitowe, kwaśna glikoproteina alfa 1, lakton, niewydolność wątroby, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, pitawastatyna, pole pod krzywą, skala Childa-Pugha, SLCO1B1, stężenie w osoczu, szybkie wchłanianie, UDP-glukuronozylotransferaza, uszkodzenie wątroby, zależność od dawki - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Diuver 10 mg
Torasemid, substancja czynna preparatu Diuver 10 mg, wykazuje szybkie i niemal całkowite wchłanianie po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin, co przekłada się na szybki początek działania moczopędnego. Objętość dystrybucji wynosi 16 litrów, a lek charakteryzuje się bardzo wysokim (>99%) wiązaniem z białkami osocza, co wpływa na jego farmakokinetykę oraz potencjalne interakcje lekowe. Torasemid ulega metabolizmowi oksydacyjnemu i hydroksylacyjnemu, dając trzy główne metabolity (M1, M3, M5), które mają znaczenie dla aktywności biologicznej i czasu działania leku.
biotransformacja, Diuver, działanie moczopędne, klirens całkowity, klirens nerkowy, lek moczopędny, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydacja i hydroksylacja, parametr farmakokinetyczny, stężenie w osoczu, torasemid, upośledzenie funkcji nerek, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Prestozek Combi 4 mg + 5 mg
Prestozek Combi to preparat złożony zawierający peryndopryl z tert-butyloaminą oraz amlodypinę, których farmakokinetyka w formie złożonej nie różni się istotnie od podawania osobno. Peryndopryl charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Tmax 1 h) i krótkim okresem półtrwania (1 h), jednak jego aktywny metabolit – peryndoprylat – osiąga maksymalne stężenie po 3-4 h i ma okres półtrwania około 17 h, co pozwala na dawkowanie raz na dobę. Biodostępność peryndoprylatu wynosi 27%, a jej zmniejszenie pod wpływem pokarmu wymaga podawania leku na czczo. Peryndoprylat wiąże się w 20% z białkami osocza i jest eliminowany głównie przez nerki, z koniecznością monitorowania funkcji nerek u pacjentów z niewydolnością serca, nerek lub w podeszłym wieku. U pacjentów z marskością wątroby klirens macierzystej cząsteczki jest zmniejszony, jednak nie wymaga to modyfikacji dawkowania.
amlodypina, AUC, biodostępność, cytochrom P450, enzym konwertujący angiotensynę, izoenzym CYP3A4, klirens całkowity, klirens wątrobowy, kreatynina, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, peryndopryl z tert-butyloaminą, peryndoprylat, prekursor leku, produkt leczniczy, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, substancja czynna, wiązanie z białkami osocza, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon substancji czynnych
Cylazapryl – Właściwości farmakokinetyczne
Cylazapryl, jako inhibitor ACE, po podaniu doustnym jest szybko przekształcany do aktywnego metabolitu cylazaprylatu, którego biodostępność wynosi około 60%. Maksymalne stężenie cylazaprylatu w osoczu osiągane jest w ciągu około 2 godzin i jest proporcjonalne do dawki. Pokarm wpływa na farmakokinetykę cylazaprylu głównie poprzez opóźnienie Tmax o około 1,5 godziny i zmniejszenie Cmax o około 24%, jednak nie zmienia całkowitej biodostępności (AUC0-24). W przypadku jednoczesnego podania z hydrochlorotiazydem stężenie cylazaprylatu wzrasta o około 20%, bez wpływu na biodostępność obu substancji. Objętość dystrybucji wynosi 0,5-0,7 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest niskie (25-30%). Okres półtrwania cylazaprylatu to około 9 godzin, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki w postaci niezmienionej.
białko osocza, biodostępność cylazaprylatu, cylazapryl, cylazaprylat, czas osiągnięcia maksymalnego stężenia, hemodializa, hydrochlorotiazyd, hydroliza estrów, inhibitor konwertazy angiotensyny, klirens kreatyniny, klirens leku, maksymalne stężenie, marskość wątroby, niewydolność nerek, niewydolność serca, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, preparat złożony, stężenie cylazaprylatu, wiązanie z białkami - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mucopect Kids 50 mg/ml
Karbocysteina, substancja czynna produktu leczniczego Mucopect Kids, wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, z czasem do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) wynoszącym średnio 2,0 godziny (zakres 1,0-3,0 godz.). Okres półtrwania (T½) karbocysteiny wynosi średnio 1,87 godziny (zakres 1,4-2,5 godz.), co wskazuje na stosunkowo szybką eliminację substancji z organizmu. Stała eliminacji (KEL) wynosi 0,387 godz. (zakres 0,28-0,50 godz.), a pole pod krzywą stężenia w czasie 0-7,5 godziny (AUC0-7,5) osiąga wartość średnią 39,26 µg*godz./mL (zakres 26,0-62,4 µg*godz./mL). Badania przeprowadzono na zdrowych ochotnikach po podaniu dawki 375 mg karbocysteiny (2 kapsułki 3 razy na dobę) przez 7 dni, co pozwoliło na precyzyjne określenie farmakokinetyki leku.
czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia, dawkowanie, dystrybucja leku, efekt terapeutyczny, karbocysteina, klirens systemowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, podanie doustne, pole pod krzywą stężenia, stała eliminacji, stan stacjonarny, wchłanianie z przewodu pokarmowego, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Triplixam 10 mg + 2,5 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Triplixam zawiera peryndopryl, indapamid oraz amlodypinę, których farmakokinetyka nie ulega zmianie przy jednoczesnym podaniu. Peryndopryl jest prolekiem, szybko wchłanialnym (Cmax po 1 h), z aktywnym metabolitem peryndoprylatem osiągającym maksymalne stężenie po 3-4 h i okresem półtrwania 17 h. Biodostępność peryndoprylu zmniejsza się po posiłku, dlatego zaleca się podawanie na czczo. Indapamid charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem (Cmax po 1 h), wysokim wiązaniem z białkami osocza (79%) oraz okresem półtrwania 14-24 h, eliminowany głównie przez nerki (70%) i kał (22%). Amlodypina osiąga Cmax po 6-12 h, ma wysoką biodostępność (64-80%) niezależną od pokarmu, silne wiązanie z białkami (97,5%) oraz długi okres półtrwania 35-50 h, co umożliwia dawkowanie raz na dobę.
amlodypina, AUC, biodostępność amlodypiny, dystrybucja tkankowa, enzym konwertujący angiotensynę, farmakokinetyka, faza eliminacji, indapamid, klirens amlodypiny, klirens kreatyniny, klirens wątrobowy, marskość wątroby, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjenci dializowani, peryndopryl z argininą, peryndoprylat, pole pod krzywą stężenia leku, prekursor leku, stan stacjonarny, stężenie maksymalne w osoczu, zaburzenie czynności nerek, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Oxaliplatin Kalceks 5 mg/ml
Oksaliplatyna, stosowana w onkologii w dawkach 85 mg/m² co 2 tygodnie lub 130 mg/m² co 3 tygodnie, charakteryzuje się szybkim przenikaniem do tkanek i wydalaniem przez nerki, z tylko 15% platyny pozostającej w krążeniu po dwugodzinnej infuzji. Lek wiąże się nieodwracalnie z erytrocytami i białkami osocza, co wpływa na długie okresy półtrwania odpowiadające przemianom erytrocytów i albumin. Parametry farmakokinetyczne, takie jak Cmax (0,814 μg/mL dla 85 mg/m² i 1,21 μg/mL dla 130 mg/m²), AUC0-48 (4,19 μg·h/mL i 8,20 μg·h/mL odpowiednio) oraz okresy półtrwania t½β około 16 godzin, wykazują niską zmienność wewnątrz- i międzyosobniczą. Biotransformacja oksaliplatyny zachodzi głównie bez udziału enzymów, a jej metabolity zachowują aktywność cytotoksyczną. Eliminacja platyny odbywa się głównie przez nerki, z 54% dawki wydalanej w moczu w ciągu 5 dni, co podkreśla znaczenie funkcji nerek w farmakokinetyce leku.
białko osocza, biotransformacja, ciężkie zaburzenie czynności nerek, cytochrom P450, diaminocykloheksan, infuzja, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, krążenie układowe, krwinka czerwona, łagodne zaburzenie czynności nerek, leczenie onkologiczne, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksaliplatyna, parametr farmakokinetyczny, pochodna platyny, prawidłowa czynność nerek, produkt biotransformacji, przedział ufności, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie czynności nerek