Właściwości farmakokinetyczne
Akineton 2 mg

Chlorowodorek biperydenu charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w zakresie 0,5-2 godzin (średnio około 1,5 godziny) i wartościach Cmax od 1,01 do 7,2 ng/ml, zależnie od grupy wiekowej. U młodych dorosłych (20-33 lata) po jednorazowej dawce 4 mg biperydenu Cmax wynosiło około 4,3 ng/ml, natomiast u pacjentów w podeszłym wieku (średnia wieku 77,4 lat) stężenia maksymalne były istotnie wyższe, sięgając 7,2 ng/ml. Biperyden wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (93-94%) oraz dużą pozorną objętość dystrybucji (24 ± 4,1 l/kg), co wskazuje na intensywną dystrybucję do tkanek. Lek jest niemal całkowicie metabolizowany, głównie przez hydroksylację pierścienia bicykloheptanowego (60%) i piperydynowego (40%), a metabolity są wydalane równomiernie z moczem i kałem. Biodostępność doustnych tabletek Akineton jest porównywalna z wodnym roztworem biperydenu, co potwierdzają podobne parametry farmakokinetyczne (Cmax około 2,3 ng/ml, tmax 1,1-1,9 h, AUC0-24h około 6,6-7,3 ng×h/ml).

Właściwości farmakokinetyczne biperydenu

Wchłanianie

Po podaniu doustnym chlorowodorek biperydenu wchłania się szybko. W badaniu z udziałem sześciu osób w wieku 20-33 lat, którym podano 4 mg biperydenu, wchłanianie następowało w czasie 27 minut, osiągając maksymalne stężenie w osoczu wynoszące 5,1 ng/ml po 1,5 godziny (wartości średnie). Inne badania wykazały, że maksymalne stężenie w osoczu wynosiło 1,01-6,53 i/lub 3,2-5,0 ng/ml i było osiągane po 0,5-2 godzinach.1

Badanie porównawcze wchłaniania u osób młodych i w podeszłym wieku

W badaniu porównawczym przeprowadzonym z udziałem 10 młodych, zdrowych osób (średnia wieku 24 ± 4,7 lat) oraz 8 pacjentów w podeszłym wieku z chorobą Parkinsona (średnia wieku 77,4 ± 4,8 lat) zastosowano dwa schematy dawkowania: jednorazową dawkę doustną 4 mg biperydenu, a następnie po 7 dniach podawano 2 mg biperydenu dwa razy na dobę przez 6 dni. Wykazano istotne różnice w parametrach farmakokinetycznych między grupami wiekowymi.2

U młodych osób maksymalne stężenie w osoczu wynosiło pierwszego dnia 4,3 ± 2,6 ng/ml (osiągnięte po 0,9 godziny), a 15. dnia 2,5 ± 1,4 ng/ml (po 0,8 godziny). Należy przy tym uwzględnić, że 15. dnia, przed pobraniem krwi, podano badanym osobom 2 mg biperydenu.3

U pacjentów w podeszłym wieku maksymalne stężenia w osoczu były wyższe i wynosiły odpowiednio 7,2 ± 4,4 ng/ml (dzień 1.) oraz 4,2 ± 2,2 ng/ml (dzień 15.), a czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia wynosił 1,6 ± 0,7 i 1,6 ± 0,3 godziny.4

Badanie biodostępności

Badanie biodostępności przeprowadzone w 1990 roku z udziałem 16 mężczyzn (w wieku 20-34 lat) po jednorazowym podaniu 4 mg chlorowodorku biperydenu w postaci 2 tabletek produktu leczniczego Akineton i, dla porównania, w postaci doustnie podanego wodnego roztworu biperydenu wykazało porównywalne parametry farmakokinetyczne dla obu postaci leku.5

Parametr Akineton (tabletki) Wodny roztwór biperydenu
Maksymalne stężenie w osoczu Cmax (ng/ml) 2,28 ± 2,01 2,29 ± 1,80
Czas do uzyskania maksymalnego stężenia w osoczu tmax (h) 1,88 ± 2,73 1,14 ± 0,35
Pole powierzchni pod krzywą czasu i stężenia AUC 0-24h (ng × h/ml) 6,64 ± 6,50 7,34 ± 6,92

Dystrybucja

Biperyden charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza – 94% u kobiet i 93% u mężczyzn. Pozorna objętość dystrybucji jest znaczna i wynosi 24 ± 4,1 l/kg, co świadczy o intensywnej dystrybucji leku do tkanek.6

Brak jest danych dotyczących przenikania biperydenu przez łożysko. Wiadomo natomiast, że lek przenika do mleka kobiecego, osiągając w nim stężenie porównywalne ze stężeniem w osoczu. Ze względu na brak badań dotyczących metabolizmu u noworodków i niemożność wykluczenia działań farmakologicznych i toksycznych, podczas leczenia biperydenem zaleca się przerwanie karmienia piersią.7

Metabolizm

Biperyden jest prawie całkowicie metabolizowany, nie stwierdzono obecności niezmienionego związku w moczu. Metabolizm przebiega dwoma głównymi szlakami:

  • Hydroksylacja w pierścieniu bicykloheptanowym (60% metabolitów)
  • Częściowa hydroksylacja w pierścieniu piperydynowym (40% metabolitów)

Powstałe liczne metabolity (związki hydroksylowane i produkty ich sprzęgania) są wydalane w równych ilościach z moczem i kałem.8

Eliminacja

Okres półtrwania w fazie eliminacji z osocza różni się znacząco między grupami wiekowymi. Po jednorazowym podaniu doustnym 4 mg chlorowodorku biperydenu (2 × 2 mg), okres półtrwania wynosił:

  • 12-21 godzin u młodych osób
  • 30,2 ± 6,4 godzin u pacjentów w podeszłym wieku

Przy wielokrotnym podaniu (2 × 2 mg chlorowodorku biperydenu przez 6 dni) okres półtrwania w stanie stacjonarnym wynosił:

  • 24,5 ± 8,8 godzin u młodszych osób
  • 38,5 ± 12,2 godzin u pacjentów w podeszłym wieku

Klirens osoczowy biperydenu wynosił 11,6 ± 0,8 ml/min/kg masy ciała.9

Szczególne grupy pacjentów

Brak jest danych dotyczących farmakokinetyki biperydenu u pacjentów z niewydolnością wątroby i nerek, co należy uwzględnić podczas kwalifikowania takich pacjentów do leczenia tym lekiem.10

Pacjenci w podeszłym wieku wykazują istotne różnice w farmakokinetyce biperydenu w porównaniu z młodymi osobami, co przejawia się wyższymi stężeniami maksymalnymi leku w osoczu oraz dłuższym okresem półtrwania zarówno po pojedynczej dawce, jak i w stanie stacjonarnym. Wymaga to zachowania szczególnej ostrożności podczas ustalania dawkowania w tej grupie pacjentów.11

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl