Leki w grupie
„leki przeciwcholinergiczne”
Leki przeciwcholinergiczne (cholinolityczne) to grupa preparatów blokujących działanie acetylocholiny w układzie nerwowym. Mechanizm ich działania polega na hamowaniu receptorów cholinergicznych (głównie muskarynowych), co prowadzi do zmniejszenia aktywności układu przywspółczulnego. Efektem tego jest m.in. zwolnienie perystaltyki jelit, zmniejszenie wydzielania gruczołów, rozszerzenie oskrzeli oraz przyspieszenie akcji serca.
Do najważniejszych substancji przeciwcholinergicznych należą: atropina, skopolamina, bromek ipratropium, bromek tiotropium, oksybutynina, tolterodyna, solifenacyna i trospium. Na polskim rynku dostępne są preparaty takie jak: Atropinum Sulfuricum (atropina), Scopolan (skopolamina), Atrovent (ipratropium), Spiriva (tiotropium), Ditropan, Driptane (oksybutynina), Detrusitol (tolterodyna), Vesicare (solifenacyna) czy Spasmex (trospium).
Leki przeciwcholinergiczne można podzielić na podgrupy w zależności od ich selektywności i głównego zastosowania klinicznego. Wyróżniamy preparaty stosowane w pulmonologii (np. ipratropium, tiotropium), w leczeniu chorób układu moczowego (np. oksybutynina, tolterodyna, solifenacyna), w gastroenterologii (np. hioscyna), w okulistyce (np. tropikamid, atropina) oraz w neurologii i psychiatrii (np. biperiden, triheksyfenidyl).
Główne zalety stosowania leków przeciwcholinergicznych to skuteczność w leczeniu stanów spastycznych przewodu pokarmowego i dróg moczowych, efektywne rozszerzanie oskrzeli w chorobach obturacyjnych płuc, zmniejszanie nadmiernej sekrecji gruczołów, kontrola nadreaktywności pęcherza moczowego oraz łagodzenie objawów choroby Parkinsona. W okulistyce są cenione za możliwość wywoływania mydriazy i cykloplegii.
Istotne niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem tych leków to przede wszystkim efekty uboczne wynikające z ich działania ogólnoustrojowego: suchość w ustach, zaburzenia widzenia, zatrzymanie moczu, zaparcia, tachykardia, zaburzenia termoregulacji i splątanie. Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych, pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania, przerostem prostaty, chorobami sercowo-naczyniowymi oraz zaburzeniami funkcji poznawczych. U niektórych pacjentów mogą nasilać objawy demencji i powodować majaczenie. Przeciwwskazane są także w niewydolności nerek i wątroby oraz w przypadku niedrożności przewodu pokarmowego.
Lista leków w tej grupie
-
Ontipria – Proszek do inhalacji w kapsułce twardej – 18 mcg
Produkt zawiera bromek tiotropiowy w dawce 18 mikrogramów tiotropium, podawany w formie proszku do inhalacji w kapsułce twardej z laktozą jako substancją pomocniczą. Jest stosowany jako lek rozszerzający oskrzela, który pomaga w leczeniu podtrzymującym przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Substancja aktywna pomaga złagodzić objawy związane z chorobą, poprawiając komfort oddychania. Przeznaczony jest dla pacjentów wymagających długotrwałej terapii w celu utrzymania lepszej funkcji płuc.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
AuroGastro – Tabletki powlekane – 10 mg
Preparat zawiera 10 mg hioscyny butylobromku w tabletce powlekanej, wraz z sacharozą jako substancją pomocniczą. Produkt występuje w formie białych, obustronnie wypukłych tabletek cukrowych. Stosowany jest w łagodzeniu skurczów przewodu pokarmowego. Przeznaczony dla dorosłych oraz dzieci powyżej 6 roku życia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Iprixon Neb – Roztwór do nebulizacji – (0,5 mg + 2,5 mg)/2,5 ml
Preparat jest roztworem do nebulizacji zawierającym ipratropiowy bromek oraz salbutamol. Substancje te działają rozszerzająco na oskrzela, pomagając w łagodzeniu skurczów. Lek stosuje się u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) wymagających regularnej terapii. Dzięki właściwemu składowi umożliwia skuteczne i szybkie udrożnienie dróg oddechowych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Akineton – Roztwór do wstrzykiwań – 5 mg/ml
Lek zawiera biperyden mleczan w roztworze do wstrzykiwań, stosowany dożylnie lub domięśniowo. Przeznaczony jest do leczenia objawów choroby Parkinsona, takich jak sztywność mięśniowa, drżenie i spowolnienie ruchowe. Wykorzystuje się go także w terapii zaburzeń motorycznych związanych z działaniem neuroleptyków oraz innych pozapiramidowych zaburzeń ruchowych. Ponadto jest stosowany w zatruciach nikotyną oraz organicznymi związkami fosforu, wymagających szybkiego działania leku.
Wskazania do stosowania- akatyzja
- choroba Parkinsona
- drżenie
- dystonia odcinkowa
- dystonia uogólniona
- inne pozapiramidowe zaburzenia ruchowe
- kurcz powiek
- objawy parkinsonowskie
- spastyczny kręcz karku
- spowolnienie ruchowe
- sztywność mięśniowa
- wczesna dyskineza
- zaburzenia motoryczne w zespołach pozapiramidowych parkinsonowskich i dystonicznych wywołanych przez neuroleptyki i podobnie działające produkty lecznicze
- zatrucie nikotyną
- zatrucie organicznymi związkami fosforu
- zespół Meige’a
Substancja czynna -
Uralex – Tabletki – 5 mg
Produkt leczniczy zawiera 5 mg oksybutyniny chlorowodorku oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Stosowany jest w leczeniu nadreaktywności pęcherza moczowego, w tym zaburzeń neurogennych oraz idiopatycznych u dorosłych. Lek pomaga łagodzić objawy takie jak nagła potrzeba oddawania moczu, częstotliwość mikcji oraz nietrzymanie moczu. Może być również stosowany u dzieci powyżej 5 lat z niestabilnością pęcherza lub nocnym moczeniem, gdy inne metody nie przynoszą efektów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Berodual N – Aerozol inhalacyjny, roztwór – (50 mcg + 21 mcg)/dawkę inh.
Produkt zawiera fenoterol bromowodorek oraz ipratropiowy bromek jednowodny, które działają rozszerzająco na oskrzela. Preparat jest dostępny w formie aerozolu inhalacyjnego, co ułatwia jego aplikację bezpośrednio do dróg oddechowych. Stosuje się go w zapobieganiu i leczeniu objawów przewlekłych obturacyjnych chorób dróg oddechowych, takich jak astma oskrzelowa oraz przewlekłe zapalenie oskrzeli z rozedmą lub bez niej. Może być również stosowany u pacjentów z POChP w celu poprawy czynności oskrzeli.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Oxybutyninum Aflofarm – Tabletki – 5 mg
Lek zawiera 5 mg oksybutyniny chlorowodorku w każdej tabletce oraz laktozę jako substancję pomocniczą. Stosowany jest w łagodzeniu objawów niestabilności pęcherza moczowego, takich jak parcia naglące, nietrzymanie moczu oraz trudności z oddawaniem moczu. Przeznaczony jest także dla dzieci powyżej 5 lat z problemami wynikającymi z nadmiernej aktywności pęcherza, zarówno idiopatycznej, jak i neurogennej. Można go stosować również w terapii nocnego mimowolnego oddawania moczu, gdy inne metody zawiodły.
-
Atrovent – Roztwór do nebulizacji – 0,25 mg/ml
Produkt leczniczy jest roztworem do nebulizacji zawierającym 250 mikrogramów ipratropiowego bromku w 1 ml oraz benzalkoniowy chlorek jako substancję pomocniczą. Lek działa rozszerzająco na oskrzela i jest stosowany w leczeniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, w tym przewlekłego zapalenia oskrzeli i rozedmy płuc, a także w astmie oskrzelowej. Preparat używany jest w terapii podtrzymującej stanów skurczowych oskrzeli. Dzięki nebulizacji umożliwia bezpośrednie działanie na drogi oddechowe.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Atrodil – Aerozol inhalacyjny, roztwór – 20 mcg/dawkę inh.
Produkt leczniczy w postaci aerozolu inhalacyjnego zawiera ipratropiowy bromek jako substancję czynną oraz etanol bezwodny jako substancję pomocniczą. Stosowany jest w leczeniu podtrzymującym w przypadkach przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, w tym przewlekłego zapalenia oskrzeli i rozedmy płuc. Wskazany jest również w terapii astmy oskrzelowej w celu rozszerzenia oskrzeli. Preparat działa poprzez rozkurcz mięśni oskrzeli, ułatwiając oddychanie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Atrovent N – Aerozol inhalacyjny, roztwór – 20 mcg/dawkę inh.
Produkt leczniczy zawiera 21 mikrogramów ipratropiowego bromku w jednej dawce inhalacyjnej wraz z etanolem bezwodnym jako substancją pomocniczą. Jest dostępny w postaci aerozolu inhalacyjnego w roztworze. Stosuje się go jako środek rozszerzający oskrzela w leczeniu podtrzymującym stanów skurczowych oskrzeli. Wskazany jest szczególnie u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc oraz astmą oskrzelową.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Tropicamidum WZF 1% – Krople do oczu, roztwór – 10 mg/ml
Jest to roztwór kropli do oczu zawierający 10 mg/ml tropikamidu oraz benzalkoniowy chlorek jako substancję pomocniczą. Lek stosuje się miejscowo w diagnostyce okulistycznej do porażenia akomodacji. Ponadto używa się go w stanach przedoperacyjnych i pooperacyjnych, gdzie konieczne jest krótkotrwałe rozszerzenie źrenicy. Preparat jest bezbarwny i przezroczysty.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Akineton – Tabletki – 2 mg
Lek zawiera biperyden chlorowodorek w dawce 2 mg oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Jest stosowany w leczeniu sztywności mięśniowej, drżenia i spowolnienia ruchowego w chorobie Parkinsona. Pomaga również w terapii zaburzeń motorycznych związanych z zespołami pozapiramidowymi, wywołanymi przez neuroleptyki. Ponadto może być stosowany przy innych pozapiramidowych zaburzeniach ruchowych, takich jak dystonie i kurcze mięśniowe.
Wskazania do stosowania- akatyzja
- choroba Parkinsona
- drżenie
- dystonia odcinkowa
- dystonia uogólniona
- inne pozapiramidowe zaburzenia ruchowe
- kurcz powiek
- objawy parkinsonowskie
- spastyczny kręcz karku
- spowolnienie ruchowe
- sztywność mięśniowa
- wczesna dyskineza
- zaburzenia motoryczne w zespole pozapiramidowym dystonicznym
- zaburzenia motoryczne w zespole pozapiramidowym parkinsonowskim
- zespół Meige’a
Substancja czynna -
Tropicamidum WZF 0,5% – Krople do oczu, roztwór – 5 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera 0,5% tropikamidu oraz benzalkoniowy chlorek jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w formie bezbarwnych, przezroczystych kropli do oczu. Stosuje się go miejscowo w diagnostyce okulistycznej do wziernikowania dna oka oraz w stanach przedoperacyjnych, gdzie wymagana jest krótkotrwała dilatacja źrenicy. Lek szybko rozszerza źrenicę, ułatwiając badania i zabiegi okulistyczne.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Ipratropium /Salbutamol Cipla – Roztwór do nebulizacji – (0,5 mg + 2,5 mg)/2,5 ml
Preparat zawiera ipratropiowy bromek oraz salbutamol, które są substancjami czynymi o działaniu rozszerzającym oskrzela. Produkt dostępny jest w formie roztworu do nebulizacji, dostarczanego w ampułkach po 2,5 ml. Stosowany jest u pacjentów powyżej 12 roku życia z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc w celu łagodzenia skurczu oskrzeli. Dzięki połączeniu dwóch składników aktywnych umożliwia skuteczne leczenie objawowe tej przewlekłej choroby układu oddechowego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Akineton SR 4 mg – Tabletki o przedłużonym uwalnianiu – 4 mg
Produkt leczniczy zawiera biperyden chlorowodorku w dawce 4 mg, co odpowiada 3,6 mg czystego biperydenu oraz substancje pomocnicze takie jak laktoza jednowodna i sód. Tabletki mają formę o przedłużonym uwalnianiu, co pozwala na stopniowe uwalnianie substancji czynnej. Stosuje się go w leczeniu sztywności mięśniowej, drżeń oraz spowolnienia ruchowego związanych z chorobą Parkinsona. Ponadto lek jest wykorzystywany w terapii zaburzeń motorycznych wynikających z zespołów pozapiramidowych, w tym spastycznych skurczów i dystonii.
Wskazania do stosowania- akatyzja
- drżenie
- dystonia odcinkowa
- dystonia uogólniona
- inne pozapiramidowe zaburzenia ruchowe
- kurcz powiek
- objawy parkinsonowskie
- spastyczny kręcz karku
- spowolnienie ruchowe w przebiegu choroby Parkinsona
- sztywność mięśniowa
- wczesna dyskineza
- zaburzenia motoryczne w zespołach pozapiramidowych dystonicznych wywołanych przez neuroleptyki
- zaburzenia motoryczne w zespołach pozapiramidowych parkinsonowskich wywołanych przez neuroleptyki
- zespół Meige’a
Substancja czynna -
Spiriva – Proszek do inhalacji w kapsułkach twardych – 18 mcg
Produkt leczniczy zawiera tiotropium w postaci bromku tiotropiowego oraz substancję pomocniczą laktozę jednowodną. Jest dostępny jako proszek do inhalacji w twardych kapsułkach. Stosuje się go w leczeniu podtrzymującym w celu rozszerzenia oskrzeli i złagodzenia objawów u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP). Lek pomaga poprawić oddychanie poprzez rozluźnienie mięśni dróg oddechowych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Vesoxx – Roztwór do pęcherza moczowego – 1 mg/ml
Preparat zawiera chlorowodorek oksybutyniny w stężeniu 1 mg/ml, stosowany w postaci jałowego roztworu do pęcherza moczowego. Przeznaczony jest do leczenia neurogennej nadreaktywności wypieracza u dzieci powyżej 6 lat oraz dorosłych. Zalecany jest pacjentom stosującym okresowe cewnikowanie, u których doustne leki antycholinergiczne okazały się nieskuteczne lub powodowały działania niepożądane. Preparat działa miejscowo, hamując nadmierną aktywność mięśnia pęcherza.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Srivasso – Proszek do inhalacji w kapsułce twardej – 18 mcg
Produkt leczniczy zawiera 18 mikrogramów tiotropium w postaci bromku tiotropiowego oraz laktozę jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w formie proszku do inhalacji w twardych kapsułkach. Stosuje się go w leczeniu podtrzymującym, aby złagodzić objawy u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP). Lek działa rozszerzająco na oskrzela, ułatwiając oddychanie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Tiotropium Elpen – Proszek do inhalacji – 10 mcg/dawkę inh.
Lek zawiera tiotropiowy bromek jednowodny w dawce 10 mikrogramów tiotropium uwalnianego podczas inhalacji oraz laktozę jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w postaci białego proszku do inhalacji. Preparat stosuje się w leczeniu podtrzymującym u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP), aby złagodzić objawy schorzenia. Działa rozszerzająco na oskrzela, poprawiając komfort oddychania.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Lungamo – Proszek do inhalacji w kapsułce twardej – 18 mcg/dawkę odmierzoną
Produkt leczniczy zawiera tiotropiowy bromek oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w postaci proszku do inhalacji zamkniętego w twardych kapsułkach. Stosuje się go jako lek rozszerzający oskrzela w leczeniu podtrzymującym przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Pomaga łagodzić objawy związane z tą chorobą.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Ditropan – Tabletki – 5 mg
Produkt leczniczy zawiera 5 mg oksybutyniny chlorowodorku oraz substancje pomocnicze, takie jak laktoza i sód. Stosowany jest w leczeniu objawów niestabilności pęcherza moczowego, w tym naglącego parcia, nietrzymania moczu oraz trudności z oddawaniem moczu. Przeznaczony jest zarówno dla dorosłych, jak i dzieci powyżej 5 lat z idiopatyczną nadmierną aktywnością pęcherza lub pęcherzem neurogennym. Wskazany jest także w leczeniu nocnego mimowolnego oddawania moczu po nieskuteczności terapii nielekowej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Acopair – Proszek do inhalacji w kapsułce twardej – 18 mcg
Produkt leczniczy zawiera tiotropium, bromek tiotropiowy bezwodny oraz laktozę jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w postaci proszku do inhalacji w kapsułkach twardych. Stosowany jest jako lek rozszerzający oskrzela w leczeniu podtrzymującym u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP). Jego celem jest złagodzenie objawów tej choroby.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku