akatyzja
Wskazanie

Akatyzja to zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się subiektywnym poczuciem wewnętrznego niepokoju oraz przymusem ruchu, co objawia się niemożnością usiedzenia lub ustania w miejscu. Najczęściej występuje jako działanie niepożądane leków przeciwpsychotycznych, szczególnie neuroleptyków typowych, ale może być też wywołana przez niektóre leki przeciwdepresyjne, przeciwwymiotne czy przerwanie stosowania benzodiazepin.

Akatyzja zazwyczaj rozwija się w ciągu kilku tygodni od rozpoczęcia leczenia lub zwiększenia dawki leku. Pacjenci opisują ją jako nieodpartą potrzebę poruszania się, kołysania, przestępowania z nogi na nogę czy chodzenia. Nasilenie objawów często wzrasta wieczorem, co prowadzi do zaburzeń snu i pogorszenia jakości życia.

W leczeniu akatyzji stosuje się kilka strategii: redukcję dawki lub zmianę leku wywołującego objawy, dodanie leków przeciwdziałających akatyzji. Wśród preparatów stosowanych w Polsce wymienić można: beta-blokery (Propranolol WZF, Bisocard), benzodiazepiny (Xanax, Relanium, Lorafen), leki przeciwcholinergiczne (Pridinol), a także witaminę B6 w dużych dawkach i niskie dawki mirtazapiny (Mirzaten, Remeron).

Największym wyzwaniem w leczeniu akatyzji jest jej prawidłowa diagnoza, gdyż często bywa mylona z nasileniem objawów choroby podstawowej, lękiem czy niepokojem psychomotorycznym. Dodatkowo, trudność stanowi konieczność utrzymania równowagi między skutecznym leczeniem choroby podstawowej a eliminacją działań niepożądanych. Szczególnie problematyczne jest leczenie akatyzji u pacjentów ze schizofrenią, gdzie odstawienie neuroleptyku może prowadzić do nawrotu psychozy, a jednocześnie nieleczona akatyzja znacząco obniża współpracę pacjenta i może prowadzić do samowolnego odstawiania leków.