spastyczny kręcz karku
Wskazanie

Spastyczny kręcz karku (torticollis spastica) to zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się mimowolnymi, nieregularnymi skurczami mięśni szyi, które prowadzą do nieprawidłowego ustawienia głowy. Jest to najczęstsza forma dystonii ogniskowej, która może objawiać się różnymi typami ruchów: rotacją, pochyleniem, przygięciem lub odgięciem głowy. Choroba ma zwykle charakter przewlekły, postępujący i może znacząco obniżać jakość życia pacjenta.

W leczeniu spastycznego kręczu karku stosuje się głównie iniekcje toksyny botulinowej typu A, która jest obecnie uznawana za terapię pierwszego wyboru. Na polskim rynku dostępne są preparaty takie jak Botox, Dysport, Xeomin czy Azzalure. Toksyna botulinowa blokuje uwalnianie acetylocholiny w złączu nerwowo-mięśniowym, co zmniejsza napięcie mięśniowe i łagodzi objawy dystonii. Efekt terapeutyczny utrzymuje się zwykle przez 3-4 miesiące, po czym konieczne jest powtórzenie iniekcji.

W przypadkach opornych na toksynę botulinową lub jako terapię uzupełniającą stosuje się leki doustne, takie jak benzodiazepiny (Relanium, Xanax), miorelaksanty (Baclofen, Mydocalm), leki antycholinergiczne (Akineton) czy przeciwdrgawkowe (Tegretol, Neurontin). Istotną rolę w terapii odgrywa również fizjoterapia, która pomaga utrzymać zakres ruchomości szyi i redukuje dolegliwości bólowe.

Największą trudnością w leczeniu spastycznego kręczu karku jest jego przewlekły charakter wymagający regularnych, długoterminowych interwencji. Pacjenci mogą z czasem rozwijać oporność na toksynę botulinową, co zmniejsza skuteczność terapii. Ponadto leczenie farmakologiczne często wiąże się z działaniami niepożądanymi, takimi jak senność, zawroty głowy czy suchość w ustach. Wyzwaniem pozostaje również precyzyjne określenie mięśni odpowiedzialnych za dystonię, co jest kluczowe dla skuteczności iniekcji toksyny botulinowej. W przypadkach szczególnie opornych na leczenie zachowawcze rozważa się interwencje chirurgiczne, jak selektywna denerwacja czy głęboka stymulacja mózgu (DBS).